KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 1.
Dobierz podkładki regulacyjne, aby ustawić wałek atakujący przekładni głównej ciągnika, jeżeli wartości odchyłek wynoszą: a = 0,42 mm, b = 0,24 mm, c = – 0,1 mm, e = 0,42 mm.
Stos podkładek powinien składać się z możliwie najmniejszej ich liczby, a grubość podkładek dystansowych "x" można obliczyć ze wzoru: x = a-b-c+e
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi grubości podkładek dystansowych, które są używane w kontekście ustawiania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się wymaganą grubość stosu:
x = a − b − c + e = 0,42 − 0,24 − (−0,10) + 0,42 = 0,70 mm.
Następnie dobiera się podkładki tak, aby ich suma dała 0,70 mm i aby było ich jak najmniej. Zestaw "0050/42 – 507/0 – 1 sztuka" oraz "0050/42 – 505/0 – 1 sztuka" spełnia ten warunek.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano gotowy wzór na obliczenie wymaganej grubości podkładek dystansowych: x = a − b − c + e. Kluczowe jest poprawne podstawienie wartości oraz prawidłowa obsługa znaku liczby ujemnej.

Krok 1: obliczenie x
Podstawiamy dane: a = 0,42 mm, b = 0,24 mm, c = −0,10 mm, e = 0,42 mm.
Liczymy: x = 0,42 − 0,24 − (−0,10) + 0,42.
Odjęcie liczby ujemnej oznacza dodanie jej wartości bezwzględnej, więc: −(−0,10) = +0,10.
Ostatecznie: x = 0,42 − 0,24 + 0,10 + 0,42 = 0,70 mm.

Krok 2: dobór podkładek
Stos ma mieć sumarycznie 0,70 mm i składać się z możliwie najmniejszej liczby podkładek. Odpowiedź "0050/42 – 507/0 – 1 sztuka i 0050/42 – 505/0 – 1 sztuka" odpowiada doborowi dwóch elementów, które łącznie dają wymaganą grubość (zgodnie z oznaczeniami/tabelą grubości dla tych podkładek).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "0050/42 – 506/0 – 2 sztuki" sugeruje uzyskanie wymaganej grubości z dwóch jednakowych podkładek. To typowy wybór "na skróty", ale suma grubości wynikająca z tego wariantu nie odpowiada obliczonemu x = 0,70 mm (albo nie spełnia warunku minimalnej liczby w kontekście dostępnych grubości).
  • "0050/42 – 506/0 – 2 sztuki i 0050/42 – 528/0 – 1 sztuka" zawiera aż trzy podkładki. Nawet jeśli dałoby się tak trafić w grubość, łamie to warunek zadania o możliwie najmniejszej liczbie elementów.
  • "0050/42 – 505/0 – 3 sztuki" również zwiększa liczbę podkładek do trzech, co jest niezgodne z wymaganiem minimalizacji liczby, jeżeli istnieje poprawny wariant dwuelementowy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz x, a dopiero potem sprawdzaj warianty. Jeżeli w danych pojawia się wartość ujemna, zwróć szczególną uwagę na to, czy we wzorze jest "−c" (wtedy znak zwykle się odwraca).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podstaw wartości do wzoru i wykonaj działania w kolejności, pilnując znaków. Gdy c jest ujemne, to fragment "−c" zmienia się w dodawanie: −(−0,10) = +0,10. Dopiero po policzeniu x (w mm) dobierasz podkładki, których suma da tę wartość.
Bo we wzorze występuje "−c". Jeśli c ma znak minus, to odejmujesz liczbę ujemną, czyli faktycznie ją dodajesz. To najczęstsze miejsce pomyłki: uczniowie odejmują 0,10 zamiast dodać 0,10, przez co wychodzi zła grubość stosu.
Oznacza to, że masz uzyskać wymaganą sumaryczną grubość x możliwie najmniejszą liczbą elementów. Jeśli da się złożyć właściwy dystans z 2 podkładek, to wariant z 3 podkładkami jest traktowany jako gorszy, nawet gdy suma grubości byłaby poprawna.
Podkładki ustalają położenie wałka atakującego względem koła talerzowego. W praktyce wpływa to na ślad współpracy zębów, hałas pracy, trwałość łożysk i ryzyko przyspieszonego zużycia przekładni. Zły dystans może powodować wycie przekładni i uszkodzenia.
Policzyć x można zawsze, bo wzór i liczby są podane. Natomiast wybór konkretnego symbolu podkładki zwykle wymaga tabeli grubości z dokumentacji technicznej producenta. Na egzaminie bywa to podane w zadaniu lub wynika z praktyki z danym typem przekładni.
Porównaj sumę grubości wszystkich dobranych podkładek z obliczonym x. W praktyce robi się to na dwa sposoby: (1) sumowanie nominalnych grubości z tabeli/oznaczeń, (2) pomiar mikrometrem lub suwmiarką i zsumowanie wyników, jeśli wymagane są większe dokładności.
Najczęstsze błędy to: pomylenie znaków w obliczeniu x, nieuwzględnienie że "−c" przy ujemnym c zmienia się w plus, dobór wariantu z większą liczbą podkładek mimo istnienia prostszego, oraz mylenie podobnych oznaczeń podkładek (np. 505/0 i 506/0).
Najczęściej po remoncie mostu napędowego, wymianie łożysk, wymianie przekładni głównej lub po stwierdzeniu objawów niewłaściwej pracy (hałas, przegrzewanie, luz). Regulacja jest elementem prawidłowego montażu, a nie tylko "naprawą objawów".
Najpierw wybierasz zestaw z najmniejszą liczbą podkładek (zgodnie z treścią zadania). Jeśli nadal jest kilka opcji, w praktyce bierze się pod uwagę dostępność elementów, powtarzalność montażu oraz to, aby unikać niepotrzebnego "piętrowania" cienkich podkładek.
Ćwicz: (1) podstawianie do wzorów z odchyłkami i liczbami ujemnymi, (2) dobór dystansów z warunkiem minimalnej liczby elementów, (3) rozumienie, po co reguluje się wałek atakujący. Pomaga też praca na przykładowych tabelach podkładek i zadaniach rachunkowych.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw oblicza się wymaganą grubość stosu:x = a − b − c + e = 0,42 − 0,24 − (−0,10) + 0,42 = 0,70 mm.Następnie dobiera się podkładki tak, aby ich suma dała 0,70 mm i aby było ich jak najmniej."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu budowy i regulacji przekładni głównej w ciągnikach rolniczych
  • Podstawy metrologii technicznej: tolerancje, odchyłki, sumowanie wymiarów
  • Instrukcje serwisowe/DTR producenta dotyczące regulacji przekładni (tabele grubości podkładek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego