Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED4 - STYCZEŃ 2024



PYTANIE NR 40.
Dodatek +3,00 Dsph w szkłach dwuogniskowych lub progresywnych jest stosowany w korekcji zezów akomodacyjnych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Addycja +3,00 Dsph w bifokalach lub progresach służy zmniejszeniu odchylenia w bliży u dzieci z wysokim stosunkiem AC/A (eksces konwergencji). Taki obraz jest typowy dla zeza akomodacyjnego atypowego (nierefrakcyjnego): po korekcji nadwzroczności ustawienie w dali bywa prawidłowe, a zez utrzymuje się przy patrzeniu z bliska.

Pełne wyjaśnienie:

W zezach akomodacyjnych kluczowy jest związek między akomodacją a konwergencją. U części pacjentów (zwłaszcza dzieci) nadmierna konwergencja wyzwalana podczas akomodacji powoduje, że kąt zeza jest wyraźnie większy do bliży niż w dali. Taki obraz kliniczny odpowiada podtypowi określanemu jako atypowy, często opisywany też jako nierefrakcyjny lub "eksces konwergencji" (wysoki stosunek AC/A).

Dlaczego w tym wariancie stosuje się dodatek +3,00 Dsph w szkłach dwuogniskowych lub progresywnych? Addycja zmniejsza wymaganą akomodację podczas pracy z bliska. Skoro bodziec akomodacyjny jest mniejszy, to wtórnie zmniejsza się konwergencja sprzężona z akomodacją, a więc spada kąt odchylenia w bliży. W praktyce klinicznej typowe moce addycji mieszczą się w zakresie około +2,50 do +3,00 Dsph, a segment do bliży powinien być ustawiony wysoko, aby dziecko rzeczywiście korzystało z addycji.

Odpowiedź "atypowych" jest więc właściwa, bo opisuje podtyp, w którym sama pełna korekcja wady (np. niewielkiej lub umiarkowanej nadwzroczności) może wyrównać ustawienie oczu w dali, ale nie usuwa nadmiernego zeza do bliży – i wtedy leczenie okularowe uzupełnia się o addycję.

  • "refrakcyjnych" jest nieprawidłowe, ponieważ w typowym (refrakcyjnym) zezowaniu akomodacyjnym główną przyczyną bywa wysoka nadwzroczność i standardem jest pełna korekcja w szkłach jednoogniskowych; addycja nie jest tu rozwiązaniem pierwszego wyboru.
  • "nierefrakcyjnych" opisuje w praktyce to samo, co "atypowych", ale w tym zadaniu poprawna jest wskazana nazwa "atypowych"; wybór innego określenia mógłby prowadzić do niezgodności z kluczem odpowiedzi.
  • "hypoakomodacyjnych" nie odpowiada typowemu wskazaniu do addycji w kontekście wysokiego AC/A i ekscesu konwergencji; jest to termin mogący kojarzyć się z innym problemem funkcji akomodacji niż mechanizm nadmiernej konwergencji do bliży.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz połączenie "zez akomodacyjny" + "większy kąt do bliży" + "wysoki AC/A", myśl o bifokalach/progresach z addycją (często do +3,0 Dsph) oraz o wariancie atypowym/nierefrakcyjnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest zez akomodacyjny i z czym jest związany?
Zez akomodacyjny to zez zbieżny związany z uruchamianiem akomodacji. Gdy dziecko mocniej akomoduje (zwłaszcza do bliży), nasila się konwergencja i może pojawić się lub zwiększyć odchylenie. Leczenie często obejmuje korekcję okularową wady refrakcji i ocenę zależności dali vs bliży.
Jakie są podtypy zeza akomodacyjnego i czym się różnią?
Najczęściej wyróżnia się typowy (refrakcyjny), atypowy (nierefrakcyjny, eksces konwergencji z wysokim AC/A) oraz częściowo akomodacyjny. Różnią się mechanizmem i reakcją na okulary: w typowym sama pełna korekcja nadwzroczności często wystarcza, a w atypowym problem dotyczy głównie bliży.
Dlaczego w zezach atypowych stosuje się addycję +3,00 Dsph?
Addycja zmniejsza zapotrzebowanie na akomodację przy patrzeniu z bliska. Przy wysokim stosunku AC/A mniejsza akomodacja oznacza mniejszą konwergencję towarzyszącą, więc zmniejsza się kąt zeza do bliży. Dlatego w ekscesie konwergencji stosuje się bifokale/progresy z addycją często do około +3,0 Dsph.
Co oznacza wysoki stosunek AC/A w praktyce ortoptycznej?
Wysoki AC/A oznacza, że na daną wielkość akomodacji przypada relatywnie duża konwergencja. Klinicznie często widzi się większy zez zbieżny do bliży niż w dali, nawet po korekcji nadwzroczności. To sygnał, że samo szkło jednoogniskowe może nie wystarczyć i warto rozważyć addycję do bliży.
Jak rozpoznać, że dziecko może potrzebować bifokali w zezach akomodacyjnych?
Typowy obraz to wyrównanie ustawienia oczu w dali po korekcji nadwzroczności, przy jednoczesnym utrzymywaniu się odchylenia w bliży. Jeśli do bliży kąt jest wyraźnie większy i podejrzewa się wysoki AC/A, okulista może zlecić próbę z addycją (np. około +3,00 Dsph) i ocenę wpływu na kąt.
Jaka jest różnica między zezem refrakcyjnym a nierefrakcyjnym?
W refrakcyjnym (typowym) główną przyczyną jest zwykle większa nadwzroczność i pełna korekcja w szkłach jednoogniskowych często znosi zez. W nierefrakcyjnym/atypowym ustawienie w dali po korekcji może być dobre, ale do bliży zez pozostaje z powodu wysokiego AC/A i wtedy pomocna bywa addycja w bifokalach/progresach.
Czy szkła progresywne mogą zastąpić szkła dwuogniskowe w leczeniu ekscesu konwergencji?
W praktyce klinicznej stosuje się zarówno szkła dwuogniskowe, jak i progresywne, o ile zapewniają odpowiednią moc do bliży (addycję) i dziecko rzeczywiście z niej korzysta. Kluczowe jest zmniejszenie zapotrzebowania na akomodację podczas pracy z bliska, a więc zmniejszenie konwergencji sprzężonej z akomodacją.
Dlaczego segment do bliży w bifokalu powinien być ustawiony wysoko?
Jeśli segment do bliży jest zbyt nisko, dziecko może patrzeć do bliży przez część do dali, nie korzystając z addycji. Wtedy addycja nie zmniejsza akomodacji i nie wpływa na konwergencję, więc efekt terapeutyczny będzie słaby. Wysokie ustawienie zwiększa szansę, że przy czytaniu dziecko patrzy przez dodatek.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze okularów w zezach akomodacyjnych?
Częste błędy to: mylenie podtypu typowego z atypowym (i nieuwzględnienie problemu do bliży), zakładanie, że sama korekcja nadwzroczności zawsze wystarczy, oraz niewłaściwe ustawienie segmentu bifokala (dziecko nie używa addycji). Zdarza się też utożsamianie addycji wyłącznie z prezbiopią, co jest niepoprawne u dzieci.
Jak przygotować się do pytań o AC/A i addycję na egzaminie ortoptystycznym?
Ucz się schematu: dobra dal po korekcji + duży kąt do bliży → podejrzenie wysokiego AC/A → rozważenie bifokali/progresów z addycją (często ok. +2,50 do +3,00 Dsph). Ćwicz rozróżnianie terminów: typowy=refrakcyjny vs atypowy=nierefrakcyjny oraz pamiętaj o znaczeniu ustawienia segmentu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 33% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Addycja +3,00 Dsph w bifokalach lub progresach służy zmniejszeniu odchylenia w bliży u dzieci z wysokim stosunkiem AC/A (eksces konwergencji)."

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu strabologii i ortoptyki (rozdziały o accommodative esotropia i AC/A)
  • Materiały szkoleniowe z doboru szkieł dwuogniskowych/progresywnych u dzieci z ekscesem konwergencji
  • Zalecenia/wytyczne towarzystw okulistycznych omawiające postępowanie w zezach akomodacyjnych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego