KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 12

PYTANIE NR 24.
Dokonaj identyfikacji elementu silnika elektrycznego na podstawie poniższego opisu: "To jest część silnika, która jest nieruchoma i zawiera cewki, które tworzą pole magnetyczne".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stojan to nieruchoma część silnika elektrycznego. Zawiera uzwojenia (cewki), które po zasileniu wytwarzają pole magnetyczne niezbędne do pracy maszyny. Wirnik jest częścią ruchomą, a łożyska i obudowa pełnią funkcje mechaniczne, nie tworzą pola wprost przez uzwojenia.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na część silnika, która jest nieruchoma oraz zawiera cewki (uzwojenia) wytwarzające pole magnetyczne. Taką funkcję pełni stojan – jest on elementem statycznym maszyny elektrycznej, w którym umieszcza się uzwojenia zasilane prądem (lub magnesy w zależności od konstrukcji). Wytworzone pole magnetyczne oddziałuje z częścią wirującą i umożliwia powstanie momentu napędowego.

Odpowiedź "wirnik" nie pasuje do opisu, ponieważ wirnik jest częścią ruchomą (obracającą się). Może zawierać przewodniki/uzwojenia lub klatkę, ale kluczową cechą odróżniającą od stojana jest właśnie obrót podczas pracy.

Odpowiedź "łożyska" jest błędna, bo łożyska to elementy mechaniczne służące do podparcia wału i zapewnienia płynnego obrotu, a nie do wytwarzania pola magnetycznego. Mogą wpływać na kulturę pracy i awaryjność, ale nie pełnią funkcji elektromagnetycznej opisanej w pytaniu.

Odpowiedź "obudowa silnika" także jest niepoprawna: obudowa chroni części wewnętrzne, ułatwia montaż i odprowadzanie ciepła, jednak sama nie jest elementem z uzwojeniami tworzącymi pole magnetyczne. W praktyce serwisowej poprawna identyfikacja stojana jest ważna np. przy pomiarach rezystancji uzwojeń, ocenie stanu izolacji oraz lokalizowaniu przyczyn przegrzewania i zwarć międzyzwojowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się "nieruchoma część" + "uzwojenia tworzą pole", myśl o stojanie; gdy "obraca się"/"wał" – o wirniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stojan to nieruchoma część silnika elektrycznego. Zwykle zawiera uzwojenia (cewki), które po podaniu zasilania wytwarzają pole magnetyczne. To pole współpracuje z wirnikiem i umożliwia wytworzenie momentu obrotowego.
Najprościej: stojan się nie obraca, a wirnik obraca się wraz z wałem. Stojan zwykle jest nośnikiem uzwojeń wytwarzających pole, a wirnik jest częścią, na którą to pole oddziałuje, powodując ruch.
Uzwojenia w stojanie służą do wytworzenia pola magnetycznego po podłączeniu do zasilania. To pole jest "źródłem" oddziaływania elektromagnetycznego, które napędza wirnik. Bez pola wytwarzanego przez uzwojenia silnik nie rozwinie momentu.
Częste objawy to przegrzewanie silnika, wybijanie zabezpieczeń, spadek mocy, nierówna praca lub zapach spalenizny. W diagnostyce stosuje się m.in. pomiar rezystancji uzwojeń oraz ocenę stanu izolacji, zależnie od wyposażenia serwisu.
Tak. Łożyska nie wytwarzają pola magnetycznego, ale ich zużycie powoduje hałas, drgania, wzrost temperatury i opory ruchu. To może prowadzić do przeciążenia, gorszej sprawności i wtórnych uszkodzeń, np. przegrzania elementów elektrycznych.
Stojan to część pozostająca w korpusie/obudowie, w której widać pakiet blach oraz uzwojenia w żłobkach. Wirnik zwykle jest osadzony na wale i wyjmowany jako element ruchomy. Rozpoznanie ułatwia też to, co jest połączone z zaciskami zasilania.
To stojan. W typowych silnikach uzwojenia stojana są zasilane prądem i wytwarzają pole magnetyczne. Wirnik jest częścią obracającą się, a łożyska i obudowa pełnią funkcje mechaniczne oraz ochronne.
Najczęściej wybiera się "wirnik", bo kojarzy się z ruchem i "sercem silnika", mimo że opis mówi o części nieruchomej. Drugi błąd to zgadywanie po brzmieniu nazwy zamiast powiązania jej z funkcją: uzwojenia pola są typowo w stojanie.
W wielu popularnych konstrukcjach tak, ale istnieją też silniki, w których uzwojenia są na wirniku (np. niektóre maszyny prądu stałego lub synchroniczne). Na egzaminie kluczowe jest czytanie opisu: jeśli mowa o części nieruchomej z cewkami pola, chodzi o stojan.
Skup się na funkcjach elementów: co się obraca, co wytwarza pole, co podtrzymuje wał i co chroni wnętrze. Pomaga praca z rysunkiem przekroju silnika oraz krótkie definicje: stojan—nieruchomy, wirnik—obracający się, łożyska—podparcie, obudowa—ochrona.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Stojan to nieruchoma część silnika elektrycznego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stojan" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Stojan (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Wirnik" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wirnik (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Silnik elektryczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_elektryczny (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki i magnetyzmu (pole magnetyczne, uzwojenia)
  • Materiały dydaktyczne o budowie maszyn elektrycznych (silnik asynchroniczny/synchroniczny)
  • Instrukcje serwisowe silników (procedury rozbiórki i identyfikacji elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego