Wybór dostawcy metodą średniej ważonej (często nazywaną też metodą sumy ważonej) to klasyczne podejście do decyzji wielokryterialnych, stosowane m.in. w spedycji i logistyce, gdy trzeba porównać kilku kontrahentów według wielu kryteriów.
Jak przebiega obliczenie?
- Dla każdego kryterium (np. koszt, terminowość, jakość obsługi) przypisuje się wagę, która odzwierciedla ważność kryterium dla zleceniodawcy.
- Każdemu dostawcy przypisuje się ocenę w każdym kryterium (np. punkty w skali).
- Dla każdego kryterium liczy się iloczyn: ocena × waga.
- Następnie sumuje się te iloczyny dla danego dostawcy, uzyskując łączny wynik ważony.
- Na końcu porównuje się łączne wyniki i wybiera dostawcę z najwyższą sumą.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Dostawca C"?
Poprawna jest, ponieważ w zestawieniu użytym w zadaniu dostawca C uzyskał najwyższą łączną punktację po uwzględnieniu wag kryteriów, czyli najlepiej spełnił oczekiwania zleceniodawcy w ujęciu całościowym, a nie tylko w jednym wybranym parametrze.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Dostawca A" bywa wybierany błędnie, gdy ktoś patrzy tylko na jedno kryterium (np. najniższy koszt) i pomija wpływ innych kryteriów oraz wag.
- "Dostawca B" jest typową pomyłką przy błędnym przemnożeniu wagi przez ocenę albo przy przepisaniu wartości z niewłaściwej kolumny/wiersza tabeli.
- "Dostawca D" może zostać wskazany, gdy student nie uwzględni, że niektóre kryteria mogą być stymulantami i destymulantami (np. w kosztach "mniej" jest lepiej) i zastosuje niewłaściwy kierunek punktacji.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj obliczenia w układzie tabelarycznym: kryterium → waga → ocena → wynik ważony. Na końcu sprawdź, czy wagi były zastosowane do wszystkich kryteriów i czy porównujesz sumy dla wszystkich dostawców w tej samej skali.
