KWALIFIKACJA MED1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 39.
Dokumentacja ewidencyjna pacjentów prowadzona według daty urodzenia jest systemem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Daty (np. data urodzenia) stanowią kryterium czasowe, więc dokumentację ułożoną według dat porządkuje się w układzie chronologicznym. Układ alfabetyczny opiera się na nazwisku/imieniu, terytorialny na obszarze, a cyfrowy na numerach identyfikacyjnych, nie na czasie.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli dokumentacja ewidencyjna pacjentów jest porządkowana według daty urodzenia, to kluczem sortowania jest czas (data). Taki sposób porządkowania nazywa się układem chronologicznym, bo kolejne pozycje można ustawić według następstwa w czasie (od najwcześniejszej do najpóźniejszej daty lub odwrotnie).

W praktyce gabinetu stomatologicznego asystentka może spotkać różne systemy prowadzenia kartotek. Kluczowe jest rozpoznanie, co jest kryterium porządkowania:

  • "chronologicznym" – gdy porządkowanie opiera się na dacie (np. data urodzenia, data założenia karty, data wizyty);
  • "alfabetycznym" – gdy dokumenty układa się według liter (najczęściej nazwiska, czasem imienia);
  • "terytorialnym" – gdy podstawą jest miejsce (np. region, miejscowość, ulica, rejon działania);
  • "cyfrowym" – gdy dokumenty układa się według numeru (np. numer karty, identyfikator w systemie), a nie według dat.

Typową pułapką jest utożsamienie daty z "cyframi" i wybranie układu cyfrowego. W układzie cyfrowym cyfry są identyfikatorem (kolejny numer), natomiast w układzie chronologicznym cyfry tworzą datę i wyrażają czas. Umiejętność odróżnienia tych dwóch sytuacji pomaga poprawnie organizować i szybko odnajdywać dokumentację pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
System chronologiczny to układ, w którym dokumenty są uporządkowane według czasu, czyli dat (np. od najstarszej do najnowszej). W kartotece może to być data urodzenia, data założenia karty lub daty wizyt – zależnie od tego, jakie kryterium przyjęto w gabinecie.
Data urodzenia jest datą, a więc informacją czasową. Jeśli kartoteka jest ustawiona według takich dat, to kolejność wynika z następstwa w czasie. To właśnie definiuje układ chronologiczny, niezależnie od tego, że data składa się z cyfr.
System alfabetyczny polega na układaniu kart lub teczek według kolejności liter, najczęściej według nazwiska pacjenta (czasem dodatkowo według imienia). Ułatwia szybkie wyszukiwanie, gdy zna się nazwisko, ale wymaga konsekwentnych zasad zapisu danych.
System cyfrowy (numeryczny) to układ według numeru identyfikacyjnego (np. numeru karty, numeru pacjenta w rejestrze). Kluczowe jest to, że liczby są identyfikatorem kolejności, a nie datą. Wyszukiwanie zwykle wymaga indeksu lub systemu komputerowego.
Zadaj sobie pytanie: czy liczby oznaczają czas (datę), czy numer (identyfikator)? Jeśli to data (urodzenia, wizyty, założenia karty) – układ chronologiczny. Jeśli to numer pacjenta lub numer karty bez znaczenia czasowego – układ cyfrowy.
System terytorialny polega na porządkowaniu dokumentów według miejsca (np. miejscowości, rejonu). W typowym gabinecie stomatologicznym spotyka się go rzadziej niż alfabetyczny czy numeryczny, ale może wystąpić w większych organizacjach lub archiwach.
Zaletą jest stałe, niezmienne kryterium (data urodzenia się nie zmienia). Wadą może być mniejsza intuicyjność, jeśli personel szuka pacjenta po nazwisku. W praktyce często łączy się ten układ z dodatkowymi indeksami lub systemem informatycznym.
Najczęstszy błąd to wybór "cyfrowym", bo data urodzenia jest zapisana cyframi. To mylenie zapisu (cyfry) z sensem informacji (czas). Drugi błąd to automatyczny wybór "alfabetycznym", bo kartoteki często kojarzą się z nazwiskami.
Układ alfabetyczny bywa lepszy, gdy najczęściej wyszukuje się kartę po nazwisku pacjenta (np. w rejestracji). Chronologiczny ma sens, gdy priorytetem jest porządek według dat (np. porządkowanie zdarzeń lub określonego typu rejestrów).
Ucz się rozpoznawać kryterium porządkowania (data, litera, numer, obszar) i dopasowywać do niego nazwę systemu. Pomaga robienie krótkich fiszek: "data → chronologiczny", "nazwisko → alfabetyczny", "numer → cyfrowy", "miejsce → terytorialny".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Daty (np. data urodzenia) stanowią kryterium czasowe, więc dokumentację ułożoną według dat porządkuje się w układzie chronologicznym."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Chronologia" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Chronologia (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Archiwistyka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Archiwistyka (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z organizacji pracy gabinetu stomatologicznego dla asystentek/higienistek
  • Materiały szkoleniowe z podstaw dokumentacji medycznej i obiegu dokumentów w podmiotach leczniczych
  • Notatki z zajęć dotyczących rejestracji pacjenta, archiwizacji i organizacji kartotek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego