KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 2.
Dokumentacja, która stanowi materiały archiwalne (kat. A), w ramach akt danej sprawy, powinna być uporządkowana
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W ramach akt jednej sprawy dokumenty układa się tak, aby odzwierciedlały przebieg jej załatwiania.
Najbardziej naturalny i standardowy układ to porządek chronologiczny (wg dat), który ułatwia kontrolę kompletności i szybkie odtworzenie kolejnych czynności w sprawie. Pozostałe propozycje dotyczą raczej rejestracji lub klasyfikacji, nie układu akt sprawy.

Pełne wyjaśnienie:

W aktach jednej sprawy celem porządkowania jest takie ułożenie dokumentów, aby można było łatwo prześledzić tok załatwiania sprawy: co wpłynęło, jakie podjęto czynności, jakie decyzje zapadły i czym sprawa się zakończyła. Z tego powodu najbardziej właściwy jest układ chronologiczny (według dat powstania/obiegu dokumentów), bo odtwarza realną sekwencję zdarzeń w sprawie i ułatwia zarówno kwerendę, jak i kontrolę braków.

Odpowiedź "chronologicznie" jest poprawna, ponieważ:

  • pozwala szybko zrekonstruować przebieg sprawy (ciąg przyczynowo‑skutkowy),
  • ułatwia odnalezienie załączników, odpowiedzi i pism kończących sprawę,
  • jest spójna z praktyką prowadzenia teczki sprawy, gdzie dokumenty "narastają" w czasie.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo odnoszą się do innych porządków niż porządek w ramach akt konkretnej sprawy:

  • "alfabetycznie" – układ alfabetyczny bywa użyteczny dla wykazów nazwisk/nazw podmiotów lub skorowidzów, ale w aktach jednej sprawy zniekształca chronologię czynności i utrudnia ocenę przebiegu postępowania.
  • "zgodnie z numerami dziennika podawczego" – numer dziennika podawczego dotyczy rejestracji wpływów/korespondencji. W obrębie jednej sprawy dokumenty mogą mieć różne numery rejestracyjne (wpływy, pisma wychodzące), a układ według rejestru nie oddaje logicznego biegu sprawy.
  • "według klas jednolitego rzeczowego wykazu akt" – JRWA służy do klasyfikacji rzeczowej i kwalifikacji archiwalnej teczek/serii, a nie do ustalania kolejności pism w jednej sprawie. Klasa wykazu pomaga przypisać sprawę do właściwej teczki, ale nie zastępuje porządku dokumentów w aktach sprawy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "w ramach akt danej sprawy", zwykle chodzi o kolejność dokumentów odzwierciedlającą przebieg załatwiania, czyli porządek czasowy, a nie o system klasyfikacyjny całej kancelarii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ułożenie dokumentów w teczce jednej sprawy według kolejności powstawania lub obiegu (najczęściej wg dat). Dzięki temu widać, co było pierwsze, jakie były kolejne czynności i jaki dokument zakończył sprawę, co ułatwia kwerendę i kontrolę kompletności.
Układ alfabetyczny nie pokazuje przebiegu sprawy w czasie. W jednej sprawie ważniejsza jest sekwencja zdarzeń i decyzji niż nazwy podmiotów. Alfabetyczne ułożenie miesza dokumenty z różnych etapów i utrudnia zrozumienie toku załatwiania.
To dokumentacja przeznaczona do trwałego przechowywania (ma wartość historyczną, dowodową lub informacyjną). W praktyce oznacza to większą dbałość o kompletność, porządek i opis, bo akta mają zostać zachowane na stałe i mogą być udostępniane w przyszłości.
Numer dziennika podawczego jest użyteczny głównie na etapie rejestracji wpływów (np. w kancelarii) i do odtworzenia kolejności przyjmowania korespondencji. Nie jest to jednak typowy porządek dla akt jednej sprawy, gdzie liczy się ciąg działań w sprawie.
JRWA pomaga przypisać sprawę do właściwej klasy rzeczowej i właściwej teczki (lub serii teczek) oraz ustalić kategorię archiwalną. To narzędzie klasyfikacji i kwalifikacji, a nie instrukcja kolejności ułożenia pism wewnątrz akt konkretnej sprawy.
Szukaj sformułowań typu: "w ramach akt danej sprawy", "w teczce sprawy", "kolejność dokumentów w sprawie". Wtedy odpowiedzi odnoszące się do klasyfikacji (JRWA) lub rejestracji (dziennik podawczy) zwykle są mylące, a poprawny jest układ odzwierciedlający przebieg sprawy.
Najczęściej chodzi o zachowanie logicznej sekwencji czasu, ale kierunek (od najstarszego lub od najnowszego) bywa ustalany w praktyce jednostki. W pytaniach testowych kluczowe jest samo kryterium czasu, czyli to, że dokumenty są uporządkowane według dat i etapów sprawy.
Typowe błędy to mieszanie dokumentów z różnych spraw w jednej teczce, brak zachowania chronologii (np. wkładanie pism "gdzie się zmieszczą"), pozostawianie luźnych załączników bez powiązania z pismem przewodnim oraz porządkowanie według numerów rejestrów zamiast według przebiegu sprawy.
Na końcu zwykle znajdują się dokumenty zamykające sprawę, np. pismo końcowe, decyzja, informacja o załatwieniu lub potwierdzenie wykonania czynności. W układzie chronologicznym "koniec" akt odpowiada ostatnim zdarzeniom w sprawie, co ułatwia szybkie ustalenie jej finału.
Uporządkowane akta pozwalają szybko odnaleźć potrzebne pismo i ograniczają ryzyko przeoczenia załączników. Chronologia ułatwia też użytkownikowi zrozumienie kontekstu i przebiegu sprawy, a archiwiście pozwala sprawniej kontrolować kompletność i stan zachowania dokumentacji.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe propozycje dotyczą raczej rejestracji lub klasyfikacji, nie układu akt sprawy.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z archiwistyki dotyczące prowadzenia akt spraw
  • Instrukcje i podręczniki z zakresu kancelarii i archiwum zakładowego (rozdziały o aktach sprawy)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z porządkowania i klasyfikacji dokumentacji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego