KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 32.
Dokumentację przewidzianą do przekazania do archiwum państwowego, która ma trwałą wartość historyczną oznacza się symbolem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości historycznej, przeznaczone do wieczystego przechowywania i przekazania do archiwum państwowego. Kategorie B, BC i BE dotyczą dokumentacji niearchiwalnej (czasowej, krótkotrwałej lub wymagającej ekspertyzy), więc nie spełniają warunku z pytania.

Pełne wyjaśnienie:

W kwalifikacji archiwalnej dokumentacji stosuje się kategorie archiwalne, które określają dalsze losy akt: czy staną się materiałami archiwalnymi, czy będą przechowywane tylko czasowo, a następnie zbrakowane.

Odpowiedź "A" jest poprawna, ponieważ tym symbolem oznacza się materiały archiwalne o trwałej wartości historycznej. Taka dokumentacja jest przeznaczona do wieczystego przechowywania i po okresie przechowywania w archiwum zakładowym jest przekazywana do archiwum państwowego. Kluczowe w pytaniu jest sformułowanie "trwała wartość historyczna" oraz "przewidziana do przekazania do archiwum państwowego".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "B" dotyczy dokumentacji niearchiwalnej o czasowym znaczeniu praktycznym. Przechowuje się ją przez określony okres (zwykle oznaczany cyfrą, np. B5, B10), a po jego upływie może podlegać brakowaniu, więc nie jest to kategoria dla trwałej wartości historycznej.
  • "BC" odnosi się do dokumentacji krótkotrwałej, która po wykorzystaniu nie jest przeznaczona do długiego przechowywania; w praktyce nie stanowi materiałów archiwalnych.
  • "BE" oznacza dokumentację wymagającą ekspertyzy archiwalnej po okresie przechowywania. Nie przesądza z góry o trwałej wartości historycznej: dopiero ocena (ekspertyza) rozstrzyga, czy dokumentacja stanie się materiałem archiwalnym, czy zostanie zbrakowana.

W praktyce administracyjnej właściwe rozróżnienie tych symboli jest ważne, bo błędne oznaczenie może prowadzić do nieprawidłowego brakowania albo niepotrzebnego gromadzenia akt. Najczęstsza pułapka egzaminacyjna to mylenie A z BE: obie kategorie "ocierają się" o archiwum państwowe, ale tylko A jednoznacznie oznacza trwałą wartość historyczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości historycznej. Taka dokumentacja nie podlega brakowaniu i jest przeznaczona do wieczystego przechowywania, a po okresie przechowywania w archiwum zakładowym trafia do archiwum państwowego.
A = wartość historyczna i wieczyste przechowywanie. B = dokumentacja niearchiwalna o znaczeniu praktycznym, przechowywana tylko przez określony czas (często z cyfrą, np. B5). Po upływie czasu kategoria B może zostać zbrakowana zgodnie z procedurą.
Bo stanowią część narodowego zasobu archiwalnego i mają znaczenie dla badań, historii instytucji oraz kontroli działań państwa. Przekazanie do archiwum państwowego zapewnia profesjonalne zabezpieczenie, ewidencję oraz dostępność tych materiałów w długim okresie.
To proces oceny wartości dokumentów i przypisania im kategorii archiwalnej (np. A, B, BC, BE). Kategoria wskazuje, czy dokumenty będą przechowywane wieczyście, czasowo, czy wymagają dodatkowej oceny, oraz czy w przyszłości mogą zostać zniszczone (zbrakowane).
Kategorię BE stosuje się, gdy nie da się jednoznacznie przesądzić, czy dokumentacja ma trwałą wartość historyczną. Po upływie okresu przechowywania dokumenty są poddawane ekspertyzie archiwalnej, która rozstrzyga, czy trafią do archiwum państwowego, czy będą zbrakowane.
BC to dokumentacja krótkotrwała, mająca znaczenie pomocnicze i doraźne. Po wykorzystaniu nie przewiduje się jej długiego przechowywania ani przekazania do archiwum państwowego. W praktyce jest to kategoria "do szybkiej eliminacji" po spełnieniu celu użytkowego.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie A z BE (bo obie mogą wiązać się z archiwum państwowym), wybieranie B "z przyzwyczajenia" dla większości akt oraz traktowanie długiego okresu przechowywania jako równoznacznego z wartością historyczną.
To taka wartość informacyjna dokumentów, która nie wygasa po kilku latach i może być istotna dla historii instytucji, państwa lub społeczeństwa. Dokumentacja o trwałej wartości historycznej jest uznawana za materiały archiwalne i oznaczana kategorią A.
Nie. Nadawanie A "na zapas" powoduje nadmierne gromadzenie akt, koszty i chaos w archiwum zakładowym. Kategorie dobiera się według przepisów i wykazu akt, a dokumentacja niearchiwalna (B/BC/BE) ma odrębne, legalne procedury brakowania i oceny.
Warto nauczyć się krótkich definicji A/B/BC/BE i ćwiczyć na przykładach z wykazu akt: które dokumenty mają znaczenie historyczne, które są bieżące, które krótkotrwałe, a które wymagają ekspertyzy. Na egzaminie zawsze szukaj w treści słów "trwała wartość", "wieczyste przechowywanie" lub "ekspertyza".
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Symbol A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości historycznej, przeznaczone do wieczystego przechowywania i przekazania do archiwum państwowego."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, Dz.U. 2019 poz. 246
  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jednolity – należy stosować aktualne brzmienie ogłaszane w Dz.U.)

Materiały:

  • Rozporządzenie w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji (aktualne brzmienie) – analiza definicji i kategorii
  • Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach – część dot. materiałów archiwalnych i nadzoru archiwalnego
  • Materiały dydaktyczne z zakresu archiwistyki zakładowej (kategorie archiwalne, JRWA, brakowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego