KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 32.
Dokumenty przygotowane do brakowania można przekazać do niszczenia po wydaniu zgody przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumenty przeznaczone do brakowania nie mogą zostać zniszczone wyłącznie na podstawie decyzji dyrektora, kierownika komórki lub kierownika archiwum zakładowego.
Warunkiem przekazania ich do niszczenia jest uzyskanie zgody podmiotu sprawującego właściwy nadzór, czyli właściwego archiwum państwowego.

Pełne wyjaśnienie:

Brakowanie to sformalizowany proces wycofywania dokumentacji niearchiwalnej z dalszego przechowywania i przygotowania jej do zniszczenia. Kluczowe jest to, że samo "przygotowanie do brakowania" (np. sporządzenie spisów, wydzielenie akt, weryfikacja kategorii) nie jest jeszcze równoznaczne z prawem do fizycznego zniszczenia dokumentów.

Odpowiedź "właściwe archiwum państwowe" jest poprawna, ponieważ to organ zewnętrzny wobec jednostki (w ramach nadzoru archiwalnego) ma kompetencję do wyrażenia zgody na zniszczenie dokumentacji przygotowanej do brakowania. Dzięki temu ogranicza się ryzyko zniszczenia dokumentów, które powinny pozostać w zasobie (np. na skutek błędnej kwalifikacji, omyłek w kategoriach lub pominięcia wartości dowodowej).

Odpowiedź "dyrektora jednostki, której akta są brakowane" jest błędna, bo dyrektor odpowiada za organizację pracy jednostki, ale jego decyzja nie zastępuje wymaganej zgody organu nadzorującego brakowanie.

Odpowiedź "kierownika archiwum, z którego są brakowane akta" jest błędna, ponieważ archiwum zakładowe przygotowuje dokumentację i prowadzi czynności ewidencyjne, lecz nie jest stroną, która ostatecznie udziela zgody na zniszczenie w procedurze brakowania.

Odpowiedź "kierownika komórki, której akta podlegają brakowaniu" jest błędna, gdyż kierownik komórki może opiniować przydatność dokumentacji do pracy bieżącej, ale nie ma kompetencji do samodzielnego zezwolenia na jej zniszczenie.

Na egzaminie warto zapamiętać schemat: jednostka przygotowuje i wnioskuje, a właściwe archiwum państwowe wyraża zgodę przed fizycznym zniszczeniem dokumentów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to formalny proces wyłączania dokumentacji niearchiwalnej z dalszego przechowywania i przygotowania jej do zniszczenia. Obejmuje m.in. sprawdzenie kategorii archiwalnych, sporządzenie spisów oraz uzyskanie wymaganej zgody, zanim dokumenty trafią do niszczenia.
Zgoda archiwum państwowego działa jak kontrola zewnętrzna: ogranicza ryzyko zniszczenia dokumentów o wartości archiwalnej lub dowodowej. Archiwum państwowe weryfikuje poprawność kwalifikacji i zgodność brakowania z obowiązującymi zasadami nadzoru archiwalnego.
Najczęściej brakowaniu podlega dokumentacja niearchiwalna po upływie okresu przechowywania, np. wybrane materiały pomocnicze, kopie robocze, dokumentacja o krótkiej przydatności. O tym, czy dokument wolno brakować, decyduje kategoria i czas przechowywania w wykazie akt.
W typowym modelu nadzoru archiwalnego sama decyzja dyrektora jednostki nie jest wystarczająca do zniszczenia dokumentów przygotowanych do brakowania. Dyrektor może zatwierdzać działania organizacyjne w jednostce, ale wymagana jest jeszcze zgoda właściwego podmiotu nadzorującego brakowanie.
Archiwum zakładowe odpowiada za przygotowanie brakowania: weryfikuje dokumentację, porządkuje ją, sporządza spisy i kompletuje dokumenty do procedury. Nie jest jednak "ostatnią instancją" w sprawie zgody na zniszczenie – jego rola jest przygotowawcza i ewidencyjna.
Dokumenty można przekazać do niszczenia dopiero po zakończeniu wymaganej procedury i uzyskaniu zgody na zniszczenie. W praktyce oznacza to, że samo spakowanie akt lub sporządzenie spisu nie wystarcza — trzeba mieć formalne potwierdzenie uprawnionego organu.
Częsty błąd to wskazanie osoby z jednostki (dyrektor, kierownik komórki, kierownik archiwum) zamiast podmiotu nadzorującego. Drugi błąd to mylenie "przygotowania do brakowania" z "prawem do zniszczenia". Warto zapamiętać, że zgoda poprzedza niszczenie.
"Właściwe" oznacza archiwum państwowe kompetentne terytorialnie lub rzeczowo dla danej jednostki i jej dokumentacji w ramach nadzoru. Na egzaminie chodzi o rozpoznanie, że jest to organ zewnętrzny, a nie stanowisko w strukturze jednostki.
Ucz się schematami: kwalifikacja dokumentacji → spisy i wniosek → zgoda właściwego organu → niszczenie i odnotowanie w ewidencji. Ćwicz też rozróżnianie ról: archiwum zakładowe przygotowuje, kierownicy opiniują, a zgoda na zniszczenie pochodzi z zewnątrz.
Tak, zwykle ma wpływ opiniodawczy lub organizacyjny, bo zna znaczenie dokumentów dla pracy komórki. Nie oznacza to jednak, że może samodzielnie zezwolić na zniszczenie dokumentacji przygotowanej do brakowania. Uprawnienie do zgody jest odrębne od opinii.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące brakowania i kwalifikowania dokumentacji
  • Materiały szkoleniowe z organizacji archiwum zakładowego (procedury brakowania)
  • Strony i poradniki archiwów państwowych dotyczące nadzoru archiwalnego i brakowania (jeśli dostępne w szkole)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego