KWALIFIKACJA TWO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Dopuszczalne odchyłki nachylenia wykonanych skarp nie mogą przekraczać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchyłka nachylenia skarpy to dopuszczalne odstępstwo od wartości projektowej, sprawdzane przy odbiorze robót ziemnych. W praktyce tolerancja jest podawana w procentach i służy ocenie, czy skarpa została wykonana zgodnie z dokumentacją. W tym pytaniu granicą jest ± 10%.

Pełne wyjaśnienie:

Nachylenie skarpy (np. wykopu, nasypu, rowu lub koryta) jest cechą geometryczną określaną w dokumentacji projektowej. Podczas realizacji robót ziemnych nie da się zawsze uzyskać idealnie identycznej geometrii jak w projekcie, dlatego w odbiorach stosuje się dopuszczalne odchyłki wykonawcze. "Odchyłka nachylenia" oznacza, o ile wykonana skarpa może różnić się od nachylenia projektowego, aby nadal uznać ją za wykonaną prawidłowo.

Odpowiedź "± 10%" wskazuje limit dopuszczalnego odchylenia. Taka informacja ma znaczenie praktyczne, bo wpływa na:

  • bezpieczeństwo i stateczność skarpy (zbyt stroma skarpa może być mniej stabilna),
  • odwodnienie i odporność na erozję (zmiana geometrii może zmienić spływ wód),
  • zgodność z dokumentacją i możliwość odbioru robót bez poprawek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym zestawie? Wartość "± 5%" oznaczałaby znacznie ostrzejszy reżim dokładności i mogłaby nie odpowiadać typowo przyjmowanej tolerancji dla tego typu kontroli. "± 15%" i "± 20%" to z kolei dużo większe odstępstwa, które zwiększałyby ryzyko, że skarpa znacząco odbiega od projektu, co mogłoby pogorszyć parametry użytkowe i utrudnić odbiór.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o tolerancje zawsze interpretuj "odchyłkę" jako porównanie z wartością projektową oraz zwracaj uwagę na jednostkę (tu: procent). Jeśli w praktyce spotykasz się z różnymi wartościami w różnych kontraktach, na egzaminie przyjmuj wartość wynikającą z typowego wymagania dla danego zakresu robót oraz zapisów specyfikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dopuszczalne odstępstwo wykonanej skarpy od nachylenia przewidzianego w projekcie. Odchyłkę ocenia się w trakcie kontroli i odbioru robót (zwykle na podstawie pomiarów). Przekroczenie tolerancji zwykle oznacza konieczność korekty profilu skarpy.
Najczęściej przez pomiary geodezyjne punktów charakterystycznych skarpy i porównanie ich położenia z projektem, a następnie wyznaczenie stosunku różnicy wysokości do odległości poziomej. Stosuje się też kontrolę niwelatorem, tachimetrem lub GNSS, zależnie od wymagań.
Bo nachylenie wpływa na stateczność skarpy, odporność na osuwanie i erozję oraz na prawidłowy przepływ wody w korycie/rowie. Zbyt duże odchyłki od projektu mogą pogorszyć parametry obiektu hydrotechnicznego i zwiększyć koszty utrzymania lub napraw.
Procent dotyczy relacji (stosunku) względem wartości projektowej nachylenia, czyli jest wielkością względną. Centymetry odnoszą się do przesunięć/różnic geometrycznych w terenie (np. odchyłka położenia krawędzi skarpy). Na egzaminie zawsze sprawdzaj jednostkę podaną w treści lub odpowiedziach.
Nie. W praktyce wartości tolerancji zależą od rodzaju obiektu, technologii robót, warunków gruntowo-wodnych i wymagań inwestora zapisanych w dokumentacji oraz specyfikacji. W testach egzaminacyjnych zwykle obowiązuje jedna, wskazana w kluczu wartość dla danego typu zadania.
Typowe przyczyny to: niedokładne tyczenie i kontrola geodezyjna, praca sprzętu bez bieżącej korekty (np. koparka profilująca "na oko"), osiadanie lub rozluźnienie gruntu po wykonaniu oraz zniszczenia skarpy przez wodę opadową lub przepływ. Ważna jest też kolejność robót i zabezpieczenia.
Należy wykonać korektę profilu: ponowne profilowanie, dogęszczenie (gdy dotyczy nasypu), uzupełnienie ubytków lub zebranie nadmiaru gruntu. Zakres napraw powinien wynikać z pomiarów kontrolnych i ustaleń z nadzorem/inżynierem, a po poprawkach wykonuje się ponowną kontrolę.
Nachylenie wpływa na dobór i pracę umocnienia: zbyt stroma skarpa może zwiększać ryzyko zsuwu elementów umocnienia, podmycia lub lokalnych osiadań. Przy wielu technologiach ważna jest też gładkość i regularność profilu, aby materiał umocnienia przylegał równomiernie.
Po zakończeniu profilowania danego odcinka i przed robotami, które mogą zasłonić skarpę (np. umocnienia, humusowanie, obsiew). Dodatkowe pomiary wykonuje się po intensywnych opadach lub po dłuższych przerwach technologicznych, gdy mogło dojść do rozmyć lub osunięć.
Najpierw ustal, co jest wielkością kontrolowaną (tu: nachylenie skarpy) i w jakiej jednostce podano tolerancję (procent). Następnie wybierz wartość graniczną "nie może przekraczać". Uważaj na mylenie tolerancji różnych cech (położenie, wysokość, spadek, nachylenie).
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Odchyłka nachylenia skarpy to dopuszczalne odstępstwo od wartości projektowej, sprawdzane przy odbiorze robót ziemnych."

Źródła:

  • PN-EN 1997-1:2008 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne — Część 1: Zasady ogólne
  • PN-EN 1997-2:2009 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne — Część 2: Rozpoznanie i badanie podłoża gruntowego
  • PN-EN 16907-1:2019 Roboty ziemne — Część 1: Zasady ogólne

Materiały:

  • Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót (STWiORB) dla robót ziemnych i hydrotechnicznych stosowane w projektach
  • Podręczniki/kompendia z robót ziemnych i geodezyjnej obsługi budowy (pomiary, tyczenie, kontrola)
  • Materiały szkoleniowe z odbiorów robót i tolerancji wykonawczych w budownictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego