KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
Drżenie rąk, zaburzenia orientacji, senność, stężenie glukozy we krwi 40 mg/dl u podopiecznego chorującego na cukrzycę świadczą o hipoglikemii. Pierwsza pomoc w tym przypadku polega na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hipoglikemia (np. glikemia 40 mg/dl) wymaga szybkiego dostarczenia łatwo przyswajalnych węglowodanów. Dlatego właściwym działaniem doraźnym jest podanie słodkiego napoju do picia (jeśli chory jest przytomny i może połykać). Podanie insuliny mogłoby dodatkowo obniżyć glikemię, a pozycje ułożeniowe nie usuwają przyczyny.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane objawy (drżenie rąk, zaburzenia orientacji, senność) wraz z informacją o glikemii 40 mg/dl wskazują na hipoglikemię, czyli zbyt niski poziom glukozy we krwi. W takim stanie najważniejsze jest szybkie podniesienie glikemii poprzez podanie łatwo przyswajalnych węglowodanów.

Odpowiedź "podaniu słodkiego napoju do picia" jest właściwa, ponieważ słodki napój zawiera cukry proste, które wchłaniają się szybko i mogą poprawić stan chorego w krótkim czasie. W praktyce opiekuńczej kluczowe jest także bezpieczeństwo: taki napój podaje się wtedy, gdy podopieczny jest przytomny i potrafi bezpiecznie połykać.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "podaniu insuliny" – insulina obniża poziom glukozy we krwi, więc w hipoglikemii może doprowadzić do jeszcze większego spadku cukru i ciężkich powikłań (np. utraty przytomności). To typowa pułapka myślenia: "cukrzyca = insulina", bez sprawdzenia, czy problemem jest niedocukrzenie.
  • "ułożeniu w pozycji wstrząsowej" – samo ułożenie nie rozwiązuje przyczyny, czyli niedoboru glukozy. Pozycje ułożeniowe mogą mieć znaczenie w wybranych stanach, ale tutaj priorytetem jest podanie węglowodanów i obserwacja.
  • "ułożeniu w pozycji siedzącej przy otwartym oknie" – dopływ świeżego powietrza nie podnosi glikemii. Może stworzyć fałszywe poczucie "udzielonej pomocy", opóźniając właściwe działanie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się jednoznacznie niska glikemia (np. 40 mg/dl), szukaj odpowiedzi związanej z podaniem cukru, a nie z insuliną. Jednocześnie pamiętaj o ocenie przytomności i możliwości połykania – to warunek bezpiecznego podawania napojów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hipoglikemia to stan zbyt niskiego stężenia glukozy we krwi, który może powodować m.in. drżenie, poty, senność, splątanie i osłabienie. W opiece domowej jest to sytuacja nagła, bo może szybko prowadzić do utraty przytomności, jeśli nie zostanie podany cukier.
Typowe sygnały to: drżenie rąk, niepokój, poty, bladość, kołatanie serca, głód, a także zaburzenia koncentracji, orientacji i senność. U części osób dominują objawy "neurologiczne" (splątanie), dlatego ważna jest obserwacja i szybkie sprawdzenie glikemii, jeśli to możliwe.
Słodki napój dostarcza łatwo przyswajalnych węglowodanów (cukrów prostych), które szybko podnoszą poziom glukozy we krwi. To działanie przyczynowe: usuwa niedobór glukozy. Warunek bezpieczeństwa: podopieczny musi być przytomny i zdolny do połykania.
Nie. Insulina obniża stężenie glukozy, więc w hipoglikemii może pogłębić niedocukrzenie i doprowadzić do utraty przytomności. To jeden z najczęstszych błędów wynikających z uproszczenia "cukrzyca = insulina". Zawsze trzeba ocenić, czy problemem jest niski czy wysoki cukier.
Nie podaje się nic doustnie, gdy osoba jest nieprzytomna, ma nasilone zaburzenia świadomości, krztusi się lub nie potrafi bezpiecznie przełykać. Wtedy priorytetem jest bezpieczeństwo (ryzyko zachłyśnięcia), wezwanie pomocy i postępowanie zgodne z zasadami pierwszej pomocy dla osoby z zaburzeniami świadomości.
Hipoglikemia często zaczyna się nagle i daje drżenie, poty, głód, splątanie. Hiperglikemia zwykle narasta wolniej i częściej wiąże się z pragnieniem, częstym oddawaniem moczu, suchością w ustach i osłabieniem. Najpewniejsze jest zmierzenie glikemii glukometrem, jeśli podopieczny go posiada.
Najczęściej: opóźnianie podania cukru ("przejdzie samo"), podanie insuliny "bo cukrzyca", skupienie się na przewietrzaniu i ułożeniu zamiast na glikemii oraz podawanie płynów osobie, która nie jest w pełni przytomna (ryzyko zachłyśnięcia). Ważne są szybkie, proste działania i obserwacja stanu.
Najszybciej działają węglowodany proste: słodzony napój, sok, glukoza w tabletkach lub inne łatwo rozpuszczalne cukry. W praktyce opiekuńczej liczy się dostępność i szybkość działania. Po poprawie stanu często potrzebne jest też dalsze monitorowanie, bo objawy mogą nawracać.
Pozycja ułożeniowa nie dostarcza glukozy, czyli nie usuwa przyczyny objawów. W hipoglikemii kluczowe jest szybkie podniesienie cukru we krwi. Ułożenie może być elementem bezpieczeństwa w niektórych stanach, ale nie zastępuje podania węglowodanów i kontroli stanu świadomości.
Warto opanować schemat: rozpoznanie objawów + pomiar glikemii (jeśli możliwy) + właściwa reakcja. Naucz się różnic między hipoglikemią i hiperglikemią oraz zasad bezpieczeństwa (kiedy nie podawać nic doustnie). Pomagają krótkie checklisty i ćwiczenie scenariuszy sytuacji domowych.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Hipoglikemia (np. glikemia 40 mg/dl) wymaga szybkiego dostarczenia łatwo przyswajalnych węglowodanów."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy dla opiekunów osób przewlekle chorych (hipoglikemia/hiperglikemia)
  • Podręcznik/opis procedur opiekuńczych dotyczących obserwacji stanu podopiecznego z cukrzycą
  • Kurs pierwszej pomocy z modułem: stany nagłe u osób z chorobami przewlekłymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego