KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 6.
Drzewo o luźnej koronie, pędach cienkich i giętkich, igłach bardzo cienkich, miękkich, długości 5-5-12 cm, luźno ułożonych na pędzie, zebranych po 5 szt., szyszkach wydłużonych i zwykle wygiętych, długości 10-5-15 cm, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sosna wejmutka ma igły bardzo cienkie i miękkie, zebrane po 5 w pęczku oraz luźniejszy pokrój korony. Jej szyszki są wyraźnie wydłużone i często lekko wygięte. Pozostałe wymienione sosny zwykle mają igły po 2 (lub inne cechy szyszek), więc nie pasują do opisu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na gatunek sosny o igłach zebranych po 5 sztuk w pęczku, bardzo cienkich i miękkich, oraz na wydłużone szyszki (często lekko wygięte). To zestaw cech charakterystyczny dla sosny wejmutki (Pinus strobus), zaliczanej do tzw. sosen pięcioigielnych.

Dlaczego to Pinus strobus?

  • Liczba igieł w pęczku: wejmutka ma typowo 5 igieł w pęczku, co jest bardzo silną cechą diagnostyczną.
  • Miękkość i delikatność igieł: igły są cienkie, dość długie i miękkie w dotyku, co odróżnia ją od wielu sosen o igłach sztywniejszych.
  • Szyszki: u wejmutki są długie, smukłe, często nieco wygięte, co pasuje do opisu.
  • Pokrój: luźniejsza korona oraz cienkie, giętkie pędy są zgodne z typowym wyglądem tego gatunku, zwłaszcza w warunkach parkowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Sosna limba (Pinus cembra) wprawdzie również ma igły po 5, ale zwykle są one wyraźnie krótsze i sztywniejsze, a szyszki są bardziej jajowate i masywniejsze, nie tak smukłe i wygięte jak w opisie.
  • Sosna czarna (Pinus nigra) ma igły zazwyczaj po 2 w pęczku, dość długie, ale sztywne i kłujące; pokrój i cechy szyszek nie odpowiadają opisowi delikatnych, miękkich igieł po 5.
  • Sosna pospolita (Pinus sylvestris) ma igły po 2 w pęczku i typowy, inny wygląd korony; szyszki są mniejsze i nie odpowiadają opisowi długich, często wygiętych szyszek.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z rozpoznawania sosen najpierw sprawdź liczbę igieł w pęczku (2/3/5). To najszybszy filtr, a dopiero potem potwierdź wybór cechami szyszek i pokroju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpewniejsza cecha to igły zebrane po 5 w pęczku. Są też wyraźnie cienkie i miękkie w dotyku. W praktyce terenowej najpierw policz igły w pęczku, a potem porównaj ich delikatność i długość.
Oznacza to, że z krótkopędu wyrasta jednocześnie pięć igieł tworzących pęczek. To ważna cecha diagnostyczna w rodzaju Pinus, bo wiele popularnych gatunków (np. sosna pospolita) ma igły po 2.
Kształt szyszki wynika z budowy i sposobu wzrostu łusek oraz całego owocostanu. U wejmutki szyszki są smukłe i długie, dlatego często sprawiają wrażenie lekko zakrzywionych. To cecha pomocnicza, potwierdzająca rozpoznanie.
Obie mogą mieć igły po 5, więc nie wystarczy samo liczenie. Wtedy patrz na ogólny pokrój oraz cechy szyszek: w zadaniach egzaminacyjnych wejmutka częściej ma opis smukłych, długich szyszek i delikatnych, miękkich igieł.
W typowych cechach gatunkowych nie. Sosna pospolita jest klasycznie sosną dwuigielną (igły po 2 w pęczku). Jeśli w opisie kluczową informacją jest "po 5", to należy szukać sosen pięcioigielnych.
W opisach rozpoznawczych pojawia się luźniejsza korona i dość delikatne, giętkie pędy. To cechy, które w połączeniu z igłami po 5 tworzą spójny obraz gatunku. Sam pokrój nie wystarcza bez cech igieł.
Najczęściej: (1) wybór "najbardziej znanej" sosny bez analizy opisu, (2) pomijanie liczby igieł w pęczku, (3) mylenie cech szyszek między gatunkami. Pomaga zasada: najpierw pęczek igieł, potem szyszka, na końcu pokrój.
Zbieraj krótkie próbki (z zachowaniem zasad i zgód): pęczek igieł i jedną szyszkę, a potem porównuj z kluczem/atlasem. Rób notatki: liczba igieł w pęczku, miękkość, długość, kształt szyszki. Powtarzalność cech buduje pamięć.
Gatunki różnią się pokrojem, tempem wzrostu, wyglądem igieł i szyszek, a także tolerancją na warunki siedliskowe. Poprawne rozpoznanie pomaga dobrać drzewo do funkcji kompozycyjnej (akcent, tło, szpaler) i do warunków stanowiska.
Stosuj kolejność: 1) policz igły w pęczku, 2) sprawdź opis szyszek, 3) dopasuj pokrój. Jeśli w opisie jest "po 5" i "miękkie igły" oraz długie szyszki, to wskazanie zwykle prowadzi do sosny wejmutki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Sosna wejmutka ma igły bardzo cienkie i miękkie, zebrane po 5 w pęczku oraz luźniejszy pokrój korony."

Źródła:

  • Plants of the World Online (Kew Science) – Pinus strobus, opis taksonu i podstawowe cechy: https://powo.science.kew.org/ (wyszukiwanie hasła "Pinus strobus") - dostęp 2026-02-18
  • Conifers of the World (Chris Earle) – Pinus strobus, opis igieł w pęczkach i cech szyszek: https://www.conifers.org/pi/Pinus_strobus.php - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Atlas dendrologiczny drzew i krzewów iglastych (klucze do oznaczania)
  • Klucz do oznaczania roślin nagozalążkowych używanych w terenoznawstwie
  • Ćwiczenia terenowe: porównywanie pęczków igieł i szyszek kilku gatunków sosen

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego