KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 5.
Dwa źródła napięcia V1=6 V i V2=4 V połączono szeregowo zgodnie (biegun dodatni V1 połączony z biegunem ujemnym V2). Do tych źródeł podłączono szeregowo rezystory R1=4 Ω i R2=2 Ω. Jakie jest napięcie na rezystorze R2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Źródła są połączone szeregowo zgodnie, więc napięcie zasilania wynosi 6 V + 4 V = 10 V.
Rezystory są w szeregu: R=4 Ω+2 Ω=6 Ω, więc prąd I=10/6≈1,67 A. Napięcie na R2: U=I·R2≈1,67·2≈3,33 V.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe są dwa fakty: sposób połączenia źródeł oraz to, że oba rezystory są połączone szeregowo.

1) Napięcie wypadkowe źródeł
Źródła V1=6 V i V2=4 V są połączone szeregowo zgodnie (plus jednego do minusa drugiego), więc ich napięcia się sumują:

V = V1 + V2 = 6 V + 4 V = 10 V

2) Opór zastępczy i prąd w obwodzie szeregowym
Rezystory R1=4 Ω i R2=2 Ω są w szeregu, więc:

R = R1 + R2 = 4 Ω + 2 Ω = 6 Ω

Prąd w całym obwodzie (taki sam przez R1 i R2) wynosi z prawa Ohma:

I = V / R = 10 V / 6 Ω ≈ 1,67 A

3) Napięcie na R2
Napięcie na rezystorze liczymy ze wzoru U=I·R:

UR2 = I · R2 ≈ 1,67 A · 2 Ω ≈ 3,33 V

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 0,67 V – taki wynik mógłby wyjść przy połączeniu źródeł przeciwnie (wtedy napięcie wypadkowe byłoby 2 V, a nie 10 V). To typowy błąd nieuwzględnienia informacji "zgodnie".
  • 4,00 V – to częsty skrót myślowy: utożsamienie wartości źródła V2 z napięciem na R2. Byłoby to prawdą tylko wtedy, gdy R2 byłby podłączony równolegle bezpośrednio do V2, a tu elementy są w szeregu.
  • 6,67 V – odpowiadałoby spadkowi na R1 (1,67 A · 4 Ω), czyli pomyleniu rezystora, na którym liczymy napięcie, albo zamianie R1 z R2.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zacznij od ustalenia topologii (szeregowo/równolegle) i zwrotów źródeł, a dopiero potem licz prąd i spadki napięć. To minimalizuje ryzyko "intuicyjnych" pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie zgodne oznacza, że plus jednego źródła łączy się z minusem drugiego, więc napięcia się sumują. Połączenie przeciwne oznacza połączenie plus–plus lub minus–minus (w sensie zwrotów w oczku), wtedy napięcia się odejmują. Na egzaminie szukaj w treści opisu biegunów.
Bo w II prawie Kirchhoffa znaki napięć zależą od zwrotu przejścia przez źródło. Dla tych samych wartości 6 V i 4 V możesz dostać 10 V (sumowanie) albo 2 V (odejmowanie). Bez jednoznacznej polaryzacji istnieje kilka poprawnych modeli obwodu, a więc kilka wyników.
Najpierw policz napięcie zasilania (suma lub różnica źródeł zgodnie z polaryzacją), potem opór zastępczy R1+R2 i prąd I=V/R. Dopiero na końcu licz napięcie na R2 ze wzoru U=I·R2.
Wyznaczasz napięcie wypadkowe źródeł (np. 6 V + 4 V przy połączeniu zgodnym) i dzielisz przez opór zastępczy rezystorów w szeregu. Wzór: I = Vwypadkowe / (R1+R2). Ten sam prąd płynie przez każdy element w szeregu.
Tak, ale tylko w szczególnej sytuacji: gdy R2 jest podłączony równolegle bezpośrednio do V2 (te same dwa węzły). W obwodzie szeregowym napięcie rozkłada się proporcjonalnie do oporów i zwykle nie jest równe żadnemu pojedynczemu źródłu.
Najczęściej: (1) automatyczne sumowanie napięć bez sprawdzenia zwrotów, (2) mylenie szeregu z równoległym, (3) liczenie U=I·R bez wyznaczenia I, (4) przyjęcie, że "V2 jest na R2", choć element nie jest równolegle do źródła. Pomaga rysunek z biegunami.
Wynika to z II prawa Kirchhoffa: suma spadków napięć w oczku musi równoważyć napięcie zasilania. W szeregu prąd jest ten sam, więc każdy rezystor ma spadek U=I·R, a całkowity spadek to U1+U2. To jest podstawa analizy obwodów DC.
Możesz użyć proporcji dzielnika napięcia dla szeregu: U_R2 = V · R2/(R1+R2). Dla 10 V oraz 2 Ω i 6 Ω dostajesz 10·2/6 ≈ 3,33 V. To szybka kontrola, ale nadal wymaga poprawnego V wypadkowego źródeł.
Gdy w obwodzie jest więcej niż jedno źródło, kilka oczek lub węzłów i nie da się od razu sprowadzić układu do prostego szeregu/równoległego. W prostym szeregu często wystarcza prawo Ohma i opór zastępczy, ale Kirchhoff pomaga poprawnie ustalić znaki napięć i zależności.
Zawsze: (1) narysuj węzły i zaznacz bieguny +/− źródeł, (2) ustal, co jest w szeregu, a co równolegle, (3) policz V wypadkowe i R zastępcze, (4) wyznacz prąd, (5) dopiero potem spadki napięć. Taka kolejność zmniejsza liczbę pomyłek.
info

Statystycznie 36% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Źródła są połączone szeregowo zgodnie, więc napięcie zasilania wynosi 6 V + 4 V = 10 V.Rezystory są w szeregu: R=4 Ω+2 Ω=6 Ω, więc prąd I=10/6≈1,67 A."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawa_Kirchhoffa - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzielnik_napi%C4%99cia - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki: prawa Kirchhoffa i prawo Ohma (dział: obwody prądu stałego)
  • Zadania rachunkowe z obwodów szeregowych i mieszanych (DC)
  • Notatki/ściąga: procedura analizy oczka (KVL) krok po kroku

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego