KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 31.
Dywiz w składzie znajduje zastosowanie jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dywiz w składzie tekstu pełni dwie typowe funkcje: jako łącznik w wyrazach złożonych (np. człony nazw, zestawienia) oraz jako znak przeniesienia przy dzieleniu wyrazu na końcu wiersza. Nie jest znakiem wyliczenia, matematycznym ani rodzajem cudzysłowu.

Pełne wyjaśnienie:

W typografii i w pracy DTP (skład tekstu) dywiz to znak "-", który ma przede wszystkim dwa praktyczne zastosowania:

  • Łącznik – łączy człony wyrazów lub konstrukcji złożonych (np. w niektórych zestawieniach, nazwach własnych, określeniach dwuczłonowych). W składzie ważne jest, aby stosować go konsekwentnie i nie zastępować innymi znakami (np. półpauzą), bo wpływa to na poprawność zapisu i wygląd tekstu.
  • Znak przeniesienia – pojawia się na końcu wiersza, gdy wyraz zostaje podzielony i przeniesiony do kolejnego wiersza. W programach do składu (np. DTP) funkcja ta bywa wspierana automatycznym dzieleniem wyrazów, ale korekta typograficzna nadal polega na kontroli, czy przeniesienia są poprawne i estetyczne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "znak wyliczenia lub wyróżnienia" – wyliczenia w składzie realizuje się zwykle punktorem (np. kropka, myślnik/ półpauza w funkcji wypunktowania) i odpowiednim wcięciem, a wyróżnienia przez krój pisma lub styl (pogrubienie, kursywa). Dywiz nie jest standardowym "znakiem listy".
  • "znak matematyczny lub chemiczny" – w matematyce stosuje się m.in. znak minus, który typograficznie nie musi być tym samym co dywiz (różni się długością i sposobem użycia). W chemii dywiz również nie pełni roli podstawowego operatora czy symbolu reakcji.
  • "cudzysłów francuski lub ostrokątny" – cudzysłowy to osobne znaki (np. « ») o innej funkcji i kształcie. Dywiz nie służy do oznaczania cytatów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się para "łącznik" oraz "znak przeniesienia", to bardzo często dotyczy właśnie dywizu. Z kolei półpauza i pauza częściej wiążą się z zapisem zakresów, wtrąceń i dialogów, a nie z dzieleniem wyrazów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dywiz to znak "-" używany w składzie tekstu głównie jako łącznik (do łączenia członów wyrazów) oraz jako znak przeniesienia przy dzieleniu wyrazu na końcu wiersza. W DTP ważne jest odróżnianie go od półpauzy i pauzy.
Najczęściej: 1) łączenie członów (funkcja łącznika), 2) oznaczanie podziału wyrazu przy przeniesieniu do następnej linii (znak przeniesienia). To typowe zagadnienie z korekty i łamania wierszy w publikacjach.
Dywiz "-" służy zwykle do łączenia i przenoszenia wyrazów. Półpauza "–" częściej oznacza zakresy (np. strony, lata) albo bywa używana jako myślnik w tekście. W praktyce DTP różnica wpływa na estetykę, poprawność zapisu i automatyczne łamanie.
Bo wizualnie bywa podobny, a na klawiaturze często wpisuje się "-" jednym klawiszem. Typograficznie minus to znak matematyczny o innej funkcji i często innych proporcjach. W publikacjach technicznych warto używać właściwych znaków, nie zamienników.
Gdy wyraz jest dzielony na końcu wiersza i jego część przechodzi do kolejnego wiersza. Wtedy dywiz pojawia się na końcu pierwszego wiersza. Programy DTP mogą robić to automatycznie, ale operator składu powinien kontrolować poprawność podziału.
Zwykle nie traktuje się dywizu jako poprawnego "znaku listy". W wyliczeniach stosuje się punktory oraz wcięcia, a w praktyce typograficznej częściej spotyka się myślnik/półpauzę jako wypunktowanie. Dywiz ma inną podstawową funkcję: łączenie i przenoszenie.
Ustal zasady: gdzie używasz dywizu jako łącznika, a gdzie półpauzy/pauzy. Włącz i kontroluj dzielenie wyrazów, sprawdzaj przeniesienia w wąskich kolumnach oraz wykonuj korektę typograficzną po eksporcie PDF. Konsekwencja znaków poprawia jakość składu.
Najczęściej pytanie dotyczy funkcji znaku "-" w łamaniu tekstu: że jest łącznikiem oraz znakiem przeniesienia. To element podstaw typografii przydatny w przygotowaniu publikacji cyfrowych i do druku, gdzie liczy się poprawność zapisu.
Najczęściej myli się: dywiz "-", półpauzę "–", pauzę "—", minus (matematyczny) oraz różne rodzaje cudzysłowów. Wynika to z podobieństwa kształtów i ograniczeń klawiatury. Na egzaminie warto znać funkcje i typowe zastosowania każdego znaku.
Ćwicz na przykładach z tekstów: zaznacz, gdzie jest łącznik w złożeniach, gdzie zakres wymaga półpauzy, a gdzie wtrącenie lub dialog wymaga myślnika/pauzy. Wykonuj korektę na wydruku próbnym lub w PDF, bo tam błędy znaków widać najszybciej.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Dywiz w składzie tekstu pełni dwie typowe funkcje: jako łącznik w wyrazach złożonych (np. człony nazw, zestawienia) oraz jako znak przeniesienia przy dzieleniu wyrazu na końcu wiersza."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "dywiz", https://sjp.pwn.pl/sjp/dywiz;2554630.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Poradnia językowa PWN – materiały dotyczące łącznika/dywizu i zapisu z łącznikiem (zestawienia porad), https://poradniajezykowa.pwn.pl/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – "Dywiz" (opis zastosowań w typografii), https://pl.wikipedia.org/wiki/Dywiz (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Poradniki typograficzne dotyczące składu i łamania wierszy
  • Hasła słownikowe i poradnie językowe omawiające dywiz i łącznik
  • Instrukcje DTP (InDesign/Affinity Publisher) o dzieleniu wyrazów i justowaniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego