KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Dzik, u którego potwierdzono zakażenie wirusem ASF, zostanie zagospodarowany
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwłoki dzika z potwierdzonym ASF traktuje się jako materiał wysokiego ryzyka epizootycznego.
Nie mogą być wykorzystane jako karma ani nawóz, bo grozi to szerzeniem wirusa. Dlatego właściwym postępowaniem jest ich unieszkodliwienie, np. przez spalenie w kontrolowanych warunkach.

Pełne wyjaśnienie:

Afrykański pomór świń (ASF) jest chorobą zakaźną o bardzo dużym znaczeniu epizootycznym. Gdy u dzika potwierdzono zakażenie, jego zwłoki/tkanki należy traktować jako materiał zakaźny, który może stać się źródłem dalszego szerzenia wirusa.

Odpowiedź "poprzez spalenie" jest właściwa, ponieważ spalanie (unieszkodliwianie termiczne w kontrolowanych warunkach) jest jedną z metod eliminacji materiału zakaźnego i minimalizuje ryzyko, że wirus trafi do środowiska, paszy lub łańcucha żywieniowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "jako nawóz organiczny" – wykorzystanie jako nawóz wiązałoby się z rozrzuceniem materiału biologicznego w środowisku, co zwiększa ryzyko mechanicznego przeniesienia patogenu (sprzęt, obuwie, dzikie zwierzęta, owady) i jest sprzeczne z zasadą izolacji materiału zakaźnego.
  • "jako karma dla zwierząt" – karmienie zwierząt materiałem pochodzącym od zakażonego dzika stwarza bezpośrednie ryzyko transmisji choroby (zwłaszcza do świń) i jest jednym z najgroźniejszych scenariuszy szerzenia ASF.
  • "jako produkt do biogazowni" – choć biogazownie przetwarzają materię organiczną, samo skojarzenie "fermentacja = neutralizacja" jest uproszczeniem. W sytuacji potwierdzonego ASF priorytetem jest unieszkodliwienie w reżimie sanitarnym przewidzianym dla materiału zakaźnego, a nie "zagospodarowanie" w celu pozysku energii.

W praktyce (rola technika weterynarii) kluczowe jest: zabezpieczenie miejsca znalezienia padłego dzika, ograniczenie kontaktu ludzi i zwierząt, stosowanie środków ochrony i dezynfekcji oraz działanie zgodnie z poleceniami lekarza weterynarii i procedurami właściwych służb.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ASF (afrykański pomór świń) to ciężka choroba wirusowa świń domowych i dzików. Jest groźna, bo łatwo powoduje duże straty w stadach i szybko się szerzy poprzez kontakt z zakażonym materiałem (tkanki, krew, wydzieliny) oraz pośrednio przez ludzi, sprzęt i środki transportu.
Wykorzystanie jako karmy tworzy bezpośrednią drogę przeniesienia wirusa, szczególnie do świń. Nawet niewielka ilość zakażonego materiału może stanowić ryzyko. Dodatkowo resztki karmy, opakowania i sprzęt mogą stać się źródłem skażenia i dalszego rozsiewania choroby.
Spalenie w kontrolowanych warunkach eliminuje materiał biologiczny i ogranicza ryzyko, że patogen pozostanie w środowisku. W przeciwieństwie do "zagospodarowania" (nawóz, karma), unieszkodliwianie termiczne nie przenosi zakaźnych tkanek do innych ogniw łańcucha i zmniejsza ryzyko wtórnego skażenia.
Należy nie dotykać zwłok i nie przemieszczać ich na własną rękę. Trzeba ograniczyć dostęp ludzi i zwierząt, zapamiętać lokalizację i jak najszybciej zgłosić znalezisko do właściwych służb (np. weterynaryjnych lub administracyjnych wskazanych lokalnie). To skraca czas reakcji i zmniejsza ryzyko szerzenia ASF.
Najczęściej pojawia się mylenie "odpadu organicznego" z "materiałem zakaźnym" oraz wybieranie odpowiedzi sugerujących użyteczne wykorzystanie (nawóz, biogaz, karma). Innym błędem jest pomijanie słowa "potwierdzono" i traktowanie tuszy jak zdrowej dziczyzny, którą można przetworzyć lub przekazać.
Nie. Biogazownia służy do przetwarzania biomasy, ale w przypadku materiału zakaźnego kluczowe są wymagania sanitarne i procedury unieszkodliwiania przewidziane dla zagrożeń epizootycznych. Na egzaminie warto przyjąć zasadę: przy potwierdzonym ASF priorytetem jest eliminacja ryzyka, a nie odzysk energii.
Wskazówką są sformułowania typu "potwierdzono zakażenie", nazwa choroby zakaźnej (np. ASF) i kontekst dzik/świnia. Wtedy odpowiedzi "użytkowe" (nawóz, karma) zwykle są pułapką, bo bioasekuracja oznacza przerwanie dróg szerzenia patogenu, a więc unieszkodliwienie i kontrolę skażenia.
Stosuje się m.in. ograniczenie dostępu osób postronnych, środki ochrony osobistej, unikanie kontaktu z płynami ustrojowymi oraz dokładną dezynfekcję obuwia i sprzętu. Celem jest niedopuszczenie do mechanicznego przeniesienia wirusa na teren gospodarstwa, do pojazdów lub na odzież.
Nawóz oznacza rozproszenie materiału w środowisku. To zwiększa ryzyko przeniesienia patogenu na duże odległości (sprzęt rolniczy, koła pojazdów, obuwie), a także kontaktu z innymi dzikami lub zwierzętami gospodarskimi. Przy ASF najważniejsze jest odizolowanie i unieszkodliwienie materiału zakaźnego.
Ucz się schematów: choroba zakaźna → materiał zakaźny → unieszkodliwienie i dezynfekcja. Rób fiszki z pojęć (bioasekuracja, utylizacja, materiał zakaźny), a w testach zwracaj uwagę na słowa kluczowe typu "potwierdzono", "ognisko", "zakażenie". To pomaga unikać odpowiedzi opartych na "wykorzystaniu" padliny.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zwłoki dzika z potwierdzonym ASF traktuje się jako materiał wysokiego ryzyka epizootycznego.Nie mogą być wykorzystane jako karma ani nawóz, bo grozi to szerzeniem wirusa."

Źródła:

  • WOAH (World Organisation for Animal Health), African swine fever (ASF) – disease information page, https://www.woah.org/en/disease/african-swine-fever/ - accessed 2026-03-02
  • EFSA (European Food Safety Authority), African swine fever – topic page, https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/african-swine-fever - accessed 2026-03-02
  • Główny Inspektorat Weterynarii, materiały dot. ASF (strona tematyczna GIW), https://www.wetgiw.gov.pl/nadzor-weterynaryjny/afrykanski-pomor-swin - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały informacyjne Głównego Inspektoratu Weterynarii dotyczące ASF (bioasekuracja, postępowanie w przypadku znalezienia padłego dzika)
  • WOAH (d. OIE): karty chorób i zalecenia ogólne dla ASF
  • EFSA: opracowania nt. rozprzestrzeniania ASF i działań kontrolnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego