Proces egzotermiczny to taki, w którym układ oddaje energię (najczęściej w postaci ciepła) do otoczenia, co w praktyce laboratoryjnej objawia się wzrostem temperatury mieszaniny.
W przypadku odpowiedzi "rozcieńczania stężonego roztworu kwasu siarkowego(VI)" wydzielanie ciepła jest szczególnie wyraźne. Wynika to z bardzo silnych oddziaływań podczas uwodnienia (hydratacji) składników i intensywnego efektu mieszania w układzie kwas–woda. Z tego powodu w praktyce obowiązuje zasada bezpieczeństwa: zawsze wlewa się kwas do wody, a nie odwrotnie, aby ograniczyć ryzyko gwałtownego zagotowania lokalnych warstw i rozprysku.
Odpowiedź "rozpuszczania azotanu(V) amonu w wodzie" jest typowym przykładem procesu endotermicznego (mieszanina może się ochładzać). To klasyczna pułapka: część osób zakłada, że każde rozpuszczanie soli w wodzie ogrzewa roztwór, co nie jest prawdą.
Odpowiedź "rozcieńczania stężonego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu" nie jest znana jako tak silnie egzotermiczna czynność jak rozcieńczanie stężonego H2SO4; w typowych warunkach nie obserwuje się porównywalnego, charakterystycznego wydzielania ciepła.
Odpowiedź "rozpuszczania jodku potasu w wodzie" również nie jest standardowo kojarzona z mocnym efektem ogrzewania roztworu; w praktyce nie stanowi "podręcznikowego" przykładu procesu egzotermicznego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się rozcieńczanie stężonych kwasów (zwłaszcza siarkowego(VI)), warto skojarzyć to z zasadami BHP i z faktem, że proces jest wyraźnie egzotermiczny.
