Pytanie dotyczy skutku składowania zbędnego urobku, czyli materiału wydobytego wraz z kopaliną użyteczną, który nie jest surowcem (np. skała płonna towarzysząca węglowi). Taki materiał ma postać stałą (bryły, rumosz, frakcje drobne) i w praktyce górniczej jest odkładany w jednym miejscu na powierzchni, tworząc charakterystyczną formę terenu.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "hałda kopalniana" – hałda to właśnie usypisko/nagromadzenie odpadów lub nadkładu/urobku, które powstaje w wyniku długotrwałego deponowania materiału stałego. W kontekście ochrony środowiska hałdy są istotne, bo mogą powodować pylenie, spływy zanieczyszczonej wody opadowej, erozję oraz zmiany krajobrazu; bywają też przedmiotem rekultywacji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu:
- "składowisko nadpoziomowe" – termin "składowisko" jest ogólny i zwykle odnosi się do obiektu zaprojektowanego do deponowania odpadów zgodnie z określonymi wymaganiami technicznymi. W opisie pytania chodzi o typowy efekt odkładania skały płonnej przy kopalni, czyli hałdę, a nie o ogólną kategorię obiektów składowania.
- "osadnik kopalniany" – osadnik wiąże się z wodą i procesem sedymentacji: służy do oddzielania cząstek stałych z zawiesin (np. wód kopalnianych lub popłuczyn). To inny typ obiektu niż usypisko skały płonnej.
- "nasyp odpadów kopalnianych" – "nasyp" bywa używany w kontekście budowli ziemnych (np. drogowych, hydrotechnicznych) i nie jest najtrafniejszą, typową nazwą dla formy powstającej przy składowaniu skały płonnej. W praktyce rozpoznawania obiektów pogórniczych właściwym, jednoznacznym określeniem jest "hałda".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się skała płonna i składowanie materiału stałego przy kopalni, najczęściej chodzi o hałdę. Gdy mowa o wodzie, zawiesinach i sedymentacji – rozważ osadnik.
