Efektor to element umieszczony na końcu ramienia robota (manipulatora), który bezpośrednio oddziałuje na detal lub otoczenie. W praktyce jest to "narzędzie" robota: może mieć postać chwytaka mechanicznego, przyssawki próżniowej, magnesu, palnika, wkrętarki, głowicy dozującej itp. W kontekście typowych zadań montażowych i transportowych w mechatronice najczęściej spotyka się efektory przeznaczone do chwytania elementu z odpowiednią siłą, tak aby nie uszkodzić detalu i jednocześnie nie dopuścić do jego wypadnięcia.
Odpowiedź "ustawiania elementu we właściwej pozycji" jest myląca: pozycjonowanie w przestrzeni jest przede wszystkim wynikiem ruchu osi robota i algorytmów sterowania (trajektoria, układy współrzędnych, kalibracja TCP). Efektor może pomagać w bazowaniu/ustalaniu, ale nie jest to jego główna, definicyjna rola.
Odpowiedzi o "zabezpieczaniu ramienia robota przed przeciążeniem" oraz "zabezpieczaniu ramienia robota przed kolizją z operatorem" dotyczą funkcji bezpieczeństwa i ochrony. Takie zadania realizuje zwykle architektura systemu: czujniki siły/momentu, ograniczenia w sterowniku, kurtyny świetlne, skanery bezpieczeństwa, osłony, tryby bezpieczne czy układy zatrzymania awaryjnego. Efektor może mieć dodatkowe czujniki, ale nie zastępuje on systemowych zabezpieczeń.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: efektor = część robota, która "robi robotę" na detalu (chwyta, trzyma, obrabia, nakłada), a funkcje ochronne i antykolizyjne są zwykle przypisane do bezpieczeństwa maszyn i sterowania, nie do samego narzędzia.
