Kategoria BE oznacza dokumentację niearchiwalną, która co do zasady ma określony czas przechowywania, ale przed jej ostatecznym wyłączeniem z zasobu jednostki może wymagać ekspertyzy archiwalnej. Sens ekspertyzy polega na merytorycznej ocenie, czy dokumentacja nie zawiera wartości, które uzasadniałyby inne potraktowanie (np. zmianę kwalifikacji, odmienny sposób dalszego postępowania).
Poprawna jest odpowiedź "pracownik archiwum państwowego.", ponieważ to archiwum państwowe (w ramach nadzoru archiwalnego) posiada kompetencje do przeprowadzania ekspertyz w odniesieniu do dokumentacji, której ocena ma znaczenie dla prawidłowego postępowania z aktami.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe:
- "archiwista zakładowy." – archiwista zakładowy prowadzi archiwum zakładowe i organizuje obieg oraz przechowywanie akt w jednostce. Może przygotować materiały do oceny (np. spisy), ale sama ekspertyza jest czynnością realizowaną w ramach kompetencji organu nadzoru archiwalnego.
- "kierownik danej jednostki organizacyjnej." – kierownik odpowiada za organizację pracy jednostki i podejmowanie decyzji zarządczych, lecz nie oznacza to automatycznie posiadania kwalifikacji i uprawnień do ekspertyzy archiwalnej dokumentacji.
- "specjalna komisja danej jednostki organizacyjnej." – komisje mogą funkcjonować przy czynnościach porządkowych lub organizacyjnych (np. w procesie przygotowania brakowania), jednak ekspertyza akt kategorii BE nie jest wyłącznie wewnętrzną oceną i wymaga właściwego podmiotu merytorycznego w zakresie nadzoru archiwalnego.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o ekspertyzę i kategorie wymagające dodatkowej oceny, warto rozróżniać czynności przygotowawcze w jednostce (spisy, selekcja robocza, kompletowanie) od czynności nadzorczych i kwalifikujących, które przypisuje się archiwum państwowemu.
