KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 27.
Eksploatację gniazd soli w kopalni w Wieliczce prowadzono systemem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System komorowy polega na wybieraniu złoża w postaci komór (dużych przestrzeni) przy pozostawianiu części calizny/elementów podporowych dla stateczności górotworu. W eksploatacji gniazd soli historycznie stosowano rozwiązania komorowe, a nie typowe "ściany" kojarzone częściej z innymi kopalinami.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie system komorowy odnosi się do prowadzenia robót eksploatacyjnych w taki sposób, aby złoże wybierać poprzez wykonywanie komór (rozległych wyrobisk o dużej kubaturze), a jednocześnie pozostawiać odpowiednie elementy podporowe (np. fragmenty calizny lub filary), które pomagają utrzymać stateczność górotworu.

W przypadku gniazd soli (złoża o specyficznej budowie i własnościach) taki sposób wybierania był historycznie charakterystyczny dla kopalni soli w Wieliczce. Logika doboru systemu wynika z geometrii złoża oraz wymagań bezpieczeństwa: zamiast prowadzić długą, ciągłą "ścianę" urabiania, tworzono wydzielone przestrzenie eksploatacyjne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Ścianowy" kojarzy się z eksploatacją prowadzoną wzdłuż ściany urabiania w polu eksploatacyjnym. Taki model jest typowy dla innych warunków złożowych i nie opisuje klasycznego wybierania gniazd soli poprzez komory.
  • "Ubierkowy" oraz "zabierkowy" to nazwy, które mogą pojawiać się w kontekście innych rozwiązań organizacyjno-technologicznych urabiania, jednak nie oddają istoty eksploatacji gniazd soli w Wieliczce jako układu komór.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o Wieliczkę często sprawdza się rozpoznanie historycznych metod i form wyrobisk. Jeżeli w treści pojawiają się "gniazda soli" i kontekst Wieliczki, najczęściej chodzi o rozumienie eksploatacji poprzez komory (a nie eksploatację ścianową).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
System komorowy to sposób eksploatacji, w którym złoże wybiera się, tworząc komory (duże wyrobiska), a dla bezpieczeństwa pozostawia się elementy podtrzymujące, np. filary lub fragmenty calizny. Stosuje się go tam, gdzie geometria złoża i warunki stateczności sprzyjają wydzielonym komorom.
W złożach soli ważne jest utrzymanie stateczności wyrobisk i kontrola deformacji górotworu. Układ komór pozwala prowadzić wybieranie w wydzielonych przestrzeniach oraz zaplanować pozostawienie podpór (np. filarów), co ułatwia organizację robót i ogranicza ryzyko utraty stateczności.
W systemie komorowym eksploatacja odbywa się w komorach, czyli wyrobiskach o dużej kubaturze, a konstrukcja opiera się na pozostawianiu podpór (np. filarów). W systemie ścianowym urabianie prowadzi się wzdłuż frontu ściany w polu eksploatacyjnym, zwykle w sposób bardziej ciągły.
Sygnały to słowa i kontekst wskazujące na komory (duże przestrzenie), "gniazda" złoża oraz eksploatację w wydzielonych wyrobiskach. Jeśli opis dotyczy tworzenia komór i pozostawiania elementów podporowych, to najczęściej jest to system komorowy, a nie ścianowy.
Nie. Dobór systemu zależy od rodzaju kopaliny, budowy złoża, warunków geologicznych i zagrożeń naturalnych. System ścianowy jest bardzo typowy dla niektórych złóż, ale w innych przypadkach (np. złoża o innym kształcie lub wymaganiach stateczności) stosuje się rozwiązania komorowe lub inne warianty.
Warto znać: złoże, calizna, komora, filar, chodnik, pole eksploatacyjne, front robót, stateczność wyrobiska oraz podstawowe nazwy systemów eksploatacji. Na egzaminie często sprawdza się umiejętność dopasowania nazwy systemu do opisu geometrii robót.
Często działa przyzwyczajenie do najczęściej omawianych przykładów (heurystyka dostępności): "ściana" jest popularnym skojarzeniem z górnictwem, więc bywa wybierana automatycznie. Pomaga świadomie szukać w treści wskazówek o komorach i wydzielonych wyrobiskach.
Pozostawiane filary lub fragmenty calizny pełnią funkcję podporową: przenoszą część obciążeń górotworu i zwiększają stateczność wyrobisk. To ogranicza ryzyko zawałów i deformacji oraz pozwala planować geometrię komór i chodników w sposób bezpieczniejszy dla załogi.
Gdy złoże ma geometrię sprzyjającą wydzielonym wyrobiskom, a bezpieczeństwo wymaga kontrolowania rozmiaru i rozmieszczenia pustek. System komorowy bywa wybierany również wtedy, gdy istotne jest etapowanie robót i możliwość pozostawienia podpór w postaci filarów.
Skup się na słowach-kluczach: rodzaj kopaliny (np. sól), forma złoża (np. gniazda) i typ wyrobisk (np. komory). Następnie dopasuj system eksploatacji do geometrii robót. Unikaj zgadywania na podstawie "najbardziej znanego" systemu z innych kopalin.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "System komorowy polega na wybieraniu złoża w postaci komór (dużych przestrzeni) przy pozostawianiu części calizny/elementów podporowych dla stateczności górotworu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z górnictwa podziemnego dotyczące systemów eksploatacji
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dla kwalifikacji GIW.2 (systemy eksploatacji złóż)
  • Opracowania historyczno-techniczne o kopalniach soli (Wieliczka) – rozdziały o metodach wybierania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego