Ekwiwalent sferyczny (SE) to wartość uśredniająca moc układu sferyczno‑cylindrycznego. Najczęściej stosuje się go jako szybki wskaźnik "średniej" mocy refrakcyjnej, zwłaszcza gdy chcemy porównać korekcje lub ocenić ogólny poziom nad-/krótkowzroczności przy współistniejącym astygmatyzmie.
Wzór używany w praktyce optycznej i optometrycznej ma postać:
SE = S + C/2, gdzie:
- S – składowa sferyczna (w dioptriach),
- C – składowa cylindryczna (w dioptriach, z odpowiednim znakiem).
Dane: S = +6,00 D, C = −2,00 D.
1) Obliczamy połowę cylindra: C/2 = −2,00 / 2 = −1,00 D.
2) Dodajemy do sfery: SE = +6,00 + (−1,00) = +5,00 D.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- +3,50 – typowy skutek wykonania nieprawidłowego działania (np. odjęcia całego cylindra od sfery i dodatkowego błędu liczbowego) albo pomylenia reguły uśredniania.
- +2,00 – może wynikać z błędnego przekonania, że SE to "różnica" między sferą a cylindrem lub z pomylenia SE z innym parametrem refrakcji.
- +6,00 – to sama sfera; taki wybór pojawia się, gdy zdający ignoruje wpływ cylindra lub nie pamięta wzoru SE.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w SE dzielisz przez 2 cylinder, a nie sferę, i zachowaj znak cylindra (ujemny pozostaje ujemny po podzieleniu przez 2).