KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2022 (test 2)

PYTANIE NR 15.
Które elektrownie najbardziej zanieczyszczają atmosferę ziemi?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Elektrownie węglowe spalają paliwa kopalne, co w praktyce wiąże się z wysoką emisją zanieczyszczeń do powietrza (m.in. CO2 oraz, zależnie od instalacji i paliwa, także SO2, NOx i pyłów). Elektrownie wodne i wiatrowe nie mają emisji ze spalania w trakcie pracy, a jądrowe również nie spalają paliwa kopalnego.

Pełne wyjaśnienie:

Elektrownie "najbardziej zanieczyszczające atmosferę" to w typowym ujęciu te, które podczas wytwarzania energii spalają paliwa kopalne. Spalanie węgla powoduje powstawanie i emisję produktów spalania, w tym:

  • CO2 – kluczowy gaz cieplarniany związany ze zmianą klimatu,
  • tlenków siarki (SO2) – ważnych dla powstawania kwaśnych opadów i wtórnych aerozoli,
  • tlenków azotu (NOx) – uczestniczących w tworzeniu ozonu troposferycznego i smogu,
  • pyłów – wpływających na jakość powietrza i zdrowie.

Dlatego odpowiedź "Węglowe." jest zasadna w szkolnym, ogólnym porównaniu technologii energetycznych.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w kontekście "zanieczyszczeń atmosfery" rozumianych jako emisje ze spalania:

  • "Jądrowe." – w czasie normalnej pracy nie emitują spalin ze spalania paliw kopalnych; ich oddziaływania środowiskowe dotyczą innych aspektów (np. odpady promieniotwórcze), a nie typowych zanieczyszczeń powietrza.
  • "Wodne." – nie spalają paliwa podczas wytwarzania energii, więc nie generują spalin; wpływ środowiskowy częściej dotyczy ekosystemów wodnych i przekształceń hydrologicznych.
  • "Wiatrowe." – podczas pracy turbiny nie ma procesu spalania, więc brak emisji spalin; oddziaływania to głównie krajobraz, hałas czy kolizje z ptakami, a nie zanieczyszczenia atmosfery.

Warto pamiętać o częstym "haczyku" egzaminacyjnym: słowo "najbardziej" jest nieprecyzyjne bez wskazania kryterium (emisje CO2, pyły, SO2/NOx, lokalnie vs w cyklu życia). W praktyce jednak w porównaniach szkolnych to energetyka węglowa jest najczęściej wskazywana jako najbardziej emisyjna i uciążliwa dla powietrza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej chodzi o emisję do powietrza substancji powstających w procesie spalania lub pracy instalacji, np. CO2, NOx, SO2 oraz pyłów. W kontekście ochrony powietrza liczą się też emisje lokalne (smog), a w kontekście klimatu – emisje gazów cieplarnianych.
Ponieważ opierają się na spalaniu węgla, które generuje duże ilości spalin. To zwykle oznacza wysokie emisje CO2 oraz (zależnie od paliwa i technologii) także SO2, NOx i pyły. Nawet przy oczyszczaniu spalin część emisji pozostaje.
W typowym znaczeniu "zanieczyszczeń powietrza" elektrownia jądrowa nie emituje spalin ze spalania paliw kopalnych w trakcie wytwarzania energii. Jej główne ryzyka środowiskowe są innego typu (np. odpady promieniotwórcze), a nie emisje pyłów czy SO2.
Podczas pracy turbiny wiatrowej nie zachodzi spalanie, więc nie ma emisji spalin (CO2, SO2, NOx, pyłów) związanych z wytwarzaniem energii. Oddziaływania środowiskowe wiatraków dotyczą głównie hałasu, krajobrazu oraz potencjalnych kolizji z ptakami.
Najczęściej omawia się: CO2 (klimat), SO2 (kwaśne deszcze i aerozole), NOx (smog i ozon troposferyczny) oraz pyły (PM). Zakres emisji zależy od jakości węgla i skuteczności instalacji oczyszczania spalin.
To podejście, w którym liczy się emisje nie tylko podczas pracy elektrowni, ale także na etapach: wydobycia paliwa, transportu, budowy instalacji, produkcji materiałów oraz likwidacji. Dzięki temu można porównywać technologie bardziej kompleksowo niż tylko po "dymie z komina".
Tak. Elektrownie wodne zwykle nie emitują spalin podczas pracy, ale mogą silnie oddziaływać na ekosystemy rzeczne (ciągłość koryta, migracje ryb, sedymentacja, zmiany przepływów). W pytaniach o "atmosferę" zwykle jednak wypadają jako mało emisyjne.
Zwróć uwagę na słowa kluczowe. Jeśli pada "atmosfera", często chodzi o emisje do powietrza (pyły, SO2, NOx) albo o CO2. Gdy pytanie nie podaje wskaźnika, wybiera się technologię jednoznacznie związaną ze spalaniem paliw kopalnych.
Częsty błąd to utożsamianie "zanieczyszczeń" z promieniowaniem i wybieranie energetyki jądrowej. Inny to mylenie wpływu na przyrodę (np. rzeki przy zaporach) z emisjami do powietrza. Pomaga rozdzielenie: emisje atmosferyczne vs inne oddziaływania.
W ujęciu "podczas pracy" najmniej emisyjne dla powietrza są technologie bez spalania: wiatrowe, wodne i jądrowe. W pytaniach szkolnych kontrastuje się je z elektrowniami opartymi na spalaniu paliw kopalnych, zwłaszcza węglowymi.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Elektrownie węglowe spalają paliwa kopalne, co w praktyce wiąże się z wysoką emisją zanieczyszczeń do powietrza (m.in. CO2 oraz, zależnie od instalacji i paliwa, także SO2, NOx i pyłów)."

Źródła:

  • IPCC, AR6 WGIII (Mitigation of Climate Change), rozdziały dot. systemów energetycznych i emisji w cyklu życia technologii wytwarzania energii: https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg3/ (dostęp 2026-02-28)
  • European Environment Agency (EEA), przeglądy/raporty dot. emisji z sektora energii i zanieczyszczeń powietrza: https://www.eea.europa.eu/themes/air (dostęp 2026-02-28)
  • International Energy Agency (IEA), tematy dot. emisji CO2 z sektora energii i paliw: https://www.iea.org/topics/co2-emissions (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Raporty o emisjach i jakości powietrza publikowane przez instytucje środowiskowe (krajowe i UE)
  • Materiały o cyklu życia (LCA) technologii energetycznych i porównaniach emisyjności na kWh
  • Podręczniki do ochrony atmosfery i emisji z energetyki zawodowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego