KWALIFIKACJA MOD5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 22.
Element maszyny szyjącej oznaczony na ilustracji numerem 3 to
Ilustracja przedstawia fragment maszyny szyjącej, który jest częścią egzaminu zawodowego dla kwalifikacji OBUWNIK -
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Talerzyki naprężacza to elementy układu naprężania nici górnej: para metalowych krążków dociskanych sprężyną, między które przechodzi nić. To one wytwarzają regulowany opór, stabilizując naprężenie podczas szycia. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych mechanizmów prowadzenia lub ruchu elementów maszyny.

Pełne wyjaśnienie:

W maszynie szyjącej kluczowe jest utrzymanie stałego naprężenia nici górnej, bo od niego zależy prawidłowe wiązanie ściegu z nicią dolną oraz wygląd przeszyć. Elementem, który najczęściej realizuje tę funkcję w klasycznym układzie, są talerzyki naprężacza (dwa krążki). Nić przechodzi między krążkami, a docisk (zwykle regulowany pokrętłem i sprężyną) powoduje tarcie, które stabilizuje naciąg podczas pracy.

Odpowiedź "talerzyki naprężacza" jest właściwa, jeżeli na ilustracji widać charakterystyczną parę krążków naprężacza w torze prowadzenia nici. To część, którą często czyści się z pyłu i resztek nici oraz na której wykonuje się podstawową regulację, gdy pojawia się pętelkowanie, nierówne zaciąganie lub zrywanie nici.

Pozostałe propozycje wskazują inne elementy i mogą kusić, gdy uczeń rozpoznaje jedynie ogólną okolicę głowicy maszyny, ale nie funkcję:

  • "dociągacz" bywa kojarzony z elementami, które dodatkowo napinają lub odbierają nić w cyklu pracy (zależnie od nazewnictwa warsztatowego). Nie jest jednak parą krążków naprężacza, więc nie odpowiada typowej formie "talerzyków".
  • "uszko igielnicy" dotyczy elementu związanego z igłą/igielnicą (prowadzeniem w rejonie igły). Jest to inna część niż regulator napięcia nici umieszczany zwykle przed strefą szycia.
  • "wodzik" to nazwa spotykana dla części prowadzących ruch lub sterujących innymi elementami (mechanizm). Nie jest to element tarciowy do regulacji naprężenia nici.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz dwa krążki, przez które przechodzi nić i obok znajduje się regulacja docisku, najczęściej chodzi właśnie o talerzyki naprężacza. Jeśli widzisz element przy samej igle albo część "pracującą ruchem posuwisto-zwrotnym", zwykle nie jest to naprężacz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Talerzyki naprężacza to para metalowych krążków, między które przechodzi nić górna. Dociskane sprężyną wytwarzają tarcie, dzięki czemu nić ma stabilne, regulowane naprężenie podczas szycia. To podstawowy element układu regulacji napięcia nici.
Najczęściej wyglądają jak dwa krążki ustawione równolegle, często z pokrętłem regulacji docisku w pobliżu. Nić przechodzi między krążkami. Jeśli widzisz parę "talerzyków" na torze prowadzenia nici, to zwykle właśnie ten element.
Bo wpływa na wiązanie ściegu, wygląd przeszycia i wytrzymałość połączenia materiałów (skóra, tkaniny, podszewki). Złe naprężenie powoduje pętelkowanie, marszczenie, zrywanie nici albo nierówny ścieg, co w obuwiu obniża jakość i trwałość.
Typowe objawy to: pętelki po jednej stronie materiału, luźny ścieg, zrywanie nici mimo dobrej igły, "szarpanie" nici podczas szycia oraz konieczność skrajnych ustawień regulacji. Często pomaga czyszczenie talerzyków i ponowne nawleczenie nici.
Zwykle unosi się stopkę (aby zwolnić docisk), a następnie usuwa pył i resztki nici z przestrzeni między krążkami, np. cienką taśmą, nitką lub odpowiednim czyścikiem. Ważne jest też usunięcie zabrudzeń powstałych przy szyciu skóry i materiałów pylących.
Tak. Jeśli nić nie przejdzie prawidłowo między talerzykami albo ominie prowadniki, naprężenie będzie niestabilne i ścieg wyjdzie wadliwy. Dlatego przed regulacją warto zawsze ponownie nawlec nić zgodnie z instrukcją i sprawdzić, czy stopka była uniesiona podczas nawlekania.
Prowadnik (np. oczko, haczyk) kieruje nić po właściwej trasie i zapobiega jej spadaniu. Naprężacz (talerzyki) reguluje opór i utrzymuje napięcie nici. Oba są na torze nici, ale spełniają inne funkcje i mają inną budowę.
Reguluj naprężenie, gdy ścieg jest nierówny mimo prawidłowego nawleczenia. Zmień igłę, gdy jest tępa, wygięta lub nieodpowiednia do materiału. Zmień nić, gdy jest zbyt słaba, nierówna lub niepasuje grubością do igły i materiału.
Podczas szycia skóry, weluru i materiałów z podkładami powstaje pył, drobinki kleju i włókna. Osadzają się one na talerzykach naprężacza i zwiększają tarcie w sposób niekontrolowany. To może powodować skoki naprężenia i pogorszenie jakości przeszycia.
Ćwicz rozpoznawanie części na zdjęciach i schematach: naprężacz, prowadniki, igielnica, stopka, chwytacz. Ucz się po funkcji i kształcie, nie tylko po nazwie. Dobrą metodą jest rysowanie prostego toru prowadzenia nici i podpisywanie elementów.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że talerzyki naprężacza to elementy układu naprężania nici górnej: para metalowych krążków dociskanych sprężyną, między które przechodzi nić.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Maszyna do szycia" – opis budowy i podstawowych zespołów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Maszyna_do_szycia (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia (EN): "Sewing machine" – section dotycząca thread tension/tension assembly (ogólnie), https://en.wikipedia.org/wiki/Sewing_machine (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi przemysłowych maszyn stębnowych (sekcja: nawlekanie nici i regulacja naprężenia)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z technologii szycia w obuwnictwie (budowa maszyn i oprzyrządowanie)
  • Materiały szkolne z pracowni: plansze lub schematy budowy naprężacza nici

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego