KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 20.
Element napędu rozrządu silnika oznaczony na rysunku numerem 3, to koło pasowe
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek elementów napędu rozrządu silnika, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koło pasowe "napinające" (rolka/koło napinacza) służy do nadania i utrzymania właściwego napięcia paska rozrządu, a nie do przeniesienia napędu z wału korbowego czy wałka rozrządu.
"Napęd alternatora" dotyczy zwykle paska osprzętu, więc to inny układ niż rozrząd.

Pełne wyjaśnienie:

W napędzie rozrządu (najczęściej paskowym) występują różne koła/rolki współpracujące z paskiem. Część z nich jest napędowa (połączona z wałem korbowym), część napędzana (na wałku/wałkach rozrządu), a część pełni funkcje prowadzące i napinające. Koło pasowe napinające (rolka napinacza) nie służy do "wytwarzania" napędu, tylko do ustawienia i utrzymania poprawnego napięcia paska, co stabilizuje pracę układu i zmniejsza ryzyko przeskoczenia paska.

Odpowiedź "napinające." jest poprawna, ponieważ wskazuje na element, którego zadaniem jest regulacja/utrzymanie napięcia paska rozrządu. W praktyce ten element bywa nazywany rolką napinającą, kołem napinającym lub częścią napinacza (zależnie od konstrukcji).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wału korbowego." – koło wału korbowego jest zwykle kołem napędowym całego rozrządu. Pełni inną rolę niż element napinający; jego funkcją jest przekazanie momentu obrotowego z wału na pasek.
  • "wałka rozrządu." – koło wałka rozrządu jest kołem napędzanym; odpowiada za obrót wałka i sterowanie zaworami. Nie jest elementem regulującym napięcie paska.
  • "napędu alternatora." – alternator jest elementem osprzętu i typowo pracuje w układzie paska osprzętu (wielorowkowego). To osobny napęd niż rozrząd, więc taka odpowiedź wskazuje na inną część pojazdu i inny pasek.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się alternator, sprawdź, czy pytanie dotyczy rozrządu czy osprzętu. Rozrząd synchronizuje wał korbowy z wałkiem rozrządu, natomiast pasek osprzętu napędza m.in. alternator i inne urządzenia pomocnicze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koło pasowe napinające (rolka napinacza) to element, który utrzymuje właściwe napięcie paska rozrządu. Dzięki temu pasek nie ślizga się i nie przeskakuje na zębach kół, a synchronizacja wału korbowego z wałkiem rozrządu pozostaje prawidłowa.
Koło wału korbowego jest zwykle połączone z wałem i jest kołem napędowym układu, natomiast koło napinające jest najczęściej rolką na ramieniu napinacza lub w okolicy prowadzenia paska. W identyfikacji pomaga miejsce montażu i to, czy element ma mechanizm regulacji.
Zbyt luźny pasek może przeskoczyć i rozjechać fazy rozrządu, a zbyt mocno napięty przyspiesza zużycie łożysk rolek i pomp oraz samego paska. Prawidłowe napięcie zapewnia stabilną synchronizację i ogranicza hałas oraz wibracje układu.
Uszkodzenie rolki (np. łożyska) może powodować hałas, nierówną pracę paska, a w skrajnym przypadku zatarcie i zerwanie paska. Skutkiem może być przestawienie rozrządu, a w wielu silnikach kolizyjnych także poważne uszkodzenia zaworów i tłoków.
Najczęściej nie. Alternator jest napędzany paskiem osprzętu (np. wielorowkowym), a nie paskiem rozrządu. Rozrząd służy do synchronizacji pracy wału korbowego i wałka rozrządu, natomiast osprzęt dotyczy urządzeń pomocniczych, takich jak alternator.
Typowy zestaw rozrządu obejmuje pasek rozrządu, napinacz (często z rolką napinającą) oraz rolki prowadzące. W wielu procedurach serwisowych wymienia się też pompę cieczy chłodzącej, jeśli jest napędzana paskiem rozrządu i producent to zaleca.
Mogą pojawić się nietypowe dźwięki (szum, pisk, terkot), wibracje, nierówna praca silnika lub problemy z osiągami. W skrajnych przypadkach dochodzi do przeskoczenia paska. Diagnozę należy oprzeć o procedurę producenta, nie o "wyczucie".
Zwykle przy każdej planowej wymianie paska rozrządu zaleca się wymianę także rolek i napinacza, bo zużycie łożysk może doprowadzić do awarii nowego paska. To częsta praktyka serwisowa ograniczająca ryzyko kosztownej usterki silnika.
Najczęstsze pomyłki to mylenie rozrządu z napędem osprzętu, utożsamianie każdej rolki z "kołem wału", oraz ignorowanie funkcji elementu (napinanie/prowadzenie vs napędzanie). Warto analizować rolę części, a nie tylko jej kształt.
Ćwicz na różnych schematach: pasek rozrządu, koło wału, koło wałka, rolki prowadzące i napinacz. Zwracaj uwagę na funkcję i typowe położenie elementu. Pomaga też porównanie: rozrząd (synchronizacja) vs osprzęt (alternator, klimatyzacja).
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Gates Europe – materiały techniczne dot. napędu rozrządu i elementów (tensioner/rolka napinająca): https://www.gatestechzone.com/ (dostęp: 28.02.2026)
  • Continental Aftermarket (ContiTech) – informacje techniczne o paskach rozrządu i napinaczach: https://www.continental-aftermarket.com/ (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Katalogi i instrukcje producentów zestawów rozrządu (opisy elementów i schematy montażowe)
  • Podręczniki z podstaw budowy silników spalinowych (rozdziały o rozrządzie)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące wymiany paska/łańcucha rozrządu i rolek prowadzących

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego