KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 4.
Element oznaczony literą A na zamieszczonym schemacie dołączanym do dokumentacji technicznej agregatu chłodniczego to
Ilustracja przedstawia schemat techniczny związany z systemem chłodniczym, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Termostatyczny zawór rozprężny jest elementem dławiącym, który dozuje czynnik do parownika i reguluje jego dopływ na podstawie przegrzania, dlatego na schemacie obiegu chłodniczego jest identyfikowany jako zawór rozprężny.
Filtr osuszacz oczyszcza i osusza czynnik, a pozostałe zawory pełnią inne funkcje regulacyjne.

Pełne wyjaśnienie:

W sprężarkowym obiegu chłodniczym elementem odpowiedzialnym za dławienie (spadek ciśnienia) i dozowanie czynnika chłodniczego do parownika jest termostatyczny zawór rozprężny. Jego zadaniem jest utrzymanie właściwego zasilania parownika tak, aby na wyjściu z parownika pojawiło się wymagane przegrzanie pary. To przegrzanie jest sygnałem sterującym: zawór "otwiera się" lub "przymyka", zmieniając przepływ czynnika.

Odpowiedź "termostatyczny zawór rozprężny" jest więc właściwa, gdy na schemacie oznaczono element w miejscu typowym dla rozprężania: między stroną wysokiego ciśnienia (po skraplaczu/zbiorniku cieczy) a parownikiem.

Pozostałe odpowiedzi opisują elementy o innych funkcjach:

  • "filtr osuszacz" pracuje zwykle w linii cieczowej i służy do usuwania wilgoci oraz zanieczyszczeń. Nie realizuje kontrolowanego dławienia i nie steruje zasilaniem parownika na podstawie przegrzania.
  • "kurek trójdrogowy z przelotem" to armatura przełączająca/serwisowa, stosowana do zmiany drogi przepływu lub obsługi układu. Nie jest typowym elementem rozprężnym sterującym przegrzaniem.
  • "zawór wody" dotyczy obiegu wody (np. w chłodzeniu skraplacza wodą lub w instalacjach pomocniczych), a nie elementu rozprężania czynnika chłodniczego w obiegu sprężarkowym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na schemacie widzisz element przed parownikiem, który "oddziela" stronę wysokiego i niskiego ciśnienia i jednocześnie kojarzy się z regulacją zasilania parownika, to najczęściej jest to zawór rozprężny (termostatyczny lub elektroniczny). Filtr osuszacz rozpoznaje się raczej jako element oczyszczający, umieszczony w linii cieczowej, bez funkcji sterowania przegrzaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zawór dozujący czynnik chłodniczy do parownika i powodujący spadek ciśnienia (rozprężanie). Jego praca jest powiązana z przegrzaniem par na wyjściu z parownika, dzięki czemu parownik jest prawidłowo zasilany i nie dochodzi do zalewania sprężarki cieczą.
Najczęściej jest umieszczony przed parownikiem, na granicy strony wysokiego i niskiego ciśnienia. W schemacie ideowym wskazuje miejsce dławienia i regulacji przepływu do parownika. Pomaga też analiza sąsiednich elementów: skraplacz i filtr zwykle są "przed", a parownik "za" zaworem.
Filtr osuszacz służy do zatrzymywania zanieczyszczeń i pochłaniania wilgoci z czynnika chłodniczego. Nie steruje przepływem w zależności od przegrzania i nie jest elementem regulacyjnym zasilania parownika. Może powodować spadek ciśnienia, ale nie jest to kontrolowane rozprężanie.
Stosuje się go zwykle w linii cieczowej, aby chronić zawór rozprężny i parownik przed brudem oraz wilgocią. Jest szczególnie ważny po ingerencjach serwisowych (np. wymianie sprężarki, otwarciu układu), gdy rośnie ryzyko dostania się wilgoci i zanieczyszczeń do obiegu.
Rozprężanie obniża ciśnienie i temperaturę czynnika przed parownikiem. Dzięki temu czynnik może odparować w parowniku, pobierając ciepło z chłodzonego medium. Element rozprężny dozuje też ilość czynnika tak, aby parownik był efektywnie wykorzystywany w całym zakresie pracy.
Przegrzanie to różnica między temperaturą pary na wyjściu z parownika a temperaturą nasycenia odpowiadającą ciśnieniu odparowania. Jest ważne, bo potwierdza, że na ssaniu sprężarki płynie para, a nie ciecz. Zawór termostatyczny wykorzystuje przegrzanie do regulacji zasilania parownika.
Tak, ale zwykle pełni funkcje przełączania lub serwisowe (np. zmiana toru przepływu, obejścia, praca w różnych trybach). Nie jest typowym elementem rozprężnym odpowiadającym za dławienie i regulację zasilania parownika na podstawie przegrzania, dlatego w zadaniach identyfikacyjnych zwykle nie zastępuje zaworu rozprężnego.
Częsty błąd to wybór elementu "z tej samej linii" (np. filtr osuszacz) bez sprawdzenia jego funkcji. Inny błąd to ignorowanie miejsca elementu w obiegu (przed/za skraplaczem i parownikiem). Pomaga nawyk śledzenia kierunku przepływu czynnika na schemacie krok po kroku.
Ćwicz czytanie schematów ideowych i serwisowych: zaznaczaj kolejno sprężarkę, skraplacz, element rozprężny i parownik. Ucz się symboli armatury i filtrów. Dobra metoda to porównywanie kilku schematów różnych producentów, aby nie "uczyć się na pamięć" jednego rysunku.
Wtedy kluczowe jest położenie elementu w obiegu oraz jego symbol graficzny. Zacznij od rozpoznania głównych części (sprężarka–skraplacz–parownik) i sprawdź, gdzie występuje spadek ciśnienia. Element między stroną wysokiego i niskiego ciśnienia, przed parownikiem, to zwykle zawór rozprężny.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Filtr osuszacz oczyszcza i osusza czynnik, a pozostałe zawory pełnią inne funkcje regulacyjne."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne producentów zaworów rozprężnych (karty katalogowe, instrukcje montażu i nastaw)
  • Podręcznik do chłodnictwa/klimatyzacji omawiający sprężarkowy obieg chłodniczy i armaturę
  • Zestawy symboli i przykładów schematów instalacji chłodniczych używane w kształceniu zawodowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego