Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - PAŹDZIERNIK 2013



PYTANIE NR 16.
Element zaznaczony na rysunku silnika elektrycznego literą X służy do
Ilustracja przedstawia przekrój silnika elektrycznego, co sugeruje, że jest to rysunek techniczny używany w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Element oznaczony na rysunku jako X pełni funkcję wytwarzania (wzbudzania) pola magnetycznego maszyny, czyli odpowiada za powstanie strumienia magnetycznego niezbędnego do pracy silnika.
Hamowanie przeciwprądem, załączanie zasilania i chłodzenie realizują inne układy (sterowanie, łączenie lub wentylacja).

Pełne wyjaśnienie:

W silniku elektrycznym do wytworzenia momentu obrotowego potrzebne jest pole magnetyczne. Elementy odpowiedzialne za jego wytwarzanie określa się jako układ wzbudzenia (np. uzwojenie wzbudzenia w maszynie prądu stałego albo uzwojenia stojana w wielu rozwiązaniach prądu przemiennego). Jeśli na rysunku element X wskazuje część związaną z polem magnetycznym, jego funkcją będzie właśnie wzbudzanie pola magnetycznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Hamowanie silnika przeciwprądem to metoda hamowania polegająca na odpowiednim przełączeniu połączeń/zasilania tak, aby wytworzyć moment przeciwny do kierunku obrotu. Realizuje się ją układem sterowania i łączenia (np. poprzez odpowiednie przełączenie faz lub obwodu), a nie typowym elementem wzbudzającym pole.
  • Przyłączanie zasilania jest realizowane przez elementy łączeniowe i sterujące (np. łączniki, styczniki, zabezpieczenia). Ich zadaniem jest podanie lub odcięcie energii elektrycznej, a nie wytwarzanie pola magnetycznego w obwodzie maszyny.
  • Chłodzenie silnika zapewniają elementy układu wentylacji i odprowadzania ciepła (np. wentylator, kanały powietrzne, żebra chłodzące). To układ mechaniczno-termiczny, którego rolą jest utrzymanie dopuszczalnej temperatury pracy, a nie wzbudzenie pola.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się funkcje z różnych "systemów" silnika (magnetyczny, sterowania/łączeniowy, hamowania, chłodzenia), najpierw przyporządkuj element z rysunku do systemu, a dopiero potem wybierz funkcję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wzbudzenie w silniku elektrycznym?
Wzbudzenie to wytworzenie pola magnetycznego potrzebnego do pracy maszyny elektrycznej. Realizują je uzwojenia lub układ magnesów, które tworzą strumień magnetyczny. Bez właściwego wzbudzenia silnik nie osiągnie prawidłowego momentu i może nie ruszyć lub pracować słabo.
Jak rozpoznać na rysunku element odpowiedzialny za pole magnetyczne?
Zwykle są to uzwojenia na stojanie, bieguny magnetyczne albo elementy opisane jako uzwojenie/cewka. Na przekrojach często widać je jako nawinięty przewód w żłobkach lub na biegunach. Kluczowe jest odróżnienie ich od wentylatora i elementów łączeniowych.
Dlaczego odpowiedź o hamowaniu przeciwprądem może kusić na egzaminie?
Bo brzmi "zaawansowanie" i kojarzy się z elektryką mocy, więc działa efekt pierwszego skojarzenia. Hamowanie przeciwprądem to jednak funkcja układu sterowania/łączenia, a nie typowego elementu wytwarzającego pole. Najpierw ustal, czy X to część magnetyczna czy łączeniowa.
Co odpowiada za przyłączanie zasilania silnika w praktyce warsztatowej?
Za podanie zasilania odpowiadają elementy łączeniowe: łączniki, styczniki, wyłączniki oraz zabezpieczenia (np. przeciążeniowe). Ich rola to włączenie/wyłączenie obwodu i ochrona instalacji. To inna funkcja niż wzbudzenie pola magnetycznego w maszynie.
Jakie elementy silnika odpowiadają za chłodzenie?
Chłodzenie realizują elementy mechaniczno-termiczne, najczęściej wentylator na wale, osłony kierujące przepływ powietrza oraz żebra chłodzące obudowy. Ich zadaniem jest odprowadzić ciepło strat. Nie mają one bezpośredniej funkcji elektrycznego wytwarzania pola magnetycznego.
Czy każdy silnik ma osobne uzwojenie wzbudzenia?
Nie. W wielu silnikach pole magnetyczne wytwarzają uzwojenia stojana zasilane prądem przemiennym, a w innych stosuje się magnesy trwałe. W maszynach prądu stałego często mówi się o uzwojeniu wzbudzenia jako odrębnym obwodzie. Zawsze jednak istnieje element "od pola".
Jakie są typowe pomyłki między stojanem a wirnikiem w pytaniach z rysunku?
Najczęściej myli się część nieruchomą (stojan) z ruchomą (wirnik), zwłaszcza gdy oba zawierają elementy magnetyczne. Pomaga sprawdzenie, co jest na wale i obraca się wraz z nim. Układ wzbudzenia bywa na stojanie, a elementy chłodzenia często na wirniku (wentylator).
Jakie objawy daje uszkodzenie elementu odpowiedzialnego za wzbudzenie pola?
Często pojawia się brak rozruchu, spadek momentu, niestabilna praca lub zwiększony pobór prądu (zależnie od typu maszyny). Mogą wystąpić też problemy z utrzymaniem parametrów pod obciążeniem. W diagnostyce sprawdza się ciągłość uzwojeń, połączenia i stan izolacji.
Kiedy na egzaminie można wykluczyć odpowiedź "chłodzenie silnika"?
Gdy element X nie przypomina wentylatora, kanałów powietrznych ani elementów obudowy/żeber. Jeśli na rysunku X wskazuje uzwojenie, biegun lub część magnetyczną, to nie jest to układ chłodzenia. Warto pamiętać: chłodzenie dotyczy przepływu powietrza i odprowadzania ciepła.
Jak przygotować się do pytań o funkcje elementów silnika na rysunku?
Najlepiej uczyć się z przekrojów i schematów: rozpoznawaj uzwojenia, rdzeń stojana, wirnik, komutator/szczotki (jeśli są), wentylator oraz elementy łączeniowe. Trenuj pytania typu "do czego służy wskazany element" i zawsze łącz część z jej rolą w układzie: magnetycznym, mechanicznym lub sterowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Silnik elektryczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_elektryczny (dostęp: 18.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "Maszyna elektryczna prądu stałego" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Maszyna_elektryczna_pr%C4%85du_sta%C5%82ego (dostęp: 18.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "Uzwojenie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Uzwojenie (dostęp: 18.02.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu "Maszyny elektryczne" (budowa i zasada działania silników)
  • Zadania z rozpoznawania elementów maszyn na rysunkach (stojan, wirnik, uzwojenia, wentylator)
  • Materiały producentów silników: przekroje, karty katalogowe i opisy części (sekcje: budowa, chłodzenie, uzwojenia)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego