KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 37.
Elementem sieci wentylacyjnej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wentylator jest urządzeniem sieci wentylacyjnej, bo wytwarza różnicę ciśnień i wymusza przepływ powietrza w wyrobiskach. Higrometr i psychrometr służą do pomiaru wilgotności, a anemometr do pomiaru prędkości powietrza, więc są przyrządami kontrolno‑pomiarowymi, a nie elementami sieci.

Pełne wyjaśnienie:

W sieci wentylacyjnej kopalni znajdują się elementy, które kształtują i wymuszają przepływ powietrza w wyrobiskach. Do tej grupy zalicza się m.in. urządzenia wytwarzające różnicę ciśnień, dzięki której powietrze może krążyć w układzie przewietrzania. Takim urządzeniem jest wentylator – jego rola nie polega na pomiarze, lecz na pracy "napędzającej" strumień powietrza.

Pozostałe propozycje w zadaniu to przyrządy używane w kontroli warunków wentylacyjnych i mikroklimatu:

  • Higrometr – służy do pomiaru wilgotności powietrza. Pomaga ocenić mikroklimat, ale nie jest elementem wymuszającym przepływ.
  • Psychrometr – również jest przyrządem do wyznaczania wilgotności (na podstawie temperatury "suchej" i "mokrej"). To narzędzie pomiarowe, a nie część infrastruktury sieci.
  • Anemometr – służy do pomiaru prędkości ruchu powietrza w wyrobiskach. Jest kluczowy w kontroli przewietrzania, lecz nadal pozostaje aparaturą pomiarową.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: element sieci wentylacyjnej wpływa na przepływ (np. go wytwarza lub kieruje), a przyrząd pomiarowy tylko ten przepływ opisuje (mierzy parametry). Jeśli w odpowiedzi widzisz nazwę typowego miernika, zwykle nie będzie to "element sieci", tylko wyposażenie do kontroli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sieć wentylacyjna to układ połączeń wyrobisk i urządzeń, którym powietrze doprowadza się i odprowadza z rejonów pracy. Obejmuje drogi przepływu oraz elementy wpływające na rozdział i wymuszenie prądów powietrza, aby zapewnić bezpieczne warunki pracy.
Wentylator jest elementem sieci, ponieważ wykonuje pracę aerodynamiczną: wytwarza różnicę ciśnień, która wymusza przepływ powietrza w wyrobiskach. To wpływa bezpośrednio na kierunek i natężenie przewietrzania, a nie tylko na kontrolę parametrów.
Anemometr mierzy prędkość ruchu powietrza (a pośrednio można z niego wyznaczać strumień objętości przy znanym przekroju). Jest używany do kontroli przewietrzania w wyrobiskach, ale nie jest urządzeniem, które ten przepływ wytwarza.
Higrometr służy do pomiaru wilgotności powietrza. W górnictwie podziemnym używa się go do oceny mikroklimatu w rejonach pracy oraz w miejscach, gdzie ważna jest kontrola warunków cieplno-wilgotnościowych. To przyrząd pomiarowy, nie element sieci.
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności na podstawie dwóch temperatur (tzw. suchej i mokrej). Higrometr może mierzyć wilgotność inną metodą (np. czujnikiem). W praktyce oba służą do oceny wilgotności, czyli kontroli mikroklimatu, a nie do wymuszania przepływu.
Urządzenie wentylacyjne wpływa na przepływ (wymusza, rozdziela lub ogranicza strumień powietrza), a przyrząd pomiarowy tylko mierzy parametry (prędkość, temperaturę, wilgotność). Jeśli nazwa kojarzy się z "mierzeniem", zwykle chodzi o aparaturę kontrolną.
Typowo kontroluje się m.in. prędkość przepływu, kierunek prądu, temperaturę i wilgotność (mikroklimat) oraz – zależnie od zagrożeń – skład powietrza. Do tego służą różne przyrządy, np. anemometry i urządzenia do oceny wilgotności.
Może być stosowany jako element systemu monitorowania (czujnik), ale jego funkcja pozostaje pomiarowa. W pytaniach typu "element sieci wentylacyjnej" zwykle chodzi o urządzenia kształtujące przepływ, a nie o aparaturę kontrolno-pomiarową.
Wentylatory pomocnicze stosuje się do przewietrzania przodków i rejonów, gdzie główny prąd powietrza nie zapewnia wymaganych warunków. Pomagają doprowadzić świeże powietrze w głąb robót, zwłaszcza w wyrobiskach o dużych oporach przepływu.
Najczęstszy błąd to mylenie elementów infrastruktury wentylacyjnej z miernikami. Uczeń kojarzy "wentylację" z "pomiarem powietrza" i wybiera anemometr lub higrometr, mimo że te urządzenia nie wymuszają przepływu, tylko służą do kontroli warunków.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wentylator jest urządzeniem sieci wentylacyjnej, bo wytwarza różnicę ciśnień i wymusza przepływ powietrza w wyrobiskach."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wentylator" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wentylator (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Anemometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Anemometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Higrometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Higrometr (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń (działy: elementy i urządzenia wentylacyjne, sieci wentylacyjne)
  • Instrukcje zakładowe/szkoleniowe dotyczące wentylacji i kontroli parametrów powietrza w podziemnych wyrobiskach
  • Materiały szkoleniowe BHP i wentylacyjne dla górnictwa podziemnego (część: zagrożenia i przewietrzanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego