KWALIFIKACJA SPO1 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 26.
Etapy negocjacji Opis
A. Przygotowanie Określenie celów, zebranie informacji, planowanie strategii.
B. Dyskusja Prezentacja stanowisk, wysłuchanie drugiej strony, zadawanie pytań.
C. Propozycje Przedstawienie możliwych rozwiązań, negocjowanie warunków.
D. Porozumienie Podpisanie umowy lub ustalenie planu działania.
E. Realizacja Wdrożenie uzgodnionego planu.
Który etap negocjacji przedstawiony w tabeli jest najważniejszy podczas pracy z osobą niepełnosprawną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Etap "Dyskusja" jest kluczowy w pracy z osobą niepełnosprawną, bo umożliwia aktywne słuchanie, zadawanie pytań i realne rozpoznanie potrzeb, preferencji oraz ograniczeń.
Bez dobrej rozmowy kolejne kroki (propozycje, porozumienie i realizacja) mogą opierać się na błędnych założeniach i obniżać jakość wsparcia.

Pełne wyjaśnienie:

W negocjacjach dotyczących organizacji wsparcia najważniejsze jest zrozumienie osoby: jej potrzeb, priorytetów, sposobu funkcjonowania oraz granic pomocy. Dlatego etap "Dyskusja" ma szczególne znaczenie.

"Dyskusja" obejmuje prezentację stanowisk, ale przede wszystkim wysłuchanie drugiej strony i zadawanie pytań. W podejściu skoncentrowanym na osobie (person-centered) to właśnie dialog pozwala uniknąć narzucania rozwiązań i buduje partnerstwo oraz zaufanie. W praktyce asystent, prowadząc rozmowę, doprecyzowuje oczekiwania (co jest ważne), ograniczenia (czego nie da się zrobić), preferencje (jak dana osoba chce to realizować) oraz obawy (co może utrudniać współpracę).

Etap "Przygotowanie" jest ważny, bo pomaga zebrać informacje i zaplanować przebieg spotkania, ale sam w sobie nie gwarantuje trafności ustaleń. Bez rozmowy przygotowanie może prowadzić do planu opartego na domysłach.

Etap "Propozycje" to formułowanie rozwiązań. Jeśli dyskusja była powierzchowna, propozycje mogą nie odpowiadać realnym potrzebom osoby lub naruszać jej autonomię.

Etap "Realizacja" jest wdrożeniem uzgodnień. Nie jest jednak etapem rozpoznawania potrzeb; zależy od jakości wcześniejszych ustaleń i komunikacji. Z tego powodu, w kontekście pracy asystenta osoby niepełnosprawnej, to właśnie "Dyskusja" stanowi fundament dalszych działań.

  • Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "najważniejszego" etapu w pracy pomocowej, zwykle chodzi o ten, który zapewnia właściwe rozpoznanie potrzeb i podmiotowość osoby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To faza rozmowy, w której strony przedstawiają swoje stanowiska, ale kluczowe jest aktywne słuchanie, dopytywanie i doprecyzowanie potrzeb. W pracy asystenta pozwala to ustalić priorytety osoby, jej preferencje i ograniczenia, zanim powstaną propozycje działań.
Bo minimalizuje ryzyko decyzji opartych na domysłach. Aktywne słuchanie (parafraza, klaryfikacja, pytania otwarte) pomaga lepiej zrozumieć cele osoby i jej granice. Dzięki temu plan wsparcia jest bardziej dopasowany i wzmacnia podmiotowość.
Najlepiej sprawdzają się pytania otwarte: o priorytety, codzienne trudności, preferowany sposób pomocy oraz sytuacje, w których osoba chce działać samodzielnie. Warto też pytać o obawy i o to, co może utrudnić realizację ustaleń w praktyce.
Przygotowanie jest potrzebne (cele, informacje, plan rozmowy), ale w pracy z osobą niepełnosprawną nie zastąpi dialogu. Nawet najlepszy plan bez rzetelnej rozmowy może prowadzić do wsparcia niedopasowanego do realnych potrzeb i preferencji osoby.
Najczęściej pojawia się "nietrafione" wsparcie: propozycje są oparte na założeniach asystenta, a nie na perspektywie osoby. To zwiększa opór, poczucie narzucania rozwiązań i ryzyko konfliktu. Dobra dyskusja zmniejsza te problemy już na starcie.
Widać to po tym, że cele i potrzeby są nazwane konkretnie, a osoba potrafi potwierdzić ustalenia własnymi słowami. Dodatkowym sygnałem jest pojawienie się realnych ograniczeń (czas, zdrowie, zasoby) i uzgodnienie granic pomocy, a nie tylko ogólników.
Jest kluczowy wtedy, gdy trzeba formalnie lub jasno ustalić plan działania: co, kto, kiedy i w jakim zakresie robi. Jednak porozumienie ma sens tylko wtedy, gdy wynika z dobrej dyskusji. W przeciwnym razie utrwala ustalenia, które mogą być nietrafne.
Częsty błąd to wybór "realizacji", bo wydaje się najbardziej praktyczna, albo "przygotowania", bo jest pierwsza. Uczniowie pomijają fakt, że w usługach wsparcia podstawą jest rozpoznanie potrzeb i budowanie relacji, co dzieje się głównie w etapie dyskusji.
Wzmacnia rolę dialogu i decyzji osoby wspieranej. Zamiast narzucać plan, asystent współtworzy go z osobą, uwzględniając jej wybory, tempo i autonomię. Dlatego etap rozmowy, słuchania i zadawania pytań staje się fundamentem całego procesu.
Ucz się przez przykłady: przeanalizuj scenki rozmów i rozpisuj je na etapy (przygotowanie, dyskusja, propozycje, porozumienie, realizacja). Ćwicz parafrazę i pytania otwarte. Na teście szukaj odpowiedzi związanych z rozpoznaniem potrzeb i partnerstwem w relacji.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Rogers, Carl R., "On Becoming a Person: A Therapist's View of Psychotherapy", 1961 (koncepcja podejścia skoncentrowanego na osobie)
  • Fisher, Roger; Ury, William; Patton, Bruce, "Getting to Yes: Negotiating Agreement Without Giving In", wyd. 2, 1991 (podstawy negocjacji i rola komunikacji w procesie)

Materiały:

  • podręczniki i skrypty z komunikacji interpersonalnej oraz negocjacji
  • materiały szkoleniowe o podejściu skoncentrowanym na osobie w usługach społecznych
  • ćwiczenia z aktywnego słuchania (parafraza, klaryfikacja, pytania otwarte)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego