Pytania filtrujące (często nazywane też kwalifikującymi) są elementem kwestionariusza, którego celem jest sprawdzenie, czy respondent spełnia warunki udziału w dalszej części badania. Dzięki nim można wyeliminować osoby spoza grupy docelowej, np. takie, które nie korzystają z danej usługi, nie kupują określonej kategorii produktów albo nie mieszczą się w wymaganym profilu.
W praktyce pytanie filtrujące działa jak "bramka" lub "warunek wejścia" do kolejnych pytań. Często łączy się je z logiką przejść (skip logic), np. odpowiedź "nie" kończy ankietę lub przenosi do innej sekcji, a odpowiedź "tak" pozwala kontynuować.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- Otwarte – opisuje formę odpowiedzi (respondent odpowiada własnymi słowami). Takie pytanie nie jest z definicji narzędziem selekcji; może być filtrujące, ale "otwarte" samo w sobie nie oznacza eliminowania osób.
- Projekcyjne – to technika (częściej jakościowa), która ma ujawnić ukryte opinie lub motywacje pośrednio (np. przez skojarzenia lub ocenę sytuacji hipotetycznej). Nie służy do kwalifikacji do próby wprost.
- Alternatywne – to pytanie zamknięte z dwoma odpowiedziami do wyboru (np. tak/nie). Może być użyte jako filtr, ale "alternatywne" opisuje konstrukcję odpowiedzi, a nie funkcję eliminowania nieodpowiednich respondentów.
Wniosek: jeśli intencją jest odfiltrowanie osób, których badanie nie dotyczy, właściwym terminem jest pytanie filtrujące.
