KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 41.
Firma transportowa zleciła regulację luzów zaworowych w 10 pojazdach wyposażonych w silniki rzędowe 4-cylindrowe 8 zaworowe. Silniki mają jedną pokrywę zaworów. Posługując się danymi z tabeli oblicz całkowity czas wykonania zlecenia.
Ilustracja przedstawia tabelę z normami czasowymi dla czynności serwisowych pojazdu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika: demontaż pokrywy zaworów 10 min, regulacja luzu zaworów 1 cylindra 5 min, montaż pokrywy 10 min.
Na 1 pojazd: 10 + 4×5 + 10 = 40 min (4 cylindry). Dla 10 pojazdów: 10×40 = 400 minut.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie, czego dotyczy norma z tabeli oraz co należy do całej operacji regulacji.

1) Zidentyfikuj czynności składowe
Z tabeli norm czasowych bierzemy tylko te pozycje, które są potrzebne do regulacji luzów zaworowych w silniku z jedną pokrywą zaworów:

  • Demontaż pokrywy zaworów: 10 min (żeby uzyskać dostęp do mechanizmu rozrządu).
  • Regulacja luzu zaworów 1 cylindra: 5 min (uwaga: to czas dla jednego cylindra, a nie dla całego silnika).
  • Montaż pokrywy zaworów: 10 min (zamknięcie silnika po regulacji).

2) Policz czas dla jednego pojazdu
Silnik jest rzędowy 4-cylindrowy, więc regulację wykonuje się dla 4 cylindrów:

  • czas regulacji: 4 × 5 min = 20 min,
  • czas całkowity na pojazd: 10 + 20 + 10 = 40 min.

3) Policz czas dla 10 pojazdów
Jeżeli zlecenie dotyczy 10 takich samych pojazdów, czas sumuje się liniowo:

  • 10 × 40 min = 400 minut (czyli 6 godz. 40 min).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź "375 minut" nie wynika z żadnej kombinacji wartości z tabeli przy 4 cylindrach i jednej pokrywie; to typowy efekt błędnego zaokrąglania albo pominięcia części operacji.
  • Odpowiedź "228 minut" sugeruje pomylenie sposobu mnożenia lub nieuwzględnienie pełnych czynności demontażu i montażu.
  • Odpowiedź "20 minut" odpowiada tylko samej regulacji (4×5), ale pomija demontaż i montaż pokrywy, które w zadaniu są konieczne.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy norma jest "na cylinder", "na silnik" czy "na pojazd", i dopiero potem mnożysz przez liczbę cylindrów oraz liczbę pojazdów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Luz zaworowy to niewielki odstęp w mechanizmie rozrządu, który pozwala skompensować rozszerzalność cieplną elementów. Zbyt mały luz może powodować niedomykanie zaworów i spadek kompresji, a zbyt duży hałas i przyspieszone zużycie. Regulacja przywraca prawidłową pracę silnika.
Jeśli tabela podaje "Regulacja luzu zaworów 1 cylindra", to tę wartość mnożysz przez liczbę cylindrów w silniku. Dla silnika 4-cylindrowego jest to 4 × czas z tabeli. Dopiero potem dodajesz czasy czynności pomocniczych, np. demontaż i montaż pokrywy.
W zadaniu norma czasowa jest opisana dla cylindra, a nie dla pojedynczego zaworu. Silnik 8-zaworowy ma 2 zawory na cylinder, ale tabela nie każe liczyć "na zawór". Typowy błąd to automatyczne mnożenie przez 8, mimo że jednostką rozliczeniową w tabeli jest cylinder.
Dla jednej pokrywy zaworów demontaż i montaż wykonujesz jeden raz na pojazd. Następnie liczysz regulację dla wszystkich cylindrów. Wzór ma postać: demontaż + (liczba cylindrów × czas na 1 cylinder) + montaż. To zapobiega pomijaniu czynności przygotowawczych.
W większości silników, gdy regulacja wymaga dostępu do elementów rozrządu pod pokrywą, trzeba doliczyć demontaż i montaż. Sama wartość "czas regulacji" w tabeli często dotyczy tylko czynności ustawiania luzu (co bywa dopisane w przypisie). Na egzaminie zawsze uwzględnij te etapy, jeśli są w tabeli.
400 minut dzielisz przez 60. Otrzymujesz 6 pełnych godzin (6 × 60 = 360) i resztę 40 minut. Czyli 400 min = 6 godz. 40 min. Taki zapis jest przydatny przy planowaniu grafiku stanowiska i informowaniu klienta o przewidywanym czasie realizacji.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie demontażu i montażu, pomylenie "na cylinder" z "na silnik", mnożenie przez liczbę zaworów zamiast cylindrów oraz wykonanie mnożenia przed zsumowaniem etapów. Pomaga zapisanie obliczeń w kolejności etapów procesu i kontrola wyniku oszacowaniem.
Regulację wykonuje się zgodnie z zaleceniami producenta, zwykle w ramach okresowego serwisu lub gdy występują objawy takie jak stukanie zaworów, spadek mocy czy problemy z rozruchem. Dokładne interwały zależą od konstrukcji silnika i rodzaju popychaczy, dlatego w pracy warsztatowej opiera się na dokumentacji serwisowej.
Do pomiaru luzu zaworowego standardowo używa się szczelinomierza. Dobiera się listki o odpowiedniej grubości i sprawdza opór wsuwania między elementy mechanizmu. W zależności od konstrukcji silnika regulacja odbywa się śrubą regulacyjną lub przez dobór podkładek, ale kontrola luzu zwykle zaczyna się od pomiaru szczelinomierzem.
Zrób krótkie oszacowanie: jeśli na 1 pojazd wychodzi około kilkudziesięciu minut, to dla 10 pojazdów powinno wyjść kilkaset minut. Jeśli otrzymasz wynik rzędu 20–80 minut dla całego zlecenia, prawdopodobnie pominąłeś mnożenie przez liczbę pojazdów lub doliczenie demontażu i montażu.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Z tabeli wynika: demontaż pokrywy zaworów 10 min, regulacja luzu zaworów 1 cylindra 5 min, montaż pokrywy 10 min.Na 1 pojazd: 10 + 4×5 + 10 = 40 min (4 cylindry)."

Źródła:

  • Bosch Automotive Handbook, 10th edition, 2018, section on engine valve train/valve clearance (informacje ogólne o luzie zaworowym i obsłudze).
  • Opis ilustracji w zadaniu (tabela norm czasowych): Demontaż pokrywy zaworów 10 min; Regulacja luzu zaworów 1 cylindra 5 min; Montaż pokrywy zaworów 10 min (materiał dołączony do pytania).

Materiały:

  • Dokumentacje serwisowe producentów (instrukcje regulacji luzów zaworowych i normy czasowe)
  • Podręczniki z budowy i eksploatacji silników spalinowych (rozdziały o mechanizmie rozrządu)
  • Zadania rachunkowe z norm czasowych operacji warsztatowych (ćwiczenia egzaminacyjne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego