KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 39.
Firma Y zanotowała wzrost wynagrodzeń o 5% w porównaniu do poprzedniego miesiąca. Jeśli w poprzednim miesiącu wynagrodzenia wynosiły łącznie 10 000 zł, to ile wyniosły wynagrodzenia w bieżącym miesiącu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzrost o 5% oznacza, że nowa wartość to 105% wartości poprzedniej. Liczymy: 10 000 zł × 1,05 = 10 500 zł. Odpowiedzi typu 10 050 zł wynikają z błędnego przyjęcia 0,5% lub pomylenia procentu ze "stałą" dopłatą, a 11 000 zł to wzrost o 10%.

Pełne wyjaśnienie:

"Wzrost o 5%" należy rozumieć jako zwiększenie wartości bazowej (z poprzedniego miesiąca) o pięć setnych tej wartości. W praktyce najwygodniej użyć mnożnika procentowego:

  • 5% = 5/100 = 0,05
  • wzrost o 5% oznacza: 100% + 5% = 105% = 1,05 wartości bazowej

Obliczenie:

  • 10 000 zł × 1,05 = 10 500 zł

Dlatego poprawna odpowiedź to 10 500 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 10 050 zł – to odpowiadałoby wzrostowi o 0,5% (mnożnik 1,005) albo błędnemu przeliczeniu 5% na 0,005. To częsty błąd wynikający z niewłaściwego przesunięcia przecinka.
  • 11 000 zł – to wzrost o 10% (mnożnik 1,10), czyli dwukrotnie większy niż podany w zadaniu.
  • 10 250 zł – to wzrost o 2,5% (mnożnik 1,025). Mogło powstać przez mechaniczne "podzielenie" 5% na pół bez uzasadnienia lub pomylenie danych.

W zadaniach kadrowo-płacowych i finansowych warto zapamiętać regułę: "wzrost o p%" = wartość × (1 + p/100). Pozwala to szybko ocenić skutki zmian wynagrodzeń w budżecie płac.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj mnożnika: 5% = 0,05, więc wzrost o 5% to kwota × 1,05. Alternatywnie policz 5% kwoty (kwota × 0,05) i dodaj do wartości bazowej. Obie metody dają ten sam wynik.
To znaczy, że w bieżącym miesiącu suma wynagrodzeń jest większa o 5% w stosunku do poprzedniego miesiąca (kwoty bazowej). Porównujemy zawsze do wartości z poprzedniego okresu, a nie do nowej kwoty.
0,05 to tylko "część przyrostu" (5% wartości). Kwota po wzroście zawiera 100% wartości bazowej plus 5% przyrostu, czyli łącznie 105% = 1,05. Mnożenie przez 0,05 dałoby wyłącznie sam przyrost.
Najpierw zamień procent na ułamek: 5% = 5/100 = 0,05. Następnie: 10 000 × 0,05 = 500. To jest kwota podwyżki. Potem dodaj do podstawy: 10 000 + 500 = 10 500 zł.
Tak. "Wzrost o 5%" oznacza, że nowa wartość stanowi 105% wartości bazowej. To dwa sposoby opisania tego samego zjawiska: przyrost o 5 punktów procentowych względem 100% wartości początkowej.
Typowe błędy to: mylenie 5% z 0,5% (zły przecinek), liczenie procentu od niewłaściwej podstawy (np. od kwoty po podwyżce), oraz zgadywanie odpowiedzi "na oko". Pomaga zapisywanie wzoru: kwota × (1 + p/100).
Dla spadku używasz mnożnika 1 − 0,05 = 0,95. Czyli nowa kwota = kwota bazowa × 0,95. To ważne rozróżnienie: wzrost to 1,05, a spadek to 0,95 dla tych samych 5%.
Nie. Procent jest względny: 5% zależy od podstawy. Dla 10 000 zł to 500 zł, ale dla 6 000 zł to 300 zł. Dlatego w analizie kosztów pracy trzeba zawsze znać kwotę bazową, od której liczony jest procent.
5% z 10 000 to połowa z 10% (czyli połowa z 1 000). Połowa z 1 000 to 500, więc podwyżka wynosi 500 zł. Dodając do 10 000 dostajesz 10 500 zł. To szybka kontrola rachunku.
Ćwicz trzy schematy: procent z liczby (× p/100), wzrost (× (1+p/100)) i spadek (× (1−p/100)). Zapisuj podstawę porównania (poprzedni miesiąc/rok). Rozwiązuj krótkie zadania na budżet płac i koszty pracy.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wzrost o 5% oznacza, że nowa wartość to 105% wartości poprzedniej."

Źródła:

  • Wikipedia: Procent – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (PL): Procenty – wprowadzenie i obliczenia – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-18)
  • CKE: Informatory/materiały do zadań z procentami w matematyce (dział: procenty) – https://cke.gov.pl/egzamin-maturalny/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki finansowej (procenty, zmiany procentowe)
  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości zarządczej (analiza kosztów pracy)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z obliczeń procentowych w kontekście finansowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego