KWALIFIKACJA OGR4 - WRZESIEŃ 2014

Pytanie dotyczy form ochrony przyrody o charakterze obszarowym i wskazuje kluczowe cechy: jest to obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi oraz opisany minimalnym progiem powierzchni. Wśród podanych odpowiedzi najbardziej odpowiada temu park narodowy, który jest jedną z najsilniejszych form ochrony obszarowej, kojarzoną z ochroną przyrody w skali dużego, spójnego terenu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

• "Pomnik przyrody" – to forma ochrony zwykle odnoszona do pojedynczych tworów przyrody (np. okazałego drzewa, głazu narzutowego, jaskini). Z definicji nie jest to "obszar" o powierzchni liczonych w setkach czy tysiącach hektarów, więc nie spełnia warunku skali.
• "Rezerwat przyrody" – chroni cenne przyrodniczo fragmenty środowiska (ekosystemy, siedliska, stanowiska), ale nie jest rozpoznawany przede wszystkim przez podany w pytaniu próg powierzchni. Rezerwaty mogą mieć różną wielkość, często mniejszą niż parki, a kryterium w pytaniu ma wskazać inną kategorię.
• "Park krajobrazowy" – obejmuje rozległe tereny, lecz nacisk kładzie się na wartości krajobrazowe oraz zrównoważone użytkowanie, a nie na najbardziej restrykcyjny reżim ochrony typowy dla parków narodowych. W takim zestawieniu cech (szczególne walory przyrodnicze + próg powierzchni) właściwsze jest wskazanie parku narodowego.

Wskazówka egzaminacyjna: przy tego typu pytaniach najpierw rozstrzygnij, czy mowa o obszarze czy o pojedynczym obiekcie, a dopiero potem rozważ "typ parku". To szybko eliminuje "pomnik przyrody" i pomaga rozróżnić park narodowy od parku krajobrazowego.