KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 27.
Formą popularyzacji dokumentacji, znajdującej się w archiwum, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Popularyzacja dokumentacji polega na jej upowszechnianiu i prezentowaniu odbiorcom (np. w celach edukacyjnych i promocyjnych). Taką formą jest wystawa, bo pokazuje wybrane materiały i zwiększa dostępność wiedzy o zasobie. Konserwacja chroni dokumenty, brakowanie je eliminuje, a gromadzenie dotyczy pozyskiwania.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce popularyzacja (upowszechnianie) oznacza działania, które przybliżają społeczeństwu zasób archiwalny i wiedzę o nim. Chodzi o dotarcie do odbiorców (uczniów, badaczy, mieszkańców) poprzez formy prezentacji i edukacji, a nie o techniczne prace przy dokumentach.

Odpowiedź "wystawa" jest właściwa, ponieważ wystawy archiwalne (stacjonarne lub cyfrowe) służą prezentowaniu wybranych materiałów, opowiadaniu historii instytucji lub wydarzeń oraz budowaniu świadomości wartości źródeł archiwalnych. Jest to typowa forma działalności popularyzatorskiej archiwum.

Pozostałe odpowiedzi nie odnoszą się do popularyzacji:

  • "konserwacja" to działania ochronne (zabezpieczanie, naprawa, spowalnianie degradacji), których celem jest zachowanie dokumentów w dobrym stanie, a nie ich upowszechnianie.
  • "brakowanie" dotyczy selekcji i usuwania dokumentacji niearchiwalnej po upływie okresów przechowywania; to czynność porządkowo-administracyjna, przeciwna idei prezentacji zasobu.
  • "gromadzenie" oznacza pozyskiwanie i przyjmowanie materiałów do zasobu (budowanie zasobu), nie zaś jego promowanie czy prezentowanie.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach kluczowe jest słowo określające cel działania (tu: popularyzacja). Jeśli odpowiedź opisuje ochronę, selekcję albo pozyskiwanie dokumentów, to zwykle nie jest formą upowszechniania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Popularyzacja to działania, które upowszechniają wiedzę o zasobie archiwum i ułatwiają odbiorcom kontakt z dokumentami (w formie bezpiecznej dla materiałów). Obejmuje m.in. prezentacje, działania edukacyjne i promocyjne, a nie prace techniczne typu konserwacja.
Najczęściej są to wystawy (także online), lekcje archiwalne, prelekcje, publikacje i materiały edukacyjne. Łączy je to, że pokazują sens i wartość dokumentów oraz zachęcają do korzystania z zasobu, zamiast wykonywać na nim czynności techniczne.
Wystawa polega na zaprezentowaniu wybranych dokumentów w przemyślanym układzie (temat, opis, kontekst), dzięki czemu odbiorca może poznać historię i znaczenie źródeł. To typowe narzędzie edukacji i promocji archiwum oraz jego zasobu.
Nie. Konserwacja to działania ochronne: zabezpieczanie, naprawa i spowalnianie niszczenia materiałów. Jej celem jest zachowanie dokumentów dla przyszłych użytkowników. Popularyzacja natomiast ma cel informacyjny i edukacyjny, skierowany do odbiorców.
Brakowanie to selekcja i wycofywanie dokumentacji niearchiwalnej po upływie ustalonych okresów przechowywania, zgodnie z procedurami obowiązującymi w jednostce. Jest to czynność porządkowa i administracyjna, a nie działanie promujące zasób.
Gromadzenie dotyczy pozyskiwania i przyjmowania dokumentów do zasobu (budowanie zbioru). Popularyzacja dotyczy prezentowania i upowszechniania już zgromadzonych materiałów. Różnią się więc głównym celem: "pozyskać" vs "pokazać i wyjaśnić".
Najczęściej mylone są czynności techniczne i organizacyjne: konserwacja (ochrona), gromadzenie (pozyskiwanie) oraz brakowanie (selekcja). Wszystkie są ważne, ale nie mają bezpośredniego celu edukacyjno-promocyjnego, który jest kluczowy dla popularyzacji.
Trzeba dobrać materiały w dobrym stanie, ograniczyć ekspozycję na światło, zapewnić stabilne warunki (temperatura/wilgotność) i bezpieczny sposób prezentacji (gabloty, kopie, skany). W praktyce często pokazuje się reprodukcje, a oryginały tylko wyjątkowo.
Wystawy organizuje się np. przy rocznicach, wydarzeniach lokalnych, działaniach edukacyjnych lub promocji zasobu. Celem jest zainteresowanie odbiorców tematyką i zachęcenie do korzystania z materiałów archiwalnych, a także budowanie wizerunku archiwum.
Szukaj odpowiedzi związanych z prezentacją i edukacją (wystawa, prelekcja, publikacja, lekcja archiwalna). Odrzucaj czynności z obszaru ochrony i techniki (konserwacja), selekcji (brakowanie) oraz pozyskiwania (gromadzenie), bo to inne funkcje archiwum.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Popularyzacja dokumentacji polega na jej upowszechnianiu i prezentowaniu odbiorcom (np. w celach edukacyjnych i promocyjnych)."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny archiwistyki (zadania archiwów i formy popularyzacji zasobu)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dla kwalifikacji EKA.2 dotyczące udostępniania i popularyzacji zasobu
  • Publikacje popularyzujące działalność archiwów (wystawy, lekcje archiwalne, działania edukacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego