Reguła FOB (Free On Board) w Incoterms 2010 dotyczy sytuacji, w której dostawa jest realizowana przez umieszczenie towaru na pokładzie statku w porcie załadunku. Z tego powodu jest to reguła przeznaczona dla przewozów, w których występuje statek i port – czyli dla transportu morskiego oraz w praktyce także dla transportu wodnego śródlądowego (żegluga śródlądowa również operuje na zasadzie portów/przystani i załadunku na jednostkę pływającą).
Odpowiedź "morskiego i wodnego śródlądowego" jest poprawna, bo odpowiada warunkowi techniczno-organizacyjnemu reguły FOB: kluczowy jest moment i miejsce dostawy związane z załadunkiem na statek. W przewozach lądowych i lotniczych nie ma "pokładu statku" w rozumieniu tej reguły, a punkt przejścia ryzyka i sposób przekazania ładunku opisuje się innymi regułami.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "drogowego i kolejowego" – te gałęzie opierają się na przekazaniu ładunku przewoźnikowi/terminalowi, a nie na załadunku na statek w porcie; FOB nie jest projektowane dla takiego punktu dostawy.
- "morskiego i kolejowego" – zawiera transport morski, ale dodaje kolej, dla której mechanizm FOB (dostawa na pokład statku) nie pasuje. Mieszanie gałęzi często wynika z mylnego założenia, że każda reguła jest uniwersalna.
- "lotniczego i wodnego śródlądowego" – transport lotniczy jest niezgodny z FOB, bo nie występuje etap "on board" na statku w porcie; w lotnictwie punkty przekazania i dokumenty transportowe są inne.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać praktyczną wskazówkę: jeśli reguła wprost odnosi się do statku i portu, to dotyczy żeglugi; jeśli opisuje przekazanie ładunku przewoźnikowi w miejscu uzgodnionym, zwykle jest to reguła "dla każdego rodzaju transportu".
