KWALIFIKACJA MEC9 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 17.
G90
G00 X0 Y0 Z0
G01 Z-1.5 F100
G01 X50 Y0 F200
G01 X50 Y50 F200
G01 X0 Y50 F200
G01 X0 Y0 F200
G00 Z5
M30
Analizując powyższy kod G, określ, jaki kształt zostanie wyfrezowany na płycie umieszczonej na stole obrabiarki CNC.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po zejściu na głębokość Z=-1,5 narzędzie wykonuje ruchy liniowe G01 między punktami: (0,0) → (50,0) → (50,50) → (0,50) → (0,0). To zamknięty kontur z czterech odcinków o równych bokach (50), więc powstaje kwadrat. Ruchy G00 służą tylko dojazdom.

Pełne wyjaśnienie:

Program rozpoczyna się od G90, czyli trybu programowania absolutnego: każda współrzędna X/Y/Z odnosi się do tego samego zera detalu/układu roboczego. Następnie G00 X0 Y0 Z0 wykonuje szybki dojazd do punktu startowego (bez założenia skrawania – to ruch pozycjonujący).

Linia G01 Z-1.5 F100 oznacza wejście robocze na głębokość skrawania Z=-1,5 z posuwem 100. Od tego momentu kolejne komendy G01 w płaszczyźnie XY wyznaczają tor narzędzia, czyli kształt frezowanego konturu:

  • G01 X50 Y0 – od (0,0) do (50,0): odcinek poziomy długości 50,
  • G01 X50 Y50 – do (50,50): odcinek pionowy długości 50,
  • G01 X0 Y50 – do (0,50): odcinek poziomy długości 50,
  • G01 X0 Y0 – powrót do (0,0): odcinek pionowy długości 50.

Otrzymujemy więc zamknięty czworokąt o bokach 50 i 50 oraz kątach prostych – w praktyce jest to kwadrat. Komenda G00 Z5 odjeżdża w górę na bezpieczną wysokość, a M30 kończy program.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Koło wymagałoby interpolacji kołowej (zwykle G02/G03) lub bardzo wielu krótkich odcinków aproksymujących łuk; tutaj są cztery proste.
  • Trójkąt miałby trzy odcinki i trzy wierzchołki; w programie są cztery boki i powrót domykający.
  • Pięciokąt wymaga pięciu boków; liczba odcinków roboczych w XY wskazuje na figurę czteroboczną.

Wskazówka egzaminacyjna: aby szybko rozpoznać kształt, wypisz kolejne punkty XY i połącz je w kolejności. Zwróć uwagę, czy ostatni punkt wraca do pierwszego – to informacja o domknięciu konturu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wypisz po kolei punkty (X,Y) dla ruchów roboczych, zwykle G01, i połącz je w tej samej kolejności. Sprawdź, czy ostatni ruch wraca do punktu startu (kontur zamknięty). Ruchy G00 traktuj jako dojazdy, a nie jako kształt obróbki.
G90 ustawia tryb programowania absolutnego: każda podana współrzędna X/Y/Z jest liczona od zera układu roboczego. Dzięki temu łatwiej analizować kształt, bo punkty są "na stałych pozycjach". Przeciwieństwem jest tryb przyrostowy, gdzie wartości są liczone od bieżącej pozycji.
G00 to ruch szybki (pozycjonowanie) wykonywany bez założenia skrawania i zwykle poza materiałem. G01 to ruch roboczy z posuwem, używany do obróbki. Analizując kształt, skupiaj się na odcinkach G01 na zadanej głębokości Z, bo one wyznaczają kontur.
F to posuw, czyli prędkość ruchu roboczego w G01 (zależnie od trybu sterowania: mm/min lub mm/obr). Zmienia czas obróbki i warunki skrawania, ale w prostych zadaniach z rozpoznawaniem kształtu nie zmienia geometrii toru narzędzia – zmienia tylko "jak szybko" narzędzie jedzie po tym torze.
Kontur wyznaczają kolejne ruchy G01 w XY: (0,0) → (50,0) → (50,50) → (0,50) → (0,0). To cztery odcinki o długości 50 i powrót do punktu startowego, czyli kontur zamknięty. Na tej podstawie rozpoznaje się kwadrat (przy założeniu osi prostopadłych).
Nie. Cztery odcinki G01 tworzą wielobok, a nie okrąg. Do koła zwykle stosuje się interpolację kołową G02/G03 (łuk) albo bardzo wiele krótkich odcinków liniowych, które tylko przybliżają okrąg. W zadaniach egzaminacyjnych obecność G02/G03 jest typowym sygnałem obróbki łuków.
Kontur jest zamknięty, gdy tor narzędzia wraca do punktu startowego w tej samej płaszczyźnie (np. XY) na tej samej głębokości Z. W praktyce widać to po ostatnim ruchu, który doprowadza narzędzie do początkowych współrzędnych. Kontur zamknięty jest typowy przy obrysie detalu lub obróbce kieszeni.
G00 Z5 to odjazd narzędzia na bezpieczną wysokość po zakończeniu obróbki konturu. Zmniejsza ryzyko zahaczenia o detal lub mocowanie podczas zatrzymania programu. M30 kończy program (zwykle z przewinięciem na początek). To poprawny, praktyczny nawyk w programowaniu CNC.
Najczęstsze pomyłki to: branie dojazdów G00 za część kształtu, pomijanie trybu G90 (absolutny) i błędne "dodawanie" współrzędnych, oraz nieuwzględnianie domknięcia konturu (powrotu do punktu startu). Pomaga rysowanie kolejnych punktów na siatce i numerowanie wierzchołków.
Ćwicz na krótkich programach: rozpoznawaj tryb (G90/G91), odróżniaj dojazdy G00 od obróbki G01, i rysuj tor z kolejnych punktów XY. Dodaj zadania z łukami (G02/G03) i prostymi konturami. Na egzaminie pomagają szybkie notatki: lista punktów, długości odcinków i czy kontur jest zamknięty.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Po zejściu na głębokość Z=-1,5 narzędzie wykonuje ruchy liniowe G01 między punktami: (0,0) → (50,0) → (50,50) → (0,50) → (0,0)."

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: "G-code Quick Reference" (G00, G01, G90) – https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Haas Automation: "G Codes" (opis m.in. G00, G01, G90) – https://www.haascnc.com/service/codes-settings.type=gcode.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "G-code" (ogólny opis znaczenia G00/G01/G90 oraz programowania ruchów) – https://en.wikipedia.org/wiki/G-code (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Dokumentacja sterowania CNC używanego w pracowni (lista kodów G i M)
  • Kurs podstaw G-code: ruchy G00/G01, tryby absolutny/przyrostowy, posuw F
  • Ćwiczenia: rysowanie toru narzędzia na papierze na podstawie kolejnych współrzędnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego