Pytanie dotyczy gatunków niepolecanych na placach zabaw ze względu na obecność trujących alkaloidów, czyli azotowych związków organicznych o silnym działaniu biologicznym. W praktyce projektowej kryterium "alkaloidy" jest ważne, bo pozwala odróżnić ten typ toksyn od innych (np. glikozydów, saponin czy diterpenów), a jednocześnie wymaga precyzyjnej wiedzy.
Odpowiedź "Cis pospolity (Taxus baccata), tojad dzióbaty (Aconitum napellus)" jest poprawna, ponieważ oba gatunki są znane z obecności silnie działających alkaloidów: u cisa są to taksyny (szczególnie w igłach, korze i nasionach), a u tojadu akonityna i związki pokrewne, obecne w całej roślinie. Dzieci na placach zabaw mogą wkładać do ust fragmenty roślin, dlatego takie gatunki powinny być wykluczane z nasadzeń w bezpośrednim sąsiedztwie urządzeń.
Pozostałe propozycje są niepoprawne w kontekście sformułowania pytania:
- "Miłorząb dwuklapowy, topola czarna" – nie są typowo klasyfikowane jako rośliny, których ryzyko na placu zabaw wynika z trujących alkaloidów; mogą pojawiać się inne uciążliwości (np. alergie, zapachy), ale to nie odpowiada warunkowi pytania.
- "Cyprysik Lawsona, lipa drobnolistna" – to popularne gatunki zieleni, których dobór zwykle ocenia się przez pryzmat warunków siedliskowych i funkcji, a nie toksycznych alkaloidów; nie spełniają wskazanego kryterium.
- "Forsycja pośrednia, pięciornik krzewiasty" – typowe krzewy ozdobne, częściej stosowane w nasadzeniach ze względu na dekoracyjność i niewielkie ryzyko toksykologiczne w porównaniu z roślinami alkaloidowymi.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się konkretna klasa związków ("alkaloidy"), nie wystarczy pamiętać, że roślina jest "jakaś trująca". Trzeba powiązać gatunek z właściwą grupą substancji (np. cis–taksyny, tojad–akonityna, ciemiernik/zimowit–alkaloidy), bo wiele roślin trujących zawiera inne klasy toksyn.
