KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Geodeta wykonał pomiar kontrolny pionowości osi komina przemysłowego metodą rzutowania. Na podstawie zamieszczonego rysunku, oblicz wychylenie liniowe p1 osi komina od pionu na pierwszym poziomie obserwacyjnym względem poziomu zerowego.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z pomiarem geodezyjnym pionowości osi komina przemysłowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wychylenie liniowe p1 na pierwszym poziomie obserwacyjnym wyznacza się jako poziomą odchyłkę osi komina względem pionu, odniesioną do poziomu zerowego. Z rysunku odczytuje się (lub oblicza jako różnicę wskazanych odchyłek) wartość przesunięcia dla poziomu 1, co daje 30 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach kontroli pionowości osi obiektów wysokich (np. kominów) wychylenie liniowe na danym poziomie oznacza poziome przesunięcie osi obiektu względem idealnego pionu. W metodzie rzutowania informacja o położeniu osi na kolejnych poziomach jest przedstawiana na rysunku w postaci odchyłek/odcięć, które pozwalają porównać położenie osi na poziomie obserwacyjnym z poziomem odniesienia (tzw. poziomem zerowym).

Aby wyznaczyć p1, należy:

  • zidentyfikować na rysunku poziom zerowy (poziom odniesienia) oraz pierwszy poziom obserwacyjny,
  • odczytać z rysunku wartości opisujące położenie osi na tych poziomach (zwykle jako odchyłki/odsunięcia w poziomie),
  • wyznaczyć poziomą różnicę między położeniem osi na poziomie 1 i na poziomie zerowym (to jest właśnie wychylenie liniowe p1),
  • podać wynik w milimetrach.

Odpowiedź "30 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada odchyłce/ różnicy odczytanej z rysunku dla pierwszego poziomu obserwacyjnego względem poziomu zerowego (czyli bez mieszania poziomów odniesienia).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "15 mm" zwykle wynika z przyjęcia połowy właściwej odchyłki albo odczytania tylko jednego z wymiarów zamiast różnicy względem poziomu zerowego.
  • "147 mm" może być skutkiem użycia wartości z innego poziomu (np. kolejnego poziomu obserwacyjnego) albo pomylenia skali/oznaczeń na rysunku.
  • "333 mm" najczęściej pojawia się, gdy błędnie zsumuje się kilka odcinków z rysunku lub porówna się niewłaściwe punkty (np. skrajne zamiast odpowiadających sobie odniesień).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odchyłkę liczysz względem poziomu zerowego, a nie między dwoma poziomami obserwacyjnymi. Zwracaj też uwagę na to, czy rysunek podaje odchyłki bezwzględne czy przyrosty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wychylenie liniowe to pozioma odchyłka osi obiektu od idealnego pionu na danym poziomie wysokości. Podaje się je zwykle w milimetrach jako przesunięcie względem poziomu odniesienia (np. poziomu zerowego), co pozwala ocenić, czy obiekt "ucieka" na bok.
Poziom zerowy to poziom odniesienia, do którego porównuje się kolejne poziomy obserwacyjne. Może to być podstawa obiektu albo inny umownie przyjęty poziom na rysunku. Kluczowe jest, by wszystkie odchyłki pi liczyć konsekwentnie względem tego samego odniesienia.
Metoda rzutowania polega na wyznaczeniu położenia osi obiektu na różnych poziomach poprzez rzuty (przeniesienie położenia punktów/osi na płaszczyznę odniesienia). Z rysunku/obiektu dostajesz odchyłki w poziomie, które następnie porównujesz między poziomem obserwacyjnym a poziomem zerowym.
Najpierw znajdź na rysunku wartości dotyczące osi na poziomie 1 i na poziomie zerowym. Następnie policz różnicę położenia w poziomie (to jest p1). Na końcu upewnij się, że wynik jest w mm i że nie porównałeś dwóch poziomów obserwacyjnych zamiast odniesienia zerowego.
Na rysunkach bywa wiele poziomów i odchyłek, a część wartości może dotyczyć innego poziomu niż ten z treści pytania. Typowy błąd to odczyt liczby z "najbliższego" opisu lub policzenie różnicy między dwoma poziomami obserwacyjnymi, mimo że wymagane jest odniesienie do poziomu zerowego.
Nie. Wychylenie liniowe to przesunięcie w poziomie (np. w mm) na danej wysokości. Kąt odchylenia od pionu opisuje nachylenie w stopniach lub gonach. Te wielkości są powiązane, ale nie są tym samym i w zadaniach trzeba uważnie czytać, czy pytanie dotyczy mm czy kąta.
Najczęściej podaje się wynik jako mm (wychylenie liniowe) albo jako miarę kątową (gdy liczy się nachylenie). W zadaniach z rysunku zwykle finalny wynik jest w mm, ale trzeba sprawdzić opisy i skalę, bo czasem wartości na rysunku wymagają przeliczenia.
Pomiary pionowości wykonuje się m.in. przy odbiorach, okresowych kontrolach stanu technicznego oraz w monitoringu przemieszczeń. Dla kominów i innych wysokich obiektów ważne jest wczesne wykrycie odchyłek, które mogą świadczyć o osiadaniu fundamentu lub deformacjach konstrukcji.
Najczęstsze błędy to: odjęcie wartości w złej kolejności (problem ze znakiem), porównanie do niewłaściwego poziomu (np. do poziomu 2 zamiast zerowego) oraz mechaniczne sumowanie odcinków bez sprawdzenia, czy opisują tę samą składową odchyłki. Pomaga prosty szkic i zaznaczenie odniesienia.
Zacznij od podkreślenia: co liczyć (p1), gdzie (poziom 1) i względem czego (poziom zerowy). Na rysunku zakreśl tylko potrzebne wartości, a resztę ignoruj. Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens (rzędu mm, nie setek mm bez powodu).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Wychylenie liniowe p1 na pierwszym poziomie obserwacyjnym wyznacza się jako poziomą odchyłkę osi komina względem pionu, odniesioną do poziomu zerowego."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (dział: pomiary przemieszczeń i odchyłek pionowości)
  • Instrukcje laboratoryjne/ćwiczenia z wyznaczania pionowości metodami pośrednimi (rzutowanie, celowanie)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących odczytu i obliczeń z rysunków pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego