KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Geodeta wykonał pomiar, w wyniku którego uzyskał odczyt na łacie w punkcie początkowym A, wynoszący 3000 mm oraz odległość pomiędzy punktem A i punktem końcowym B, wynoszącą 60 m. Aby możliwe było wytyczenie linii o zadanym pochyleniu wynoszącym 2‰, odczyt na łacie w punkcie B powinien wynosić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie 2‰ oznacza zmianę wysokości 2 mm na 1 m długości. Na odcinku 60 m różnica wynosi 60×2=120 mm. Aby uzyskać taki spadek od punktu A do B, odczyt na łacie w B musi być mniejszy o 120 mm od 3000 mm, czyli 2880 mm. Wartość 2940 mm odpowiadałaby pochyleniu 1‰.

Pełne wyjaśnienie:

Pochylenie podane w promilach (‰) interpretujemy jako ile milimetrów zmienia się wysokość na 1 metr długości. Zatem 2‰ oznacza 2 mm na każdy 1 m.

Najpierw wyznaczamy różnicę wysokości na odcinku 60 m:

ΔH = 60 m × 2 mm/m = 120 mm

Otrzymujemy więc, że pomiędzy punktami A i B wysokość ma zmienić się o 120 mm. W zadaniu wskazana poprawna odpowiedź jest mniejsza od odczytu w punkcie A, co odpowiada sytuacji, w której linia ma opadać z A do B. W takim przypadku odczyt w punkcie B powinien być:

3000 mm − 120 mm = 2880 mm

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • 2940 mm daje zmianę 60 mm względem 3000 mm, czyli 60 mm / 60 m = 1 mm/m = 1‰, a nie 2‰.
  • 3000 mm oznacza brak różnicy (0‰), czyli linię poziomą.
  • 3060 mm oznacza wzrost odczytu o 60 mm, czyli zmianę 1‰ w przeciwnym kierunku niż spadek 2‰ (i o połowę za mało co do wartości bezwzględnej).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprowadź pochylenie do "mm na 1 m", policz ΔH, a dopiero potem zdecyduj, czy w punkcie końcowym trzeba dodać czy odjąć tę wartość (zależnie od kierunku spadku/wzniesienia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
2‰ oznacza, że na każdym 1 m długości różnica wysokości wynosi 2 mm. To wygodny zapis spadku podłużnego: najpierw liczysz "mm na metr", a potem mnożysz przez długość odcinka, aby dostać ΔH.
Przelicz spadek na mm/m i pomnóż przez długość: ΔH = 2 mm/m × 60 m = 120 mm. Jeśli pracujesz w metrach, to 120 mm = 0,12 m. Kluczowe jest ujednolicenie jednostek.
Bo odczyt na łacie zwykle podany jest w mm, a pochylenie w ‰ wygodnie liczy się jako mm na 1 m. Jeśli zostawisz metry i milimetry jednocześnie, łatwo o błąd rzędu 10 lub 1000.
Najpierw policz samą wartość ΔH. Znak zależy od tego, czy linia ma się wznosić czy opadać w kierunku punktu końcowego. Przy spadku z A do B odczyt w B będzie mniejszy; przy wzniesieniu będzie większy.
To wartość odczytana z łaty (np. w niwelacji) w punkcie A, zapisana w milimetrach. W zadaniach ze spadkiem często traktuje się ją jako punkt odniesienia do wyliczenia, jaki odczyt powinien wyjść w punkcie B, aby spełnić zadane pochylenie.
Nie, bo różnica między 3000 mm a 2940 mm to 60 mm. Na odcinku 60 m daje to 60 mm / 60 m = 1 mm/m, czyli 1‰. Żeby było 2‰, różnica musi wynosić 120 mm.
Jeśli w punkcie A i B odczyt jest identyczny (3000 mm i 3000 mm), to różnica wynosi 0 mm. A skoro ΔH = 0, to pochylenie i = ΔH/L też wynosi 0. To sytuacja linii poziomej, a nie spadku 2‰.
Nie. 2% to 2/100, a 2‰ to 2/1000. W praktyce 2% jest 10 razy większe niż 2‰. Pomylenie tych jednostek to częsty błąd i daje wyniki przesunięte o rząd wielkości.
Najczęściej: mylenie % z ‰, brak zamiany jednostek (m i mm), pomylenie znaku (dodawanie zamiast odejmowania) oraz liczenie "na oko" bez sprawdzenia, czy ΔH/L faktycznie daje zadane pochylenie.
Policz różnicę odczytów: 3000 mm − 2880 mm = 120 mm. Potem podziel przez długość: 120 mm / 60 m = 2 mm/m, czyli 2‰. Taka weryfikacja na końcu często pozwala wyłapać błąd jednostek lub zły znak.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pochylenie 2‰ oznacza zmianę wysokości 2 mm na 1 m długości."

Materiały:

  • Podręczniki/ skrypty z geodezji inżynieryjnej: niwelacja i tyczenie
  • Zadania rachunkowe z profili podłużnych i obliczania spadków
  • Notatki z definicji: procent, promil, spadek, pochylenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego