KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 6.
Gleby należące do V klasy bonitacyjnej nadają się do uprawy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gleby V klasy bonitacyjnej to gleby słabe, zwykle lekkie i mało zasobne, dlatego wybiera się na nich rośliny o mniejszych wymaganiach siedliskowych.
Żyto dobrze plonuje na słabszych stanowiskach, a seradela jest rośliną tolerującą uboższe, piaszczyste gleby, więc taki zestaw jest najbardziej typowy.

Pełne wyjaśnienie:

Klasa bonitacyjna gleby informuje o jej przydatności rolniczej. Gleby V klasy to stanowiska słabe: z reguły o niższej żyzności, mniejszej pojemności wodnej i ograniczonej zasobności w składniki pokarmowe. W praktyce oznacza to, że uprawa roślin bardzo wymagających (potrzebujących wysokiej zasobności, dobrej struktury i wilgotności) jest na nich ryzykowna i zwykle nieopłacalna.

Dlatego na takich glebach dobiera się gatunki mało wymagające. Odpowiedź "seradeli i żyta." pasuje do tej zasady: żyto jest zbożem tradycyjnie kojarzonym z lepszą tolerancją słabszych, lżejszych stanowisk, a seradela (motylkowa drobnonasienna) bywa wskazywana jako roślina radząca sobie na uboższych glebach, szczególnie lekkich.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo zawierają rośliny o przeciętnie wyższych wymaganiach lub kojarzone z lepszymi glebami:

  • "koniczyny i pszenicy." – pszenica zwykle wymaga lepszych warunków glebowych niż żyto; zestaw sugeruje stanowiska co najmniej średnie.
  • "łubinu i rzepaku." – łubin bywa rozważany na słabszych glebach, ale rzepak jest na ogół bardziej wymagający (m.in. pod względem zasobności i stabilnych warunków), więc para nie jest typowa dla klasy V.
  • "warzyw i buraków cukrowych." – to uprawy zwykle wysokowymagające, dla których potrzebne są gleby żyzne i dobrze utrzymujące wodę; na klasie V ryzyko spadku plonu jest bardzo duże.

W kontekście produkcji pszczelarskiej taka wiedza pomaga także ocenić, jakie rośliny mogą dominować w okolicy pasieki na słabszych gruntach, a więc jakiego typu pożytków (pyłkowych/nektarowych) można się realnie spodziewać.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
V klasa bonitacyjna oznacza glebę słabą rolniczo, zwykle o mniejszej żyzności i ograniczonej zdolności do utrzymania wody oraz składników pokarmowych. W praktyce na takich glebach wybiera się gatunki mniej wymagające, a uprawy intensywne dają wysokie ryzyko niskiego plonu.
Najczęściej wybiera się rośliny o niższych wymaganiach siedliskowych, które lepiej znoszą uboższe stanowiska. W typowych ujęciach dydaktycznych do takich upraw zalicza się m.in. żyto oraz wybrane motylkowe tolerujące gleby lekkie, np. seradelę.
Żyto jest często wskazywane jako zboże bardziej tolerancyjne na słabsze warunki niż pszenica. Dzięki temu bywa wybierane tam, gdzie gleba jest uboższa, lżejsza lub ma słabszą strukturę. Nie oznacza to, że zawsze da wysoki plon, ale zwykle ma mniejsze wymagania stanowiskowe.
Pszenica jest zwykle postrzegana jako roślina o wyższych wymaganiach, szczególnie gdy oczekuje się dobrego plonowania. Na glebach V klasy częściej brakuje zasobności i stabilnej wilgotności, więc wzrasta ryzyko spadku plonu oraz opłacalności. Dlatego częściej dobiera się zboża mniej wymagające.
Najczęściej nie są to uprawy typowe dla gleb V klasy, ponieważ zwykle wymagają żyznego, zasobnego i dość wilgotnego stanowiska, aby uzyskać wysoki i stabilny plon. Na słabszych glebach koszty i nakłady mogą nie przełożyć się na efekt, a ryzyko niepowodzenia jest duże.
Klasa gleby wpływa na to, jakie rośliny są chętnie uprawiane i jakie gatunki dobrze rosną naturalnie. Pszczelarz, znając dominujące klasy gleb, może lepiej przewidywać bazę pożytkową (pyłek i nektar), planować wędrówki oraz oceniać, czy w okolicy będą częściej rośliny mało wymagające, np. zboża.
Częsty błąd to wybór roślin "bardziej wartościowych" ekonomicznie zamiast dopasowanych do siedliska. Inny błąd to mylenie klasy bonitacyjnej z jednym parametrem (np. samym odczynem) i ignorowanie, że klasa odnosi się do ogólnej przydatności rolniczej i potencjału plonowania.
Rzepak bywa uznawany za uprawę bardziej wymagającą pod względem zasobności i stabilnych warunków stanowiska. Z tego powodu nie jest typowym skojarzeniem dla gleb V klasy w zadaniach egzaminacyjnych. W praktyce decyzja zależy od wielu czynników, ale w testach zwykle wskazuje się rośliny mniej wymagające.
W testach pomaga zasada: gleby słabe (np. V klasa) łączymy z roślinami tolerancyjnymi na uboższe stanowiska, a gleby dobre z uprawami intensywnymi. Jeśli w odpowiedzi pojawiają się warzywa, buraki cukrowe lub pszenica, często sugeruje to wyższe wymagania i lepszą klasę gleby.
Warto powtórzyć: (1) charakterystykę klas bonitacyjnych, (2) wymagania glebowe podstawowych roślin uprawnych, (3) rośliny pożytkowe ważne dla pszczół. Ucz się skojarzeń: słabe gleby → rośliny mniej wymagające; dobre gleby → uprawy intensywne.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa oraz produkcji roślinnej (działy: bonitacja gleb, wymagania roślin)
  • Materiały szkolne z rolnictwa dotyczące klas bonitacyjnych i doboru gatunków
  • Zestawienia/agrotechniczne tabele wymagań glebowych roślin uprawnych (materiały dydaktyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego