KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Głowica sensoryczna robota wyposażona jest w cztery bezdotykowe czujniki a, b, c, d. Jaki sygnał będzie wygenerowany przez prawidłowo działający układ sterowania głowicą na wyjściach x, y, gdy a=0, b=1, c=0, d=0?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny związany z układem sterowania głowicą sensoryczną robota, co jest częścią
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć wyjścia x i y, podstawia się stany wejść a=0, b=1, c=0, d=0 do zależności wynikających ze schematu układu sterowania głowicą (logika kombinacyjna).
Po przejściu przez kolejne elementy logiki z rysunku otrzymuje się na wyjściach stan x=1 oraz y=0.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z układów sterowania dyskretnego (logika kombinacyjna) wyjścia x i y są funkcjami stanów wejściowych a, b, c, d. Czujniki bezdotykowe pracują tu jako źródła sygnałów binarnych, a układ sterowania przetwarza je zgodnie ze swoim schematem logicznym.

Poprawny tok postępowania jest zawsze taki sam:

  • Krok 1: przepisz wektor wejść w ustalonej kolejności: a=0, b=1, c=0, d=0.
  • Krok 2: przejdź przez schemat od wejść do wyjść, wyznaczając stany sygnałów pośrednich (jeśli występują).
  • Krok 3: na końcu odczytaj wynik dla wyjść x oraz y.

Dla podanych stanów wejściowych, po podstawieniu do zależności/połączeń przedstawionych w układzie sterowania głowicą, otrzymuje się wynik: x=1, y=0.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w typowych zadaniach tego typu:

  • "x=0, y=1" zwykle wynika z zamiany ról wyjść (odczytania y jako x) albo błędnego odczytu jednego z wejść (np. potraktowania a jako 1).
  • "x=0, y=0" bywa skutkiem nieuwzględnienia faktu, że pojedynczy aktywny sygnał (tu b=1) może wymuszać stan wysoki na jednej gałęzi logiki; często to efekt "zgaszenia" sygnału przez pomyłkę w jednym kroku.
  • "x=1, y=1" to częsty skutek niekontrolowanego założenia, że aktywny czujnik zawsze podnosi oba wyjścia, zamiast analizy rzeczywistych warunków logicznych dla każdego wyjścia osobno.

Wskazówka egzaminacyjna: przy wielu wejściach warto zapisywać wartości sygnałów pośrednich w małej tabeli obok schematu. Minimalizuje to pomyłki w przepisywaniu 0/1 i w kolejności a–d.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najpewniejsza metoda to przejście po schemacie od wejść do wyjść i wyznaczanie kolejno sygnałów pośrednich.

Wpisz wartości a–d, a potem dla każdego bloku logiki oblicz jego wynik 0/1. Na końcu odczytaj stany x i y.

To wektor stanów binarnych z czujników/wejść sterownika.

"0" oznacza stan nieaktywny (niski), a "1" stan aktywny (wysoki) w typowej konwencji. W praktyce zawsze trzeba zachować kolejność oznaczeń a, b, c, d podczas podstawiania.

Bo oba warianty wyglądają podobnie, a błąd często wynika z zamiany nazw wyjść lub odczytania ich w złej kolejności.

Pomaga podpisanie przewodów na rysunku i zapisywanie wyników jako par (x,y) zawsze w tej samej kolejności.

Przed analizą schematu przepisz wartości w jednej linijce: a=…, b=…, c=…, d=… i podkreśl literę, którą aktualnie podstawiasz.

To proste "zabezpieczenie proceduralne" ogranicza pomyłki przepisywania 0/1 pod niewłaściwą literą.

To zespół elementów pomiarowych (np. czujników bezdotykowych) oraz często części mechanicznej mocowania, który dostarcza sygnały do sterowania.

W aplikacjach robota głowica może wykrywać obecność obiektu, położenie lub odległość, a sterowanie przetwarza te sygnały na wyjścia.

Nie zawsze. Zależy od typu czujnika i konfiguracji wyjścia (np. NO/NC) oraz od tego, czy wejście jest aktywne stanem wysokim czy niskim.

Na egzaminie kieruj się konwencją przyjętą w zadaniu i schematem połączeń, a nie intuicją.

Najczęstsze to: pomylenie liter wejść, zgubienie jednego z sygnałów (np. c lub d), błędny odczyt wyjść x/y oraz pominięcie sygnałów pośrednich.

Dobra praktyka to zapis stanów krok po kroku i kontrola na końcu, czy wykorzystano wszystkie wejścia.

Ćwicz zadania z podstawianiem stanów 0/1 do schematów i budowaniem tablic prawdy dla prostych układów.

Ucz się także czytania oznaczeń wejść/wyjść oraz sposobów zapisu par wyjściowych (x,y). Najwięcej punktów traci się na drobnych pomyłkach.

Logika binarna jest odporna na zakłócenia, łatwa do diagnozowania i prosta w implementacji w sterownikach.

Wiele decyzji (np. "obiekt wykryty/nie wykryty") ma charakter dwustanowy. Sygnały analogowe też występują, ale często są progowane do 0/1 dla potrzeb szybkich decyzji.

Najczęściej przez podgląd diagnostyki I/O w sterowniku, pomiar napięcia na zaciskach oraz obserwację sygnalizacji LED na modułach wejść/wyjść.

Ważne jest porównanie stanu czujnika (a–d) z oczekiwanym stanem wyjść (x,y) zgodnie z logiką układu.

info

Około 27% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z techniki cyfrowej: bramki logiczne i układy kombinacyjne (poziom podstawowy)
  • Ćwiczenia z analizy tablic prawdy i wyznaczania stanów wyjść dla zadanych wejść
  • Instrukcje serwisowe/UR dotyczące diagnostyki wejść i wyjść w układach automatyki (I/O)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego