KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 35.
Główną przyczyną "szarpania" pilarki w czasie wykonywania rzazu jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Szarpanie" podczas rzazu zwykle wynika z tego, że łańcuch pobiera zbyt gruby wiór. Dzieje się tak, gdy ograniczniki (ograniczniki zagłębienia) są nadmiernie spiłowane i zęby tnące zbyt agresywnie "wgryzają się" w drewno, powodując drgania i nierówną pracę prowadzenia pilarki.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw opisany w pytaniu ("szarpanie" pilarki podczas wykonywania rzazu) najczęściej oznacza, że łańcuch tnie zbyt agresywnie: zamiast płynnie pobierać wiór, "wgryza się" skokowo, co daje drgania, szarpnięcia i trudność w utrzymaniu równego posuwu.

Za grubość pobieranego wióra odpowiada nie tylko ostrość ogniw tnących, ale przede wszystkim ogranicznik zagłębienia (potocznie: ogranicznik). Jego zadaniem jest ograniczanie, jak głęboko ząb tnący wejdzie w drewno. Jeśli ograniczniki zostaną nadmiernie spiłowane (zbyt niskie), ząb zaczyna zabierać zbyt gruby wiór. Skutkiem jest gwałtowne "łapanie" materiału, nierówne obciążenia i właśnie odczuwalne szarpanie podczas rzazu. W praktyce to także zwiększa ryzyko niebezpiecznych reakcji pilarki.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne typowe usterki, ale ich objawy są zwykle odmienne:

  • "Niepoprawne naostrzenie ogniw tnących z jednej strony" najczęściej powoduje ściąganie pilarki w jedną stronę (krzywy rzaz), bo zęby po jednej stronie tną skuteczniej niż po drugiej, a nie typowe "wgryzanie się" i szarpanie.
  • "Rozszerzenie rowka prowadnicy" wiąże się raczej z gorszym prowadzeniem łańcucha, luzami, nierówną pracą zestawu tnącego i problemami z utrzymaniem kierunku, ale nie jest to klasyczna główna przyczyna agresywnego poboru wióra.
  • "Stępienie łańcucha tnącego" zazwyczaj daje spadek wydajności, pył zamiast wiórów, konieczność większego docisku i przegrzewanie, czyli "tępe cięcie", a nie szarpanie wynikające z nadmiernego zagłębiania się zęba.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zależność: zbyt niskie ograniczniki = zbyt gruby wiór = agresywne cięcie i szarpanie. Jeśli objawem jest krzywy rzaz, wtedy częściej podejrzewa się asymetrię ostrzenia lub zużycie prowadnicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ogranicznik (ogranicznik zagłębienia) to element przy każdym zębie tnącym, który ustala, jak głęboko ząb może wejść w drewno. Dzięki temu reguluje grubość wióra i stabilność cięcia. Zbyt niski ogranicznik powoduje agresywne "wgryzanie się", a zbyt wysoki spadek wydajności.
Gdy ograniczniki są za niskie, ząb tnący pobiera zbyt gruby wiór. Łańcuch zaczyna "łapać" drewno skokowo, rośnie opór i drgania, a pilarka wyrywa do przodu. To daje odczucie szarpania i utrudnia płynny posuw, zwłaszcza w twardszym drewnie.
Szarpanie to drgania i skokowe "wgryzanie się" łańcucha w materiał (często przez zbyt niskie ograniczniki). Ściąganie na bok to tendencja do krzywego rzazu, zwykle przez nierówne ostrzenie zębów (różna długość/ostrość) lub problemy z prowadnicą. Objawy są inne, więc i diagnoza bywa inna.
Stępiony łańcuch najczęściej powoduje wolne cięcie, pył zamiast wiórów, potrzebę większego docisku i przegrzewanie. Może dawać nieprzyjemne wibracje, ale typowe "szarpanie" (agresywne łapanie drewna) częściej wiąże się z nieprawidłową wysokością ograniczników niż z samym stępieniem.
Zbyt wysokie ograniczniki ograniczają zagłębianie zęba, więc łańcuch pobiera bardzo cienki wiór lub w ogóle "ślizga się" po drewnie. Cięcie jest wolne, operator mocno dociska pilarkę, rośnie czas pracy i zmęczenie. To przeciwieństwo agresywnego cięcia i szarpania.
Ograniczniki kontroluje się okresowo, zwłaszcza po kilku ostrzeniach, ponieważ ząb tnący skraca się, a różnica wysokości między zębem i ogranicznikiem może się zmieniać. W praktyce warto sprawdzać je wtedy, gdy zmienia się charakter cięcia (np. pilarka zaczyna szarpać lub wyraźnie traci wydajność).
Częste błędy to: nierówna długość zębów po obu stronach (potem krzywy rzaz), zły kąt prowadzenia pilnika, pomijanie kontroli ograniczników oraz zbyt agresywne spiłowanie ograniczników "żeby szybciej cięło". Na egzaminie pytania często łączą objaw z konkretnym błędem obsługowym.
Zużyty lub rozszerzony rowek prowadnicy może pogarszać prowadzenie łańcucha, zwiększać luzy i wpływać na stabilność pracy, ale nie jest typową główną przyczyną agresywnego "wgryzania się" w drewno. Szarpanie w sensie skokowego poboru wióra częściej wynika z ustawienia ograniczników niż z samego rowka.
Należy przerwać cięcie, ustabilizować pozycję, wyłączyć napęd łańcucha i ocenić stan zestawu tnącego. W praktyce sprawdza się m.in. wysokość ograniczników, stan ostrza oraz napięcie i smarowanie łańcucha. Kontynuowanie pracy mimo szarpania zwiększa ryzyko utraty kontroli i wypadku.
Najlepiej uczyć się parami: objaw → możliwa przyczyna. Przećwicz rozróżnianie: szarpanie (często ograniczniki), krzywy rzaz (często asymetria ostrzenia), pył i dymienie (często stępienie/brak smarowania). Pomaga też praktyka na zajęciach z obsługi pilarki i analiza typowych błędów.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Szarpanie" podczas rzazu zwykle wynika z tego, że łańcuch pobiera zbyt gruby wiór."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z użytkowania i obsługi pilarek łańcuchowych w leśnictwie (materiały szkolne)
  • Instrukcje obsługi producentów pilarek i łańcuchów (rozdziały o ostrzeniu i ogranicznikach)
  • Materiały BHP dotyczące bezpiecznej pracy pilarką (ze szczególnym uwzględnieniem reakcji pilarki i odbicia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego