Układ smarowania w silniku spalinowym ma za zadanie dostarczyć olej do miejsc tarcia (np. panewki wału korbowego, elementy rozrządu), odprowadzać ciepło i zanieczyszczenia oraz tworzyć film olejowy ograniczający zużycie. Aby olej mógł dotrzeć do tych punktów w odpowiedniej ilości, kluczowe jest wymuszenie przepływu i uzyskanie właściwego ciśnienia oleju.
Pompa oleju jest elementem "głównym", ponieważ to ona zasysa olej (zwykle z miski olejowej przez smok) i tłoczy go do magistrali olejowej oraz dalej do węzłów tarcia. Bez pracy pompy układ nie spełnia podstawowej funkcji: olej nie krąży w sposób zapewniający smarowanie pod ciśnieniem, a ryzyko zatarcia i uszkodzeń gwałtownie rośnie.
- Filtr siatkowy oleju (często w smoku) chroni pompę przed większymi zanieczyszczeniami, ale nie wytwarza ciśnienia ani nie tłoczy oleju — jest elementem pomocniczym.
- Komora korbowa wału korbowego nie jest elementem układu smarowania w sensie urządzenia realizującego obieg; stanowi przestrzeń w silniku, do której olej spływa i w której zachodzą zjawiska związane z pracą mechanizmu korbowego.
- Smarowana olejem pompa wtryskowa (w zależności od konstrukcji) może być odbiornikiem oleju lub elementem, który jest smarowany, ale nie jest podstawowym elementem układu smarowania silnika jako całości.
W praktyce serwisowej rozróżnienie ról pomaga w diagnozie: np. spadek ciśnienia oleju częściej wiąże się z problemem w obszarze zasilania i tłoczenia (pompa, nieszczelności, zawór przelewowy) niż z samą przestrzenią w silniku czy urządzeniem jedynie smarowanym olejem.
