KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 16.
Godło mapy 6.115.27.25.3.4 w układzie współrzędnych PL-2000 oznacza mapę w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Godło arkusza mapy w systemie podziału arkuszowego jest powiązane z określoną skalą opracowania.
Wskazane godło "6.115.27.25.3.4" odpowiada mapie w skali 1:500, a pozostałe skale (1:1000, 1:2000, 1:5000) dotyczą innych poziomów podziału arkuszy i innych oznaczeń.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji godło mapy (oznaczenie arkusza) jest elementem systemu indeksacji, który pozwala jednoznacznie określić, jaki arkusz mapy mamy na myśli oraz z jakiego poziomu podziału arkuszowego on pochodzi. W praktyce oznacza to, że określona postać godła jest skorelowana z konkretną skalą mapy, ponieważ różne skale mają różną szczegółowość i zwykle inny rozmiar arkusza w terenie.

W tym zadaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznania skali na podstawie zapisu godła. Dla podanego godła "6.115.27.25.3.4" prawidłowa jest odpowiedź "1:500". Taka skala jest typowa dla opracowań wymagających wysokiej szczegółowości (np. prace o charakterze sytuacyjno-wysokościowym w obszarach zurbanizowanych), dlatego w systemie indeksacji ma przypisane odpowiednio "gęste" rozróżnienie arkuszy.

  • Odpowiedź "1:1000" jest nieprawidłowa, ponieważ odpowiada innemu poziomowi szczegółowości i w konsekwencji innemu schematowi podziału arkuszy, a więc innemu godłu.
  • Odpowiedź "1:2000" jest nieprawidłowa z analogicznego powodu: mniejsza szczegółowość mapy oznacza inny podział arkuszowy i inne oznaczenia.
  • Odpowiedź "1:5000" jest nieprawidłowa, ponieważ jest to skala jeszcze mniejszej szczegółowości, zwykle używana do bardziej ogólnych opracowań; jej arkusze obejmują większy obszar i mają inne godłowanie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nie pamiętasz przyporządkowania, ucz się tego poprzez zestawienia (tabele) oraz ćwiczenia: bierz losowe godła i dopasowuj do skali. Najczęstszy błąd to intuicyjne wybieranie "często spotykanej" skali bez znajomości reguły systemu arkuszowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Godło mapy to oznaczenie arkusza w systemie podziału arkuszowego, które pozwala jednoznacznie zidentyfikować mapę (arkusz) w danym układzie odniesienia i poziomie szczegółowości. W praktyce ułatwia wyszukiwanie, zamawianie i archiwizację materiałów kartograficznych.
W wielu systemach indeksacji arkuszy określony format godła odpowiada konkretnemu poziomowi podziału arkuszowego, a ten poziom jest związany ze skalą. Im większa szczegółowość (np. 1:500), tym drobniejszy podział i bardziej szczegółowe oznaczenia arkuszy.
Ponieważ geodeta w pracy często korzysta z zasobu i opracowań kartograficznych, które są porządkowane według arkuszy. Umiejętność rozpoznania skali i arkusza po godle pomaga dobrać właściwe materiały do zadania oraz uniknąć użycia mapy o niewłaściwej szczegółowości.
Najczęściej mylą się skale zbliżone zastosowaniem i "brzmiące znajomo" w praktyce: 1:500 z 1:1000 oraz 1:1000 z 1:2000. Mechanizm błędu polega na zgadywaniu na podstawie częstotliwości użycia skali zamiast na znajomości reguł systemu podziału arkuszy.
Układ odniesienia (np. PL-2000) determinuje sposób odniesienia współrzędnych i organizację danych przestrzennych, a w konsekwencji bywa powiązany z przyjętym systemem indeksacji arkuszy. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych podanie układu jest istotnym kontekstem.
Najlepiej ćwiczyć na przykładach: rozpoznawaj typowe zastosowania skali 1:500 (wysoka szczegółowość) i ucz się przyporządkowania godło–skala z tabel/opracowań szkolnych. Pomaga też porównywanie arkuszy: co widać na 1:500, a co znika przy 1:2000 lub 1:5000.
Gdy potrzebna jest duża szczegółowość sytuacyjna (np. w terenach zabudowanych) i precyzyjne przedstawienie obiektów. Skala 1:500 bywa używana w pracach projektowych i inwentaryzacyjnych, gdzie drobne szczegóły mają znaczenie dla decyzji technicznych.
Porównaj stopień szczegółowości treści: na 1:500 obiekty są przedstawione bardziej szczegółowo, a odległości na mapie odpowiadają mniejszym odcinkom w terenie. Dodatkowo sprawdzaj opis mapy (metrykę) i podział arkuszowy: mniejszy obszar arkusza zwykle oznacza większą skalę.
Bo uczniowie kojarzą te skale z mapami "ogólnymi" i czasem zakładają, że każde godło dotyczy map o mniejszej szczegółowości. To błąd heurystyki: bez znajomości reguł indeksacji łatwo wybrać skalę, którą widuje się w innych kontekstach (np. przeglądowych).
Typowe błędy to: zgadywanie na podstawie długości zapisu godła, mylenie systemów godłowania między różnymi mapami oraz brak rozróżnienia, że skala jest "zaszyta" w poziomie podziału arkuszy. Pomaga metoda: ucz się zestawów przykładowych i rozwiązuj serie podobnych zadań.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kartografii geodezyjnej dotyczące podziału arkuszowego i godłowania
  • Ćwiczenia z identyfikacji arkuszy mapy zasadniczej i map do celów projektowych
  • Instrukcje i opracowania szkolne omawiające układy współrzędnych (w tym PL-2000) oraz zasady indeksacji map

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego