KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 22.
Górny lewy stały pierwszy trzonowiec w systemie Haderupa i FDI oznacza się odpowiednio jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W systemie Haderupa znak "+" odnosi się do szczęki, a położenie znaku względem cyfry wskazuje stronę. Dlatego "+6" oznacza górny lewy pierwszy trzonowiec. W systemie FDI ten sam ząb ma numer 26: "2" to górny lewy kwadrant, a "6" to pierwszy trzonowiec.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego samego zęba opisanego w dwóch różnych systemach numeracji: Haderupa oraz FDI (dwucyfrowym). Kluczowe są trzy informacje: górny (szczęka), lewy (strona pacjenta) oraz stały pierwszy trzonowiec (ząb "6" w schematach uzębienia stałego).

System FDI zapisuje ząb dwoma cyframi:

  • pierwsza cyfra oznacza ćwiartkę (kwadrant) uzębienia stałego,
  • druga cyfra oznacza kolejny ząb w tej ćwiartce, licząc od linii pośrodkowej (1–8).

Dla uzębienia stałego górny lewy kwadrant ma numer "2", a pierwszy trzonowiec to "6", więc otrzymujemy 26.

System Haderupa wykorzystuje znaki "+" dla szczęki i "−" dla żuchwy oraz cyfrę zęba w danym łuku. Dodatkowo położenie znaku względem cyfry służy do rozróżnienia strony. Dla górnego lewego pierwszego trzonowca prawidłowym zapisem jest +6.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "6- i 46": zawiera zapis z myślnikiem, który wskazuje żuchwę, a liczba 46 w FDI oznacza dolny prawy pierwszy trzonowiec, więc nie pasuje do "górny lewy".
  • "+4 i 34": "4" odnosi się do pierwszego przedtrzonowca, nie do pierwszego trzonowca; dodatkowo 34 w FDI to dolny lewy pierwszy przedtrzonowiec.
  • "4- i 24": 24 w FDI to górny lewy pierwszy przedtrzonowiec, więc także nie jest to pierwszy trzonowiec; zapis Haderupa z "4" dodatkowo wskazuje inny typ zęba.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal kwadrant (góra/dół i lewa/prawa pacjenta), potem typ zęba (tu: "6"), a na końcu dopasuj zapis do zasad konkretnego systemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W systemie FDI pierwsza cyfra oznacza ćwiartkę uzębienia stałego, a druga kolejność zęba od linii pośrodkowej. "26" to górny lewy kwadrant (2) i pierwszy trzonowiec (6), czyli górny lewy stały pierwszy trzonowiec.
W FDI druga cyfra wskazuje typ zęba w ćwiartce: 1–2 siekacze, 3 kieł, 4–5 przedtrzonowce, 6–8 trzonowce. Pierwszy trzonowiec ma zawsze końcówkę "6", więc szukasz liczby zakończonej na 6.
W zapisie Haderupa znak "+" odnosi się do szczęki (zęby górne), a "−" do żuchwy (zęby dolne). Dzięki temu już na pierwszy rzut oka widać, czy chodzi o ząb w łuku górnym czy dolnym, co ułatwia dokumentację.
Zawsze przyjmuj perspektywę pacjenta: jego lewa strona to Twoja prawa, gdy stoisz naprzeciwko. W zadaniach egzaminacyjnych zatrzymaj się na chwilę i "obróć" obraz w głowie, zanim dopasujesz kwadrant w FDI lub stronę w Haderupie.
Nie. "26" to górny lewy pierwszy trzonowiec, a "46" to dolny prawy pierwszy trzonowiec (inny kwadrant). Końcówka "6" oznacza podobny typ zęba (pierwszy trzonowiec), ale pierwsza cyfra całkowicie zmienia lokalizację w jamie ustnej.
Najczęściej myli się: (1) stronę lewą i prawą (perspektywa obserwatora zamiast pacjenta), (2) szczękę z żuchwą, (3) przedtrzonowce z trzonowcami (4/5 vs 6/7/8). Pomaga szybkie przypomnienie mapy kwadrantów i końcówek.
"24" to górny lewy kwadrant (2) oraz pierwszy przedtrzonowiec (4). To ważna pułapka: wielu zdających widzi "2" i myśli, że wszystko pasuje do "górny lewy", ale druga cyfra zmienia typ zęba i decyduje, czy to przedtrzonowiec czy trzonowiec.
W oznaczeniach opartych na kolejności od linii pośrodkowej (np. FDI) przedtrzonowce to zwykle "4" i "5", a trzonowce "6", "7", "8". Jeśli w pytaniu jest "pierwszy trzonowiec", szukasz "6", nie "4".
Numeracja FDI jest powszechna w kartach pacjenta, planach leczenia, opisach zabiegów profilaktycznych (np. lakowanie bruzd) i w komunikacji między personelem. Ujednolica zapisy i zmniejsza ryzyko pomyłki przy wskazywaniu konkretnego zęba.
Może się pojawiać jako element wiedzy o różnych systemach oznaczania zębów. Najważniejsze jest zrozumienie zasady: inny zapis, ale ten sam ząb anatomicznie. Na egzaminie warto umieć przełożyć opis "górny lewy pierwszy trzonowiec" na kilka spotykanych systemów.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w systemie Haderupa znak "+" odnosi się do szczęki, a położenie znaku względem cyfry wskazuje stronę.

Źródła:

  • FDI World Dental Federation – opis systemu dwucyfrowego (FDI two-digit notation), https://www.fdiworlddental.org/ - dostęp 2026-02-27
  • ISO 3950:2016 Dentistry — Designation system for teeth and areas of the oral cavity (norma dotycząca oznaczania zębów), ISO, 2016
  • Wikipedia – Tooth numbering systems (sekcje: FDI World Dental Federation notation, Haderup system), https://en.wikipedia.org/wiki/Tooth_numbering_systems - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Atlas anatomii zębów i jamy ustnej (działy: uzębienie stałe, nazewnictwo zębów)
  • Materiały dydaktyczne szkół medycznych dotyczące systemów numeracji uzębienia (FDI i Haderup)
  • Norma ISO dotycząca oznaczania zębów (dla ujednolicenia terminologii i schematów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego