Podział skał magmowych opiera się m.in. na miejscu i warunkach krystalizacji magmy. Jeśli magma zastyga głęboko pod powierzchnią (w skorupie), chłodzi się wolniej, a kryształy mają czas urosnąć do większych rozmiarów. Takie skały nazywa się plutonicznymi (głębinowymi).
Granit i dioryt są klasycznymi przykładami skał plutonicznych: powstają w intruzjach, mają zwykle jawnokrystaliczną teksturę i są związane z powolnym stygnięciem magmy w głębi.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "Żyłowe" (subwulkaniczne) to skały krystalizujące płycej, często w formie żył i dajek. Mogą mieć drobniejszą strukturę lub cechy pośrednie, ale granit i dioryt są w typowym ujęciu zaliczane do plutonicznych, nie do żyłowych.
- "Wulkaniczne" (wylewne) tworzą się na powierzchni lub bardzo płytko, przy szybkim stygnięciu lawy, przez co zwykle są drobnoziarniste lub szkliwiste (np. bazalt, ryolit). To inna grupa niż granit i dioryt.
- "Piroklastyczne" to utwory z materiału wyrzucanego podczas erupcji (popioły, lapille, bomby wulkaniczne), z których powstają np. tufy. Nie są to typowe, głębinowe skały krystaliczne takie jak granit i dioryt.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się nazwy takie jak granit, dioryt, gabro, sjenit, najczęściej chodzi o rozpoznanie grupy plutonicznej (powolne stygnięcie, większe kryształy). Dla kontrastu: bazalt, andezyt, ryolit kojarz z grupą wulkaniczną, a tuf z piroklastyczną.
