KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 46.
Groźną chorobą zawodową rolników przenoszoną przez kleszcze jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Borelioza (choroba z Lyme) jest jedną z najważniejszych chorób przenoszonych przez kleszcze, istotną m.in. dla osób pracujących w terenie, w tym rolników. Bruceloza szerzy się głównie przez kontakt z zakażonymi zwierzętami/produktami, wścieklizna przez pogryzienie, a toksoplazmoza zwykle przez żywność lub kontakt z odchodami.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "borelioza" jest poprawna, ponieważ borelioza (choroba z Lyme) jest zakażeniem bakteryjnym przenoszonym przez kleszcze. W praktyce rolniczej ryzyko wzrasta podczas prac w wysokiej roślinności, na łąkach, miedzach i obrzeżach lasu, gdzie częściej dochodzi do ekspozycji na kleszcze.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "bruceloza" – to choroba odzwierzęca, ale typowo wiąże się z kontaktem z zakażonymi zwierzętami gospodarskimi lub materiałem biologicznym (np. podczas porodu, uboju, pracy z surowymi produktami zwierzęcymi), a nie z ukąszeniem kleszcza jako główną drogą przeniesienia.
  • "wścieklizna" – klasycznie przenosi się przez ugryzienie zakażonego zwierzęcia i kontakt śliny z raną lub błonami śluzowymi. Nie jest typową chorobą odkleszczową.
  • "toksoplazmoza" – najczęściej wiąże się ze spożyciem skażonej żywności (np. surowego/niedogotowanego mięsa) lub kontaktem z oocystami (np. zanieczyszczenie środowiska odchodami kotów). Kleszcze nie są standardowym wektorem tej choroby.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się warunek "przenoszoną przez kleszcze", w pierwszej kolejności rozważ choroby odkleszczowe (np. boreliozę), a dopiero potem inne zoonozy typowe dla gospodarstw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Borelioza (choroba z Lyme) to zakażenie bakteryjne, którego typową drogą przeniesienia jest ukąszenie kleszcza. Dlatego jest zaliczana do chorób odkleszczowych i dotyczy osób często przebywających w terenie, np. rolników pracujących na łąkach i polach.
Po ukąszeniu mogą pojawić się objawy skórne (np. rumień wędrujący), a także objawy ogólne jak osłabienie, bóle mięśni i stawów. Nie każdy przypadek daje natychmiastowe symptomy, dlatego ważna jest obserwacja miejsca ukąszenia i konsultacja lekarska przy niepokojących zmianach.
Rolnicy często pracują w środowiskach sprzyjających bytowaniu kleszczy: wysoka trawa, zarośla, obrzeża lasów, miedze. Dodatkowo praca sezonowa w cieplejszych miesiącach zwiększa czas ekspozycji. To podnosi ryzyko ukąszeń i zakażeń przenoszonych przez kleszcze.
Kleszcza należy usunąć możliwie szybko, chwytając go jak najbliżej skóry i wyciągając zdecydowanym ruchem (bez wyciskania). Po usunięciu miejsce warto oczyścić, a datę ukąszenia zanotować. Jeśli pojawi się rumień lub objawy ogólne, potrzebna jest konsultacja medyczna.
Najważniejsze są: odzież zakrywająca ciało (długie nogawki i rękawy), stosowanie repelentów, kontrola skóry po pracy i szybkie usuwanie kleszczy. Pomaga też ograniczanie przebywania w zaroślach bez zabezpieczenia oraz utrzymywanie porządku na obrzeżach siedlisk (np. koszenie).
Bruceloza jest zoonozą, ale typowo wiąże się z zakażeniem przez kontakt z chorymi zwierzętami lub ich wydzielinami oraz przez produkty pochodzenia zwierzęcego. W pytaniach egzaminacyjnych "kleszcze" kierują na choroby odkleszczowe (np. boreliozę), a nie na brucelozę.
Tak, bo jest znaną chorobą odzwierzęcą, ale ma inną drogę przenoszenia: zwykle przez pogryzienie i kontakt śliny zakażonego zwierzęcia z raną. Gdy w treści jest mowa o kleszczach, wścieklizna staje się mało prawdopodobnym wyborem.
Toksoplazmoza najczęściej wiąże się z żywnością lub kontaktem z zanieczyszczonym środowiskiem (np. oocysty), a nie z ukąszeniem kleszcza. Borelioza jest typowo powiązana z kleszczami jako wektorem. Na egzaminie kluczowa jest identyfikacja drogi przenoszenia.
Ryzyko jest największe w okresach aktywności kleszczy, zwykle w cieplejszych miesiącach i podczas prac w wysokiej roślinności. Zależy też od warunków lokalnych (wilgotność, zarośla). Praktycznie warto zakładać ochronę zawsze, gdy praca odbywa się w trawie lub krzewach.
Najczęstsze błędy to ignorowanie wskazówki "przenoszona przez kleszcze" i wybieranie chorób "rolniczych" z przyzwyczajenia (np. bruceloza). Drugi błąd to kierowanie się rozpoznawalnością nazwy (np. wścieklizna) zamiast analizą drogi zakażenia i typowego wektora.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Borelioza (choroba z Lyme) jest jedną z najważniejszych chorób przenoszonych przez kleszcze, istotną m.in. dla osób pracujących w terenie, w tym rolników."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Lyme disease" (opis choroby i drogi przenoszenia), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/lyme-disease (dostęp: 02.03.2026)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – "Lyme Disease" (transmission by ticks), https://www.cdc.gov/lyme/ (dostęp: 02.03.2026)
  • Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB – informacje o boreliozie/chorobach odkleszczowych, https://www.pzh.gov.pl/ (sekcja tematyczna dotycząca boreliozy i kleszczy; dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne instytucji zdrowia publicznego o chorobach odkleszczowych
  • Podręczniki BHP w rolnictwie (zagrożenia biologiczne)
  • Zalecenia profilaktyczne dotyczące zapobiegania ukąszeniom kleszczy i postępowania po ukąszeniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego