W zapisie 8,90 +0,02/−0,01 liczba 8,90 mm jest wymiarem nominalnym, natomiast +0,02 mm i −0,01 mm to odpowiednio odchyłka górna i odchyłka dolna. Aby sprawdzić, czy wynik pomiaru mieści się w tolerancji, trzeba wyznaczyć dopuszczalny przedział wartości.
1) Wyznaczenie granic tolerancji
- Wymiar minimalny: 8,90 − 0,01 = 8,89 mm
- Wymiar maksymalny: 8,90 + 0,02 = 8,92 mm
Zatem poprawny (zgodny) pomiar grubości soczewki musi spełniać warunek: 8,89 mm ≤ grubość ≤ 8,92 mm.
2) Ocena podanych wartości
- 8,88 mm – jest mniejsze niż 8,89 mm, więc nie mieści się w tolerancji i powinno zostać odrzucone jako niezgodne.
- 8,90 mm – jest równe wymiarowi nominalnemu i leży w przedziale dopuszczalnym, więc jest zgodne.
- 8,89 mm – jest dokładnie na dolnej granicy; granice tolerancji są dopuszczalne, więc to także wynik zgodny.
- 8,92 mm – jest dokładnie na górnej granicy; również mieści się w tolerancji.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze policz dwie liczby graniczne (min i max), dopiero potem porównuj odpowiedzi. To ogranicza typowy błąd znaku (dodawanie/odejmowanie) i mylenie tolerancji jednostronnej z dwustronną.
