KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 21.
Gruczołami trawiennymi, które wspomagają pracę przewodu pokarmowego, są:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wątroba, trzustka i ślinianki są gruczołami trawiennymi, bo wytwarzają wydzieliny (żółć, sok trzustkowy, ślinę) wspomagające trawienie i działające w przewodzie pokarmowym.
Pozostałe zestawy obejmują głównie gruczoły dokrewne lub narządy, które nie pełnią funkcji gruczołów trawiennych.

Pełne wyjaśnienie:

Gruczoły trawienne to narządy, które wytwarzają wydzieliny biorące udział w trawieniu i kierują je do przewodu pokarmowego (bezpośrednio lub przez przewody wyprowadzające). Do najważniejszych gruczołów wspomagających pracę przewodu pokarmowego należą:

  • Ślinianki – produkują ślinę, która nawilża pokarm i zawiera substancje ułatwiające rozpoczęcie trawienia w jamie ustnej.
  • Trzustka – część zewnątrzwydzielnicza wytwarza sok trzustkowy z enzymami trawiennymi, które działają w jelicie cienkim.
  • Wątroba – wytwarza żółć, która wspomaga trawienie tłuszczów (m.in. przez ułatwienie ich rozdrobnienia i działania enzymów).

Dlatego zestaw: wątroba, trzustka i ślinianki jest prawidłowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Tarczyca, pęcherzyk żółciowy i śledziona: tarczyca jest gruczołem dokrewnym (hormony do krwi), śledziona należy głównie do układu odpornościowego. Pęcherzyk żółciowy magazynuje i zagęszcza żółć, ale jej nie wytwarza, więc nie jest typowym gruczołem trawiennym.
  • Nadnercza, przysadka mózgowa i szyszynka: to gruczoły dokrewne, regulujące organizm hormonami, a nie trawieniem poprzez wydzieliny do przewodu pokarmowego.
  • Grasica, serce i wątroba: wątroba pasuje do układu trawiennego, ale grasica to narząd układu odpornościowego, a serce należy do układu krążenia; nie są gruczołami trawiennymi.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się gruczoły dokrewne (np. tarczyca, przysadka, nadnercza), to zwykle nie będą poprawną odpowiedzią na pytanie o gruczoły trawienne, które działają przez wydzieliny w świetle przewodu pokarmowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gruczoły trawienne wytwarzają wydzieliny działające w przewodzie pokarmowym (np. ślina, sok trzustkowy, żółć). Gruczoły dokrewne wydzielają hormony bezpośrednio do krwi (np. tarczyca, nadnercza), więc nie uczestniczą bezpośrednio w trawieniu w świetle jelit.
Do najważniejszych gruczołów wspomagających trawienie należą: ślinianki, trzustka i wątroba. Wytwarzają one wydzieliny, które ułatwiają rozdrabnianie pokarmu oraz jego chemiczne trawienie i przygotowanie do wchłaniania w kolejnych odcinkach przewodu pokarmowego.
Wątroba jest zaliczana do gruczołów trawiennych, ponieważ wytwarza żółć. Żółć trafia do dwunastnicy i wspomaga trawienie tłuszczów, ułatwiając ich rozdrobnienie i działanie enzymów. To typowy przykład wydzielania ważnego dla procesów trawiennych.
Trzustka (część zewnątrzwydzielnicza) produkuje sok trzustkowy zawierający enzymy trawienne. Sok ten jest odprowadzany do jelita cienkiego, gdzie uczestniczy w rozkładzie składników pokarmowych. To jeden z kluczowych narządów "pomocniczych" układu pokarmowego.
Nie w sensie ścisłym. Pęcherzyk żółciowy głównie magazynuje i zagęszcza żółć wytwarzaną przez wątrobę oraz uwalnia ją do jelita. Ponieważ sam nie wytwarza typowej wydzieliny trawiennej, zwykle nie klasyfikuje się go jako gruczołu trawiennego.
To gruczoły dokrewne: wydzielają hormony do krwi i regulują metabolizm, wzrost, stres czy gospodarkę mineralną. Nie produkują wydzielin, które trafiają do przewodu pokarmowego i bezpośrednio uczestniczą w rozkładzie pokarmu, więc nie zalicza się ich do gruczołów trawiennych.
Najczęściej myli się narządy "z brzucha" z gruczołami trawiennymi (np. śledziona) oraz miesza gruczoły dokrewne z trawiennymi (tarczyca, nadnercza). Pomaga zasada: gruczoł trawienny ma wydzielinę, która działa w przewodzie pokarmowym.
Warto zapamiętać typowe gruczoły dokrewne: tarczyca, przysadka, szyszynka, nadnercza. Jeśli pojawiają się w zestawie przy pytaniu o trawienie, to zwykle jest to odpowiedź błędna. One regulują organizm hormonami, a nie przez wydzieliny do jelit.
Znajomość roli wątroby, trzustki i ślinianek pomaga rozumieć wykorzystanie paszy, skutki błędów żywieniowych oraz przyczyny spadku kondycji. W praktyce ułatwia ocenę, dlaczego zwierzę gorzej przyrasta lub ma problemy trawienne w określonych systemach żywienia.
Często myli się śledzionę i grasicę z narządami trawiennymi, bo leżą w obrębie tułowia i są omawiane w anatomii obok innych narządów. Ich główna funkcja to odporność (dojrzewanie i magazynowanie komórek odpornościowych), a nie trawienie.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • OpenStax, Anatomy and Physiology 2e: Chapter 23 (The Digestive System) – Accessory Organs in Digestion, https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/23-introduction (dostęp 2026-02-18)
  • Encyclopaedia Britannica: "Digestive system" (accessory organs: salivary glands, pancreas, liver), https://www.britannica.com/science/digestive-system (dostęp 2026-02-18)
  • Encyclopaedia Britannica: "Pancreas" (exocrine function; digestive enzymes), https://www.britannica.com/science/pancreas (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do biologii/anatomii: układ pokarmowy i gruczoły trawienne (działy o trawieniu)
  • Materiały z fizjologii zwierząt gospodarskich (rola wątroby, trzustki, ślinianek)
  • Atlas anatomiczny – schematy układu pokarmowego i narządów dodatkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego