KWALIFIKACJA OGR3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 4.
Które grupy roślin stosowane są do użyźniania i rekultywacji gleb na terenach zdegradowanych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rośliny motylkowe są typowo stosowane do użyźniania i rekultywacji gleb, ponieważ w symbiozie z bakteriami brodawkowymi wiążą azot atmosferyczny i wzbogacają glebę w związki azotu oraz materię organiczną. Grupy "zielarskie", "miododajne" i "wrzosowate" nie są standardowo kojarzone z poprawą żyzności gleby.

Pełne wyjaśnienie:

W rekultywacji terenów zdegradowanych często dąży się do odtworzenia żyzności, poprawy struktury oraz zwiększenia zawartości materii organicznej w glebie. Z tego powodu szczególnie przydatne są rośliny motylkowe (bobowate), które mają zdolność do wspomagania bilansu azotu w glebie.

Odpowiedź "Motylkowe." jest poprawna, ponieważ wiele gatunków tej grupy wchodzi w symbiozę z bakteriami brodawkowymi, co umożliwia wiązanie azotu atmosferycznego. W praktyce oznacza to, że po ich uprawie (np. w mieszankach rekultywacyjnych lub jako poplony) gleba może stać się zasobniejsza w azot, a także lepiej "uruchomiona" biologicznie. Dodatkowo rośliny te często tworzą znaczną masę zieloną i system korzeniowy, co sprzyja stabilizacji podłoża, ograniczaniu erozji i wzrostowi zawartości próchnicy po przyoraniu/rozłożeniu biomasy.

Pozostałe odpowiedzi są nietrafne, bo odnoszą się do innych kryteriów doboru roślin:

  • "Zielarskie." – klasyfikacja użytkowa związana z pozyskiwaniem surowców zielarskich; sama w sobie nie oznacza typowej funkcji użyźniającej i rekultywacyjnej.
  • "Miododajne." – wskazuje przydatność dla zapylaczy i produkcji pożytku, a nie zdolność do poprawy żyzności lub rekultywacji gleby.
  • "Wrzosowate." – to grupa roślin często związana z określonymi wymaganiami siedliskowymi (np. kwaśne podłoża), lecz nie jest standardowo traktowana jako podstawowa grupa do biologicznego użyźniania i rekultywacji gleb zdegradowanych.

Na egzaminie warto zapamiętać, że gdy w pytaniu pojawia się użyźnianie lub rekultywacja, często chodzi o rośliny, które wspierają glebę biologicznie (m.in. przez azot i dużą biomasę), a nie o rośliny dobierane pod walory użytkowe (zioła) czy pożytek dla owadów (miododajne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rośliny motylkowe (bobowate) to grupa roślin, które często żyją w symbiozie z bakteriami brodawkowymi. Dzięki temu mogą wiązać azot z powietrza i wzbogacać glebę w związki azotu oraz materię organiczną, co pomaga w użyźnianiu i rekultywacji.
Wiązanie azotu zachodzi dzięki bakteriom brodawkowym w korzeniach. Mikroorganizmy przekształcają azot atmosferyczny w formy dostępne dla roślin, a część tego azotu pozostaje w glebie po zakończeniu uprawy, wspierając kolejne nasadzenia.
Często wybiera się rośliny szybko rosnące, dobrze ukorzeniające się i poprawiające właściwości gleby, w tym liczne gatunki motylkowe. Dobór zależy od podłoża, stopnia degradacji, erozji oraz planowanej funkcji terenu po rekultywacji.
Określenie "miododajne" dotyczy przede wszystkim dostarczania nektaru i pyłku zapylaczom. To ważne w projektach proekologicznych, ale nie jest równoznaczne z funkcją użyźniającą. Użyźnianie wymaga działań poprawiających zasobność i aktywność biologiczną gleby.
Mogą pojawić się w projektach jako element użytkowy lub bioróżnorodności, ale sama kategoria "zielarskie" nie oznacza, że rośliny te typowo użyźniają glebę. W pytaniach egzaminacyjnych rekultywacja i użyźnianie najczęściej kierują uwagę na motylkowe.
Częsty błąd to wybór roślin "ładnych" lub "pożytecznych" (np. miododajne, zielarskie) zamiast tych, które realnie poprawiają parametry gleby. Drugi błąd to nieuwzględnianie celu: rekultywacja to przywracanie funkcji gleby i stabilizacja podłoża.
Stosuje się je, gdy trzeba szybko poprawić jakość podłoża przed zakładaniem docelowych nasadzeń lub trawnika. Rośliny na zielony nawóz dostarczają biomasy i mogą poprawiać żyzność. W praktyce często wykorzystuje się gatunki z grupy motylkowych.
Najczęściej na terenach po budowach, składowiskach, wyrobiskach, nasypach, obszarach z erozją lub silnie przekształconych. W architekturze krajobrazu rekultywacja bywa etapem przygotowania terenu pod park, zieleń osiedlową lub zieleń izolacyjną.
Liczy się szybkie zadarnianie, silny system korzeniowy, odporność na stres siedliskowy oraz zdolność do poprawy podłoża (np. przez biomasę i azot). Ważna jest też zgodność z siedliskiem i planem dalszego zagospodarowania terenu.
Wrzosowate mogą być cenne w nasadzeniach na określonych siedliskach (np. kwaśnych), ale nie są typową grupą do użyźniania gleb zdegradowanych. W pytaniu o użyźnianie i rekultywację kluczowa jest funkcja wiązania azotu i wzbogacania gleby, charakterystyczna dla motylkowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że grupy "zielarskie", "miododajne" i "wrzosowate" nie są standardowo kojarzone z poprawą żyzności gleby.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: hasło "bobowate (motylkowe)" – informacja o symbiozie z bakteriami brodawkowymi i wiązaniu azotu (wydanie online).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa oraz rekultywacji gleb (działy o użyźnianiu biologicznym)
  • Materiały dydaktyczne o roślinach motylkowych i symbiozie brodawkowej
  • Karty technologiczne rekultywacji i zagospodarowania terenów zdegradowanych stosowane w praktyce projektowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego