KWALIFIKACJA MED4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 3.
Guz przysadki mózgowej może spowodować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Guz przysadki często rośnie ku górze i może uciskać skrzyżowanie wzrokowe, gdzie krzyżują się włókna z części nosowych siatkówek. Włókna te odpowiadają za skroniowe części pola widzenia, dlatego typowym skutkiem jest niedowidzenie połowicze dwuskroniowe.

Pełne wyjaśnienie:

Przysadka mózgowa leży w sąsiedztwie struktur drogi wzrokowej. W praktyce klinicznej (także w interpretacji badań pola widzenia) kluczowe jest to, że zmiana w okolicy przysadki może uciskać skrzyżowanie wzrokowe (chiasma). Taki ucisk zaburza przewodzenie przede wszystkim tych włókien, które w skrzyżowaniu ulegają krzyżowaniu.

W skrzyżowaniu krzyżują się włókna pochodzące z nosowych połówek siatkówek. Trzeba pamiętać o zasadzie rzutowania: nosowa część siatkówki "widzi" skroniową część pola widzenia. Jeśli więc uszkodzone są włókna z nosowych połówek siatkówek obu oczu, to typowo pojawia się ubytek w skroniowych połowach pola widzenia w obu oczach, czyli niedowidzenie połowicze dwuskroniowe.

Odpowiedź "niedowidzenie korowe" nie pasuje do typowej lokalizacji guza przysadki, ponieważ ubytki korowe wynikają z uszkodzeń w obrębie kory wzrokowej lub promienistości wzrokowej, a nie z ucisku w rejonie skrzyżowania. Odpowiedź "ubytek w centralnej części pola widzenia" opisuje raczej mroczek centralny, typowy m.in. dla chorób plamki lub niektórych neuropatii, a nie klasyczny obraz ucisku chiasmy. Odpowiedź "niedowidzenie połowicze części przynosowej" również nie jest typowym następstwem guza przysadki, bo ten mechanizm dotyczy w pierwszej kolejności włókien odpowiedzialnych za skroniowe pola widzenia.

Dla ortoptystki praktyczną wskazówką egzaminacyjną jest skojarzenie: okolica przysadki → chiasma → ubytek dwuskroniowy. W zadaniach testowych to klasyczna para lokalizacja–objaw, którą warto umieć rozpoznać na schematach drogi wzrokowej oraz na wydrukach perymetrii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ubytek pola widzenia obejmujący skroniowe połowy pola widzenia w obu oczach. Najczęściej wynika z uszkodzenia lub ucisku skrzyżowania wzrokowego. W praktyce opisuje się je jako trudność widzenia "po bokach" po obu stronach.
Przysadka leży anatomicznie blisko skrzyżowania wzrokowego. Gdy guz rośnie, może uciskać włókna nerwowe odpowiedzialne za przewodzenie informacji wzrokowej. Skutek ucisku zależy od tego, które włókna są zajęte, stąd charakterystyczny wzorzec ubytku.
Najczęściej cierpią włókna z nosowych połówek siatkówek, ponieważ to one krzyżują się w skrzyżowaniu wzrokowym. Uszkodzenie tych włókien przekłada się na zaburzenie widzenia w skroniowych częściach pola widzenia w obu oczach.
Ubytki "korowe" zwykle wynikają z uszkodzeń w mózgu za skrzyżowaniem (np. promienistość, kora potyliczna) i mają inne wzorce (często jednoimienne). Ubytek przy chiasmie jest typowo dwuskroniowy. Kluczowe jest powiązanie wzoru ubytku z lokalizacją w drodze wzrokowej.
Nie zawsze. Objawy zależą od wielkości guza, kierunku wzrostu i tempa narastania ucisku. Część pacjentów ma początkowo objawy endokrynologiczne lub bóle głowy, a ubytki pola widzenia mogą pojawić się później lub być wykryte dopiero w badaniu perymetrycznym.
Najczęściej wykorzystuje się perymetrię (automatyczną lub kinetyczną), która pozwala wykryć i opisać ubytki pola widzenia. W kontekście podejrzenia ucisku chiasmy ważna jest ocena obuoczna i porównanie map pól widzenia, aby rozpoznać typowy układ ubytków.
Najczęściej jest to mroczek centralny lub ubytek centralny, kojarzony z patologią plamki lub niektórymi neuropatiami nerwu wzrokowego. Nie jest to klasyczny obraz ucisku skrzyżowania wzrokowego przez guz przysadki, dlatego w pytaniach lokalizacyjnych zwykle wskazuje inną przyczynę.
Bo intuicyjnie można próbować "dopasować" słowo "przysadka" do "przynosowej", ale to pułapka językowa. W ubytkach pola widzenia trzeba analizować anatomię: ucisk w skrzyżowaniu dotyczy włókien z nosowych siatkówek, co daje ubytek skroniowy w polu widzenia.
Pomaga proste skojarzenie: przysadka jest pod skrzyżowaniem → rosnąc ku górze uciska chiasmę → wypadają "boki" pola widzenia, czyli dwuskroniowo. Warto ćwiczyć to na schematach drogi wzrokowej i przykładowych wynikach perymetrii.
Gdy ubytek jest nowy, szybko narasta, jest typowo "lokalizacyjny" (np. dwuskroniowy), towarzyszą mu bóle głowy, zaburzenia ostrości lub inne objawy neurologiczne/endokrynologiczne. W takiej sytuacji potrzebna jest pilna konsultacja lekarska i dalsza diagnostyka przyczynowa.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Guz przysadki często rośnie ku górze i może uciskać skrzyżowanie wzrokowe, gdzie krzyżują się włókna z części nosowych siatkówek."

Źródła:

  • NCBI Bookshelf (StatPearls): "Bitemporal Hemianopsia" – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 2026-03-02)
  • NCBI Bookshelf (StatPearls): "Pituitary Adenoma" – sekcje o objawach ucisku na chiasma – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 2026-03-02)
  • American Academy of Ophthalmology (EyeWiki): "Pituitary Adenoma" / zagadnienia neurookulistyczne i ubytki pola widzenia – https://eyewiki.org/Pituitary_Adenoma (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki neurookulistyki (rozdziały o ubytkach pola widzenia i lokalizacji uszkodzeń)
  • Atlasy drogi wzrokowej i schematy rzutowania siatkówka–pole widzenia
  • Materiały do nauki perymetrii i interpretacji typowych hemianopsji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego