KWALIFIKACJA MED2 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 22.
Higienistka stomatologiczna przygotowuje mieszankę do polerowania zębów pacjenta. Na etykiecie pasty polerskiej znajduje się informacja, że należy ją stosować w proporcji 1:4 (pasta:woda). Ile mililitrów pasty należy użyć, jeśli higienistka potrzebuje przygotować 20 ml mieszanki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 1:4 (pasta:woda) oznacza łącznie 5 części mieszaniny.
Skoro całość ma 20 ml, to 1 część to 20/5 = 4 ml. Pasta stanowi 1 część, więc trzeba odmierzyć 4 ml pasty, a pozostałe 16 ml to woda.

Pełne wyjaśnienie:

Proporcja 1:4 (pasta:woda) mówi, ile "części" każdego składnika ma znaleźć się w mieszaninie. To nie jest informacja, że pasta stanowi 1/4 całej mieszaniny, tylko że:

  • pasty jest 1 część,
  • wody są 4 części.

Najpierw sumujemy części: 1 + 4 = 5 części całej mieszaniny.

Skoro higienistka ma przygotować 20 ml mieszaniny, to objętość jednej części wynosi:

20 ml / 5 = 4 ml.

Pasta to 1 część, więc potrzeba 4 ml pasty. Dla kontroli: woda to 4 części, czyli 4 × 4 ml = 16 ml wody. Razem 4 ml + 16 ml = 20 ml, więc wynik jest spójny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5 ml" zwykle wynika z błędnego skrótu myślowego 20/4, jakby "4" oznaczało liczbę wszystkich części albo jakby pasta była 1/4 całości.
  • "16 ml" to objętość wody (4 części), a nie pasty.
  • "20 ml" to objętość całej mieszaniny, a nie jednego składnika.

W zadaniach na proporcje zawsze warto wykonać szybkie sprawdzenie sumy składników, aby wychwycić błąd interpretacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis liczby części składników. "1:4" oznacza 1 część pasty i 4 części wody, czyli razem 5 części mieszaniny. Dopiero potem przelicza się części na mililitry, dzieląc objętość całkowitą przez sumę części.
Suma części to 1 + 4 = 5. Oznacza to, że cała objętość mieszaniny jest podzielona na 5 równych porcji. Jedna porcja przypada na pastę, a cztery na wodę. Dzięki temu łatwo obliczyć ml każdego składnika.
Najpierw zsumuj części: 1 + 4 = 5. Następnie oblicz objętość 1 części: 20 ml / 5 = 4 ml. Ponieważ pasta to 1 część, potrzeba 4 ml pasty. Pozostałe 16 ml to woda.
Bo "4" w zapisie 1:4 nie oznacza liczby wszystkich części, tylko liczbę części wody. Całość to 1+4=5 części. Liczenie 20/4 pomija pastę w sumie i prowadzi do błędnego rozcieńczenia, a więc do innej konsystencji mieszaniny.
Zrób kontrolę sumy: policz ml każdego składnika i dodaj je do siebie. Dla 1:4 i 20 ml: pasta 4 ml, woda 16 ml, razem 20 ml. Jeśli suma nie zgadza się z objętością mieszaniny, to proporcje zostały źle zinterpretowane.
Trzeba uważnie czytać kolejność w nawiasie. Jeśli jest "pasta:woda", to pierwszy człon dotyczy pasty. Dla 4:1 suma części to 5, ale pasta stanowi 4 części, a woda 1 część. Wyniki w ml będą więc zupełnie inne.
Najczęstsze pomyłki to: traktowanie 1:4 jako 1/4 całości, pominięcie sumy części (1+4), mylenie tego, którego składnika dotyczy liczba 4, oraz brak sprawdzenia wyniku przez dodanie składników do objętości całkowitej.
Tak. W proporcji 1:4 wody są 4 części, a pasty 1 część, więc wody jest czterokrotnie więcej niż pasty. To porównanie ilości składników, ale do obliczeń ml zawsze potrzebujesz jeszcze objętości całkowitej mieszaniny.
Przydają się zawsze, gdy przygotowuje się mieszaniny robocze zgodnie z etykietą: pasty do polerowania, preparaty do płukania, roztwory do płukania narzędzi czy inne mieszaniny. Poprawne proporcje pomagają utrzymać właściwości i przewidywalne działanie materiału.
Stosuj schemat: (1) zsumuj części, (2) podziel objętość całkowitą przez sumę części, (3) pomnóż przez liczbę części danego składnika, (4) sprawdź sumę. To minimalizuje pomyłki i pozwala szybko wykryć błędną interpretację zapisu.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że proporcja 1:4 (pasta:woda) oznacza łącznie 5 części mieszaniny.Skoro całość ma 20 ml, to 1 część to 20/5 = 4 ml.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stosunek (matematyka)" – definicja i interpretacja zapisu a:b, https://pl.wikipedia.org/wiki/Stosunek_(matematyka) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Ratio" – interpretacja ratio jako relacji części, https://en.wikipedia.org/wiki/Ratio (accessed: 2026-03-01)
  • Khan Academy: "Ratios and proportions" (dział edukacyjny o proporcjach), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions (accessed: 2026-03-01)

Materiały:

  • Notatki z matematyki: proporcje i skale (poziom szkoły średniej)
  • Khan Academy – materiały o ratio i proportions (dział: Proportions)
  • Wikipedia (PL/EN) – hasła o proporcjach i stosunku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego